Episode นี้เป็นการบรรยายธรรมในวาระ ปฐมนิเทศผู้ปฏิบัติธรรม รุ่นที่ ๗๕ โดย พระอาจารย์ชานนท์ ชยนันโท เมื่อวันศุกร์ที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๖๘ เนื้อหาเน้นการปรับทัศนคติและวิธีการวางจิตให้ถูกต้องตั้งแต่เริ่มต้น เพื่อให้ผู้ปฏิบัติไม่หลงทางไปสู่ความเคร่งเครียด โดยมีแก่นสำคัญคือการฝึก "รู้" ให้เบา สบาย และเป็นธรรมชาติที่สุด

ประเด็นสำคัญในตอนนี้:

เลิกสร้างจังหวะ ให้กลับมาหาธรรมชาติ:

พระอาจารย์เน้นย้ำว่า ผู้ปฏิบัติไม่ต้องไปสร้างจังหวะ (เช่น ยกหนอ ย่างหนอ) หรือทำอะไรเพิ่มเติม เพราะกายนี้มีการทำงานเป็นจังหวะโดยธรรมชาติอยู่แล้ว คือ "ลมหายใจเข้า-ออก" และ "ท้องพอง-ยุบ" หน้าที่ของเราคือแค่มา "นิ่งรู้" ความจริงที่กำลังปรากฏอยู่ต่อหน้าโดยไม่ต้องดัดแปลง,

สำรวจฐานอายตนะด้วยความ 'นิ่ง':

ให้ฝึกนิ่งแล้วสังเกตสิ่งที่ผ่านเข้ามาทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เช่น ฟังเสียงความเงียบในหู, ดูแสงที่ปลายตาขณะหลับตา, หรือรับรู้รสชาติในปาก ทุกอย่างเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดขึ้นเอง ตั้งอยู่ และดับไปเอง เราเพียงแค่ "ยอมรับ" และรู้อย่างเป็นกลาง,,

กับดักของความ 'หนัก' และวิธีแก้:

ปัญหาหลักของผู้ปฏิบัติคือ "รู้ที่หนัก" ซึ่งเกิดจากการเพ่ง จ้อง หรือตั้งใจมากเกินไป โดยเฉพาะการเอาสติไปจมอยู่ในกาย หากรู้สึกตึงหรืออึดอัด ต้องรีบผ่อนคลายทันที,

วิธีแก้: ให้เปลี่ยนมาสนใจ "ความเบาของลม" แทนความหนักของกาย หรือการเสียดสีของลม ลมโดยธรรมชาติมีความว่างและเบาเหมือนลมพัดยอดไม้

เทคนิคสำคัญ: 'ชำเลืองรู้' (Glancing):

เพื่อให้ "รู้" เบาและอิสระ พระอาจารย์แนะนำเทคนิค "ชำเลืองรู้" คือไม่ต้องจ้องตรงๆ แต่ให้รู้แบบผ่านๆ รู้กว้างๆ เหมือนการมองจากหางตา การชำเลืองจะช่วยลดภาระของการเพ่ง ทำให้ "ผู้รู้" ถอยออกมาสังเกตการณ์ได้ดีขึ้น และแยกตัวออกจากสิ่งที่ถูกรู้ได้ง่ายขึ้น,

ฝึกรู้แบบ 'เด็กไร้เดียงสา':

เป้าหมายคือการฝึกให้เป็น "รู้ซื่อๆ" หรือรู้แบบเด็กไร้เดียงสา คือรู้โดย ไม่ใช้ความคิด (Thinking) และไม่ใช้ความจำ (Memory) เป็นการรู้สภาวะตรงๆ โดยไม่ต้องไปให้ค่าหรือตั้งชื่อว่ามันคืออะไร (วิมุตติ) หากยังใช้ความจำไปหมายมั่น นั่นคือสมมติบัญญัติ

แยก 'รู้' ออกจาก 'กาย':

หากรู้เข้าไปแช่อยู่ในกายจะเกิดความอึดอัด ให้ฝึกเอา "รู้" ออกมาอยู่ "นอกกาย" หรือรู้ที่ผิวหนังเบาๆ กว้างๆ เมื่อรู้แยกออกมาได้ จะเห็นว่ากายเป็นเพียงก้อนธาตุที่ทำงานของมันเอง และผู้รู้ก็เป็นอิสระ ไม่เข้าไปแบกภาระของกาย,

บทสรุปส่งท้าย:

การปฏิบัติในคอร์สนี้ เป้าหมายไม่ใช่การ "ได้อะไรกลับไป" แต่เป็นการเข้าถึงสภาวะที่ไม่มีตัวตน ฝึก "รู้" ให้เบาจนกระทั่งมัน "หลุด" หรือแยกตัวออกมาจากอาการต่างๆ ด้วยความเบาสบายและไร้ความกังวล

---

(อ้างอิงเนื้อหาจากการบรรยายปฐมนิเทศ รุ่นที่ ๗๕ โดย พระอาจารย์ชานนท์ ชยนันโท วันที่ ๕ ธ.ค. ๒๕๖๘)

เปรียบเทียบเพื่อเสริมความเข้าใจ:

พระอาจารย์เปรียบเทียบการปฏิบัติเหมือนการ "ดูละคร" ถ้าเรากระโดดขึ้นไปเล่นบนเวที (เอาใจไปแช่ในกาย/เพ่งลม) เราจะเหนื่อยและอินไปกับบทบาท (หนัก/ตึง) แต่เทคนิคของพระอาจารย์คือให้เราถอยออกมานั่งดูอยู่ไกลๆ หรือแค่ "ชำเลืองดู" จากผู้ชมด้านล่าง เราจะเห็นการแสดงทั้งหมด (กายพองยุบ/ความคิด) ชัดเจนเหมือนเดิม แต่เราจะไม่เหนื่อยและไม่ทุกข์ไปกับตัวละครบนเวทีอีกต่อไป