Η Ευρώπη διαθέτει τρία μεγάλα συμβούλια με πολύ σημαντικές αρμοδιότητες: το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Παρότι τα ονόματά τους μοιάζουν, οι ρόλοι τους διαφέρουν σημαντικά. Σε αυτό το πόντκαστ θα μάθουμε τι κάνει το καθένα και πώς μπορούμε να τα ξεχωρίζουμε.

Τι είναι το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πώς επηρεάζει την καθημερινή μας ζωή; Σε αυτό το επεισόδιο, εξετάζουμε πώς το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης διασφαλίζει ότι το ευρωπαϊκό δίκαιο εφαρμόζεται με δίκαιο και ισότιμο τρόπο σε όλα τα κράτη μέλη, ξεκινώντας από ιστορικές αποφάσεις και φτάνοντας μέχρι τον ρόλο του στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των πολιτών.

Τα ιρλανδικά, τα μαλτέζικα, τα εσθονικά, τα λετονικά, τα σλοβένικα και τα λιθουανικά είναι οι επίσημες γλώσσες της ΕΕ που μιλιούνται από λιγότερους από έξι εκατομμύρια ανθρώπους η καθεμία. Η Ευρώπη, όμως, μένοντας πάντα πιστή στο σύνθημά της «Ενωμένη στην πολυμορφία», έχει δεσμευτεί να βοηθήσει αυτές τις μικρές γλώσσες να ευδοκιμήσουν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει πολλά καινοτόμα εργαλεία με τα οποία στηρίζει και προωθεί τις λιγότερο ομιλούμενες γλώσσες της. Τα εργαλεία αυτά ποικίλλουν από εκπαιδευτικά προγράμματα μέχρι πολιτιστικές δράσεις.

Κάθε έξι μήνες, ένα διαφορετικό κράτος μέλος αναλαμβάνει εκ περιτροπής την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι χώρες εναλλάσσονται, δηλαδή, στο τιμόνι του Συμβουλίου, προεδρεύοντας των συνόδων του και διαμορφώνοντας το θεματολόγιο της ΕΕ. Όμως, τι σημαίνει στην πράξη το να ασκεί μια χώρα την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ; Και γιατί η Προεδρία ασκείται εκ περιτροπής;

Η οδηγία είναι μια νομοθετική πράξη της ΕΕ. Καθορίζει έναν συγκεκριμένο στόχο τον οποίο πρέπει να επιτύχουν τα κράτη μέλη. Ωστόσο, αφήνει σε κάθε χώρα την ευχέρεια να αποφασίσει πώς θα τον πετύχει. Σε αυτό το επεισόδιο, εξετάζουμε τι είναι οι οδηγίες, ποιο ρόλο παίζουν στο ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο και πώς μεταφέρονται στο εθνικό δίκαιο της κάθε χώρας της ΕΕ.

Οι Συνθήκες της ΕΕ είναι νομικά δεσμευτικές συμφωνίες που έχουν υπογράψει όλες οι χώρες της ΕΕ. Οι Συνθήκες αυτές καθορίζουν τους κανόνες που διέπουν την ΕΕ και ορίζουν έτσι βασικά πράγματα: πώς λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, ποιες εξουσίες διαθέτει και σε ποιους τομείς, καθώς και το πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις. Το πρώτο μεγάλο ορόσημο στην πορεία της ΕΕ ήταν το 1957 η υπογραφή της Συνθήκης της Ρώμης, με την οποία ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Στόχος της ήταν να ενισχύσει τις οικονομικές σχέσεις των ευρωπαϊκών χωρών και να διευκολύνει το εμπόριο. Η Συνθήκη της Ρώμης ήταν σίγουρα μια συνθήκη-σταθμός που έθεσε τις βάσεις για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πιο πρόσφατη Συνθήκη είναι η Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία υπογράφτηκε το 2007.

Γνωρίζετε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων; Ξέρετε ποια είναι η αποστολή τους; Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές τους; Σ’ αυτό το πόντκαστ, εξετάζουμε τα δύο κύρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ΕΕ, τους κοινούς τους στόχους και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους.

Το άρθρο 7 αποτελεί νομικό εργαλείο για την προστασία των θεμελιωδών αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το άρθρο αυτό, το οποίο κατοχυρώνεται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, της επιτρέπει να αναλαμβάνει δράση, όταν ένα κράτος μέλος της παραβιάζει σοβαρά ή υπάρχει κίνδυνος να παραβιάσει σοβαρά αυτές τις θεμελιώδεις αξίες.

Οι εξωτερικές παρεμβάσεις στα εσωτερικά της ΕΕ αποτελούν πλέον μια συστημική απειλή. Για τον λόγο αυτό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναλαμβάνει δράση δημιουργώντας νέες επιτροπές, θεσπίζοντας νομοθεσίες και εφαρμόζοντας στρατηγικές, με στόχο να διασφαλίσει ότι η δημοκρατική φωνή των Ευρωπαίων πολιτών θα συνεχίσει να ακούγεται ισχυρή, ξεκάθαρη και αυθεντική.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κοινοβούλια των κρατών μελών αποφασίζουν από κοινού τις διάφορες μορφές που μπορεί να παίρνει η μεταξύ τους συνεργασία, για να μπορεί η συνεργασία αυτή να είναι αποτελεσματική και τακτική. Σε αυτό το πόντκαστ ρίχνουμε μια πιο προσεκτική ματιά στο συγκεκριμένο θέμα.