ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍តវ៉ាមួយទៅកាន់ភាគីថៃ នៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ចំពោះសកម្មភាពរបស់យោធាថៃ ដែលបានឈ្លានពានកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាចំនួន១៤ទីតាំង​ និងតំបន់ ក្រោយការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ ថ្ងៃទី ២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ តាមក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ទីតាំងចំនួន១៤ ដែលយោធាថៃកំពុងឈរជើងនេះ ស្ថិតក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងព្រះវិហារ។ តើកម្ពុជាត្រូវប្រើយន្តការអ្វីខ្លះដើម្បីទាមទារមកវិញនូវទីតាំងដែលថៃឈ្លានពានយកទៅកាន់កាប់?

កម្ពុជាបានដាក់ញត្តិតវ៉ាជាបន្ទាន់ទៅភាគីថៃ នៅចំពោះមុខនៃសកម្មភាពរបស់កងទ័ពថៃដែលដាក់ទូកុងទឺន័រ និងរាយបន្លាលួសព័ទ្ធហួសចូលមកបន្ទាត់ព្រំដែនរបស់កម្ពុជា។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ នៅចំពោះមុខបញ្ហានេះ អ្នកតាមដាននយោបាយស្រុកខ្មែរ មើលឃើញថា កម្ពុជាត្រូវប្រើប្រាស់យន្តការការទូតឲ្យក្លៀវក្លាជាងមុន ដើម្បីឲ្យអន្តរជាតិជួយដឹងឮថា ភាគីថៃកំពុងបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ និងបានរំលោភលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

សង្គ្រាមដែលថៃឈ្លានពានមកលើប្រទេសកម្ពុជាជាលើកទី២ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បានបណ្តាលឲ្យជនស៊ីវិលជាង៣០នាក់ស្លាប់ និងរបួសជិត១០០នាក់។ នេះមិនទាន់គិតដល់ការខូចខាតព្រទ្យសម្បត្តិ ប្រាសាទបុរាណ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលផងទេ។ ការដែលយោធាថៃប្រើយន្តហោះចម្បាំង និងទម្លាក់គ្រាប់បែកមកលើទីតាំងជនស៊ីវិលរបស់កម្ពុជាក្នុងសង្គ្រាម២១ថ្ងៃ ក្នុងខែធ្នូឆ្នាំ២០២៥ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា មានទម្រង់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងសង្គ្រាម ដែលរុស្ស៊ីបើកការឈ្លានពានទៅលើអ៊ុយក្រែន និងមានទម្រង់ប្រ​ហាក់​ប្រហែលគ្នានឹងសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលនៅឆ្នាំ១៩៩០ ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់បើកការឈ្លានពានប្រទេសកូវ៉ែត។ ក្រោយសង្គ្រាមចប់ កូវ៉ែតទទួលបានសំណងជាង​ ៥២ពាន់លានដុល្លារពីអ៊ីរ៉ាក់។ តើកម្ពុជាអាចមានលទ្ធភាពឈ្នះក្តីដែរទេ ប្រសិនបើកម្ពុជាប្តឹងថៃឲ្យសងការខូចខាត?

នៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពកម្ពុជា១៨រូប ត្រូវបានថៃដោះលែង និងបញ្ជូនមកមាតុប្រទេសវិញ បន្ទាប់ពីយោធាថៃចាប់ឃុំខ្លួនដោយខុសច្បាប់ អស់រយៈពេល ១៥៥ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥មក។ អ្នកតាមដានសង្គមស្វាគមន៍ចំពោះការដោះលែងទាហានខ្មែរមកវិញ និងថា នេះជាការផ្តល់យុត្តិធម៌ពិតប្រាកដមួយ។ តែអ្នកតាមដានសង្គមក៏បានទាញភ្ជាប់ករណីយោធាថៃដោះលែងទាហានខ្មែរនាពេលនេះ ទៅនឹងស្ថានភាពផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា ដោយស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគិតគូរ ផ្តល់ភាពយុត្តិធម៌ តាមរយៈការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ សកម្មជនការពារបរិស្ថាន និងសកម្មជនការពារសិទ្ធិមនុស្ស ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ ដើម្បីព្រួតដៃគ្នាអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឱ្យរីកចម្រើន៕

