اینبار میریم سراغ بهای واقعی هر پُکی که از جول کشیده شد.
در قسمت دوم پرونده «جول»، از لحظهای شروع میکنیم که سرفههای خشک و نفستنگیِ نوجوانها، کمکم تبدیل میشود به ریههای سوخته، بخشهای مراقبت ویژه و گزارشهای ترسناک از بیمارستانها. خانوادههایی که اول فکر میکردند «این فقط یه ویپ شیکه»، حالا پای پروندههای حقوقی سنگین ایستادهاند و از جول شکایت میکنند.
کتابها (Books):
• Big Vape: The Incendiary Rise of Juul – نوشتهی Jamie Ducharme (منبع اصلی داستان جیمز و آدام و فرهنگ داخلی شرکت).
• The Devil's Playbook: Big Tobacco, Juul, and the Addiction of a New Generation – نوشتهی Lauren Etter (منبع بخش معامله با آلتریا و مسائل حقوقی).
مستندها (Documentaries):
• Big Vape: The Rise and Fall of Juul – محصول شبکه Netflix (2023).
• Broken (Episode: Big Vape) – محصول شبکه Netflix (مستند سریالی درباره کالاها).
• Vaporized: America's E-cigarette Addiction – مستند شبکه CNBC.
مقالات و گزارشهای تحقیقی (Articles & Reports):
• The Promise of Vaping and the Rise of Juul – منتشر شده در The New Yorker.
• Did Juul lure teenagers and get its customers high? – گزارش ویژه The New York Times.
• Juul's 700% Growth – گزارشهای مالی منتشر شده در Bloomberg و Forbes.
• Stanford Research into the Impact of Tobacco Advertising (SRITA) – آرشیو تبلیغات کمپین "Vaporized" و تحلیل بازاریابی در مدارس (منبع بخش اینستاگرام و تبلیغات).
⚕️ منابع علمی و پزشکی (Medical & Scientific Sources):
• Outbreak of Lung Injury Associated with the Use of E-Cigarette (EVALI) – گزارشهای رسمی CDC (مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا).
• Chemical Analysis of Vitamin E Acetate – تحقیقات منتشر شده در New England Journal of Medicine.
• Luka Kinard’s Story – مصاحبهها و گزارشهای پزشکی منتشر شده در Wall Street Journal و رسانههای محلی کارولینای شمالی.
چطور یک استارتاپ کوچک توانست در کمتر از ۳ سال، غولهای چندصدسالهی تنباکو را به زانو درآورد؟
جول فقط یک سیگار الکترونیکی نبود؛ یک شاهکارِ مهندسی و مارکتینگ بود. آنها محصولی ساختند که کشیدنش در مدرسه، محل کار و حتی اتاق خواب، هیچ ردی به جا نمیگذاشت.
ارزش شرکت به ۳۸ میلیارد دلار رسید. کارمندانش میلیونر شدند.
اما یک جای کار میلنگید... چرا کسانی که هرگز لب به سیگار نزده بودند، حالا نمیتوانستند این دستگاهِ کوچک را زمین بگذارند؟
در این اپیزود، کالبدشکافیِ یکی از جنجالیترین پروندههای قرن بیست و یکم را شروع میکنیم. داستانی از نبوغ، طمع و بازی با شیمیِ مغز انسان.
· حامی این اپیزود: شرکت سرمایهگذاری دارویی تأمین(تیپیکو)؛ بزرگترین هلدینگ دارویی کشور.
· هشدار: این اپیزود مناسب کودکان نیست.
لیست منابع و رفرنسهای اپیزود جول:
کتابها (Books):
• Big Vape: The Incendiary Rise of Juul – نوشتهی Jamie Ducharme (منبع اصلی داستان جیمز و آدام و فرهنگ داخلی شرکت).
• The Devil's Playbook: Big Tobacco, Juul, and the Addiction of a New Generation – نوشتهی Lauren Etter (منبع بخش معامله با آلتریا و مسائل حقوقی).
مستندها (Documentaries):
• Big Vape: The Rise and Fall of Juul – محصول شبکه Netflix (2023).
• Broken (Episode: Big Vape) – محصول شبکه Netflix (مستند سریالی درباره کالاها).
• Vaporized: America's E-cigarette Addiction – مستند شبکه CNBC.
مقالات و گزارشهای تحقیقی (Articles & Reports):
• The Promise of Vaping and the Rise of Juul – منتشر شده در The New Yorker.
• Did Juul lure teenagers and get its customers high? – گزارش ویژه The New York Times.
• Juul's 700% Growth – گزارشهای مالی منتشر شده در Bloomberg و Forbes.
• Stanford Research into the Impact of Tobacco Advertising (SRITA) – آرشیو تبلیغات کمپین "Vaporized" و تحلیل بازاریابی در مدارس (منبع بخش اینستاگرام و تبلیغات).
⚕️ منابع علمی و پزشکی (Medical & Scientific Sources):
• Outbreak of Lung Injury Associated with the Use of E-Cigarette (EVALI) – گزارشهای رسمی CDC (مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا).
• Chemical Analysis of Vitamin E Acetate – تحقیقات منتشر شده در New England Journal of Medicine.
• Luka Kinard’s Story – مصاحبهها و گزارشهای پزشکی منتشر شده در Wall Street Journal و رسانههای محلی کارولینای شمالی.
این اپیزود، یکی از قسمتهای معمول «پروندههای شکست» نیست.اینبار من مهمان بودم، نه راوی.
