การตอบปัญหาธรรมภาคปฏิบัติอย่างเข้มข้น ณ บ้านธรรมวารี (มูลนิธิจิตตานุเคราะห์) เมื่อวันที่ ๓๐ พ.ย. ๒๕๖๘ ภาคบ่าย โดย พระอาจารย์ชานนท์ ชยนันโท เนื้อหาครอบคลุมตั้งแต่เทคนิคเบื้องต้นในการรับมือกับสิ่งรบกวน ไปจนถึงการพิจารณาธาตุขันธ์ขั้นสูงเพื่อถอดถอนความเป็นตัวตน

ประเด็นสำคัญในตอนนี้:

เมื่อเสียงรบกวนการปฏิบัติ: พระอาจารย์แนะนำว่าเมื่อมีเสียง (เช่น เสียงนกหวีด) เข้ามากระทบ ให้ฝึก "รู้ที่เป็นกลาง" คือรู้เสียง รู้ความไม่พอใจ และรู้ลมหายใจไปพร้อมๆ กัน แต่อย่าให้ค่าหรือน้ำหนักกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ให้ "รู้" เป็นเพียงผู้ดูอยู่ตรงกลาง ไม่จมลงไปในเสียงหรืออารมณ์

เทคนิค "หายใจนอกกาย": สำหรับผู้ที่ดูจิตแล้วรู้สึกอึดอัดหรือเพ่งเกินไป พระอาจารย์แนะเทคนิคการดู "ลมหายใจนอกกาย" เช่น มองไปที่ท้องฟ้าหรือยอดไม้ แล้วรู้สึกถึงลมหายใจที่นั่น วิธีนี้จะช่วยลดการเสียดสีของลมกับกายเนื้อ ทำให้ไม่เกิดเวทนาทางกาย ได้ความเบาและความว่างทันที

การแยกธาตุเพื่อละสักกายทิฏฐิ: การจะละความยึดถือในกายได้เด็ดขาด ต้องพิจารณาลงลึกถึง "ธาตุ 4" (ดิน น้ำ ลม ไฟ) และอาการ 32 อย่างแยบคาย เห็นว่าผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เป็นเพียงธาตุ ไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา เมื่อละกายได้ (เห็นว่าเป็นเพียงก้อนธาตุ) ก็จะละเวทนา จิต และธรรม ได้เป็นลำดับ

รู้จริง vs รู้จำ: พระอาจารย์แยกแยะให้เห็นว่า "รู้จำ" (สมมติ) คือการรู้ด้วยสัญญาและความคิด ซึ่งนำไปสู่การยึดติด ส่วน "รู้จริง" (วิมุตติ) คือการรู้ซื่อๆ รู้โดยไม่ต้องให้ความหมายหรือให้ค่า ซึ่งเป็นทางสายตรงสู่ความหลุดพ้น

เครือข่ายของ 'รู้' ที่กว้างขวาง: การฝึกแยกประสาทสัมผัส (ตา หู จมูก ลิ้น กาย) จนชำนาญ จะทำให้ "รู้เดียว" สามารถรับรู้ได้ทุกช่องทางพร้อมกันโดยไม่เกาะติดสิ่งใด เป็นรู้ที่กว้างขวางและเป็นวิปัสสนาญาณ

ทุกอย่างคือ 'ภาระ': เคล็ดลับสุดท้ายคือการมองเห็นทุกอาการ ไม่ว่าจะเป็นความสงสัย ความรู้ ความเข้าใจ หรือแม้แต่ลม