บรรยายธรรมและสอบอารมณ์ในวันที่ ๔ ของการอบรมผู้ปฏิบัติธรรม รุ่นที่ ๗๕ (วันจันทร์ที่ ๘ ธันวาคม ๒๕๖๘) โดย พระอาจารย์ชานนท์ ชยนันโท เนื้อหาในวันนี้เจาะลึกเทคนิคการ "ปิดประตูตีแมว" หรือการหยุดผัสสะที่เข้ามากระทบไม่ให้ไหลลงสู่ใจ พร้อมแยกแยะความแตกต่างระหว่าง "สมถะ" และ "วิปัสสนา" อย่างชัดเจนผ่านการวางสายตาของจิต

ประเด็นสำคัญในตอนนี้:

หยุดกระแสที่ 'ผัสสะ' (Contact):

พระอาจารย์เน้นย้ำเรื่องการรับมือกับสิ่งที่เข้ามากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ หากเรา "นิ่งรู้ อย่างสงบ" และวางใจเป็นกลาง สิ่งที่เข้ามากระทบ (เช่น เสียงดี/ไม่ดี รูปสวย/ไม่สวย) จะ "ดับ" ไปที่ฐานของมันเองโดยไม่ไหลเข้ามาปรุงแต่งที่ใจ, การวางใจเป็นกลางทำให้เราไม่เสพสุขและไม่เสพทุกข์ ซึ่งเป็นเกราะป้องกันใจให้เป็นปกติ

เทคนิค: สังเกต (Focus) vs. ชำเลือง (Glance):

เป็นคีย์สำคัญของตอนนี้ พระอาจารย์แยก 2 วิธีการใชัจิต:

1. การสังเกต (สมถะ): คือการเพ่งดูทีละจุด ทีละประตู เพื่อให้ได้ความนิ่งและความตั้งมั่นของสมาธิ,

2. การชำเลือง (วิปัสสนา): เมื่อจิตมีกำลังแล้ว ให้ถอยออกมา "ชำเลืองรู้" ในมุมกว้าง การชำเลือง (มองเบลอๆ เบาๆ) จะทำให้เกิด "รู้เดียว" ที่ครอบคลุมทุกฐานพร้อมกัน (เห็นทั้งกายและความคิด) นี่คือการเจริญวิปัสสนาญาณที่ทำให้รู้ตื่นตัวและเป็นอิสระ,,

มีดดาบแห่งปัญญา และภาระที่ต้องวาง:

สติ สมาธิ และปัญญา เป็นเครื่องมือที่เราสร้างขึ้นมาเพื่อฆ่ากิเลส (ราคะ โทสะ โมหะ) เปรียบเหมือน "มีดที่ลับคม" (ปัญญา) โดยมีแรงฟัน (สมาธิ/สติ), แต่เมื่อใช้งานเสร็จแล้ว แม้แต่สติ สมาธิ ปัญญาก็ถือเป็น "ภาระ" ที่ต้องวางลงเช่นกัน เพื่อคืนสู่ธรรมชาติที่ว่างเปล่า

ทุกอย่างคืนสู่ความ 'ไม่มี':

พระอาจารย์ยกตัวอย่างศาลาปฏิบัติธรรมและเรื่องงูเจ้าถิ่น เพื่อชี้ให้เห็นสัจธรรมว่า ทุกอย่างเดิมที "ไม่มีอะไร" ตั้งอยู่ชั่วคราว แล้วสุดท้ายก็กลับไปสู่ความ "ไม่มีอะไร" เหมือนเดิม การเห็นแบบนี้ทั้งอดีต ปัจจุบัน และอนาคต จะช่วยคลายความยึดมั่นถือมั่น,

เสียงในหัว = คนบ้าคุยกัน:

ในช่วงสอบอารมณ์ พระอาจารย์ชี้ให้เห็นธรรมชาติของ "ความคิด/เสียงในหัว" ว่ามันมักจะพูดเรื่องไร้สาระ พูดไม่ตรงกับภาพ หรือพูดวนไปวนมาเหมือนคนบ้า หรือเด็กบ่นพึมพำ, หน้าที่ของเราคือ "รู้ซื่อๆ" ว่ามันดังขึ้น แต่ไม่ต้องไปให้ค่าหรือหาความหมาย แล้วเราจะอยู่เหนือความคิดได้

ไฮไลท์ช่วง Q&A:

วิปัสสนา vs วิปัสสนึก: วิปัสสนาคือการเห็นความจริงที่ปรากฏเองโดยไม่ต้องคิด ส่วน "วิปัสสนึก" (วิปัสสนู) คือการจินตนาการหรือคิดเอาเองว่าเป็นอย่างนั้นอย่างนี้

เป้าหมายคือ 'ใจปกติ': ผลของการปฏิบัติไม่ใช่การได้วิเศษวิโส แต่คือการที่ความกลัว ความทุกข์ ความกังวลหายไป เหลือเพียง "ใจที่ปกติ" ซึ่งเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุด,

---

(อ้างอิงเนื้อหาจากการอบรมผู้ปฏิบัติธรรม รุ่นที่ ๗๕ วันที่ ๔ โดย พระอาจารย์ชานนท์ ชยนันโท วันที่ ๘ ธ.ค. ๒๕๖๘)

Hashtags:

พระอาจารย์ชานนท์ วัดป่าเจริญธรรม ชำเลืองรู้ วิปัสสนา หยุดผัสสะ เสียงในหัว รุ่น75 ใจปกติ สมาธิ วิปัสสนึก