در برنامه «باشگاه پادکسترهای جوان» در رادیو جوان، دربارهی پادکست «پروندههای شکست»، پشتصحنه ساخت اپیزودها، ایده اصلی پادکست و اینکه چرا سراغ قصهی برندها و آدمهای شکستخورده رفتیم صحبت کردیم.
گفتم این گفتوگو فقط روی موج رادیو نمانَد و اینجا، کنار بقیه اپیزودها، برای همیشه در دسترستان باشد.
توی این گفتگو درباره این چیزها حرف میزنیم:
اگر بعد از شنیدن این قسمت سوال یا نظری داشتی، خوشحال میشم توی پادگیرها یا اینستاگرام برام بنویسی
ا گر برای تولید این پادکست تمایل به همکاری در قسمت های تحقیق و نگارش، تدوین ویدیو و صدا، گرافیک، انتشار و فضای مجازی دارید لطفا دایرکت بهم پیام بدین. با افتخار آماده همکاری با شما هستم.
حالا نوبتِ خونخواهی رسیده.افشاگری «جان کریرو» همهچیز رو تغییر داد، از آزمایشگاه تا دادگاه.
· حامی این اپیزود: شرکت سرمایهگذاری دارویی تأمین(تیپیکو)؛ بزرگترین هلدینگ دارویی کشور.
· هشدار: این اپیزود مناسب کودکان نیست.
· منابع:برای روایت این پرونده، از منابع دستاول زیر استفاده شده است:
۱. کتاب مرجع (پیشنهاد اصلی برای مطالعه):
۲. گزارشهای تحقیقی و مقالات:
۳. مستندها و پادکستهای انگلیسی (برای دیدن تصاویر واقعی):
۴. اسناد حقوقی و دولتی:
چطور میشه بدون اینکه محصولی کار کنه، ۹ میلیارد دلار ارزش پیدا کرد؟ این، داستانِ شرکتیه که قرار بود «خون» رو تبدیل به «طلا» کنه. ترانوس، با وعدهی دستگاهی به اسم«ادیسون» وارد میدون شد. دستگاهی که ادعا میکرد فقط با یک قطره خونِ نوک انگشت، تمام پرونده پزشکی شما رو بیرون میریزه.
· حامی این اپیزود: شرکت سرمایهگذاری دارویی تأمین(تیپیکو)؛ بزرگترین هلدینگ دارویی کشور.
· هشدار: این اپیزود مناسب کودکان نیست.
· منابع:برای روایت این پرونده، از منابع دستاول زیر استفاده شده است:
۱. کتاب مرجع (پیشنهاد اصلی برای مطالعه):
۲. گزارشهای تحقیقی و مقالات:
۳. مستندها و پادکستهای انگلیسی (برای دیدن تصاویر واقعی):
۴. اسناد حقوقی و دولتی:
جمعهشبها، پاپکورن و کارتِ آبی–زرد. این اپیزود میره وسط قفسههای بلاکباستر (Blockbuster) و قصهٔ صعود و سقوط آیینی رو میگه که با یک «کلیک» از نفس افتاد.
کداک همون برندی بود که لحظههای موندگار رو ثبت کرد…اما نتونست لحظهی سقوط خودش رو ...
منابع و ارجاعات اپیزودکوداک
توی این قسمت برای روایت داستان اوج و فرود امپراتوری زرد رنگ کداک، از منابع معتبر تاریخی، فنی و گزارشهای مالی استفاده کردیم. اگه دوست دارید بیشتر عمیق بشید، این لیست رو چک کنید:
کتاب و تئوری اصلی:
تاریخچه دوربینها و عکاسی:
سکانس آخر: اگر میخواهید عکس اولین دوربین دیجیتال (همون که شبیه توستر بود!) یا تبلیغات قدیمی براونی رو ببینید، پیشنهاد میکنم حتماً کانال یوتیوب یا اینستاگرام ما رو هم دنبال کنید که اونجا تصاویرش رو گذاشتیم.
اینستاگرام | تلگرام
از هیجانِ حراج تا حسابوکتابِ سختِ پشتصحنه. روایتی از جایی که رویا با واقعیت روبهرو میشه
این اپیزود میره پشتِ بنرها و میپرسه: کجا مسیر عوض شد؟
بامیلو...
از سرمای کارخانههای شمال تا ویترینهای داغ دنیا؛ قصهٔ برندی که همهجا بود؛ نوکیا. اما کِی و چرا بازی عوض شد؟ این پرونده دنبال ردِ همان لحظه است.
از دلِ یک خوابگاه، یک «کلیک» جهانِ موسیقی را تکان داد.
این اپیزود ردّ همان کلیک را دنبال میکند ...
اختراع دوبارهٔ تلویزیون روی موبایل
از هالیوود تا سیلیکونولی. اما فقط شش ماه بعد، همهچیز فرو ریخت
یاهو در اوج بود…
اما یک تصمیم تاریخی میتونست مسیر آیندهاش را تغییر بده.
ماجرای پیشنهادی که جری یانگ و تیم کوگل روی میز داشتند؛ پیشنهادی به نام گوگل...
از یه لیست سادهی اینترنتی شروع شد… اما خیلی زود تبدیل شد به یکی از بزرگترین امپراتوریهای دنیای تکنولوژی.
داستان ظهور یاهو، از دل دانشگاه استنفورد تا فتح والاستریت ...
روایتی از پشت پرده ماجرای وی ورک
یک استراتاپ پر هیاهو که میتونست شکست نخوره اگه ...