ក្រោយពីមានការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឡើងវិញរវាងកម្ពុជា-ថៃ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៧ខែធ្នូមក ភាគីកម្ពុជាបានស្នើទៅភាគីថៃ ឲ្យមានកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់របស់គណៈកម្មាការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោករវាងកម្ពុជា-ថៃ (JBC) នៅក្នុងសប្តាហ៍ទី១ខែមករាឆ្នាំ២០២៦ក្នុងខេត្តសៀមរាប។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន នៅថ្ងៃទី២៩ធ្នូ ដោយបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំពិសេសJBC គឺដើម្បីពិភាក្សានិងបន្តការងារវាស់វែងនិងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោកប្រទេសទាំងពីរ។ ក៏ប៉ុន្តែសំណើរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានថៃបដិសេធ តាមរយៈលោក ស៊ីហាស័ក្តិ ភួងកេតកែវ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ នៅថ្ងៃទី៣០ខែធ្នូ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំJBCមិនអាចធ្វើឡើងដោយតក់ក្រហល់ឡើយ។ ​​នៅក្រោយថៃបដិសេធ តើកម្ពុជាអាចរកមធ្យោបាយ ដើម្បីជំរុញឲ្យមានកិច្ចប្រជុំ JBC ដែរឬទេ?

កិច្ចប្រជុំត្រីភាគី កម្ពុជា ថៃ និងចិន បានចាប់ផ្តើមនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥នេះ នៅខេត្តយូណាន ប្រទេសចិន។ កម្មវត្ថុនៃកិច្ចប្រជុំនេះ គឺមានគោលបំណងសម្របសម្រួលការផ្លាស់ប្តូរយោបល់ប្រកបដោយការស្ថាបនា និងភាពស្មោះត្រង់ស្តីពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នរវាងកម្ពុជានិងថៃ ដើម្បីពង្រឹងការជឿទុកចិត្តគ្នាទៅ​វិញទៅមក ជំរុញការកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ក៏ដូចជាស្ដារឡើងវិញនូវសន្តិភាព សន្តិសុខ និងស្ថិរភាព នៅតាមតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ អ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិយល់ឃើញថា ចិនជាមហាអំណាចមួយក្នុងតំបន់ដែលអាចដើរតួនាទីជាអាជ្ញាកណ្តាល ក្នុងការបញ្ចប់ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ តាមអ្នកជំនាញ វត្តមានរបស់ចិននាពេលនេះក៏អាចជាការបង្កើនជំនឿទុកចិត្តគ្នាបន្ថែមទៀតសម្រាប់ភាគីជម្លោះទាំងពីរ។ តើកិច្ចប្រជុំដែលរៀបចំនៅប្រទេសចិននេះមានអត្ថន័យយ៉ាងដូចម្តេចសម្រាប់ភាគីជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ?

ប្រមុខការពារជាតិនៃប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ បានចេញសេចក្តីប្រកាសរួម នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥  ដែលមាន១៦ចំណុច បន្ទាប់ពីយោធាថៃបានបើកការវាយប្រយុទ្ធជាមួយកម្ពុជាអស់រយៈពេល២០ថ្ងៃ។ ការព្រមព្រៀងលើបទឈប់បាញ់ គឺជាចំណុចទី១ ក្នុងចំណោមចំណុចផ្សេងទៀត ដែលភាគីទាំងពីរ បានប្រកាសរួមគ្នា នៅព្រំដែន ខេត្តប៉ៃលិនរបស់កម្ពុជា និងខេត្តចាន់ថាបុរីរបស់ថៃ។ ក្រុមអ្នកជំនាញថា បទឈប់បាញ់លើកទី២ កម្ពុជា ថៃមិនបានធ្វើឲ្យអ្នកណាមានប្រៀបជាងអ្នកណា។

កម្ពុជា-ថៃ បានចាប់ដៃគ្នាឯកភាពអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឡើងវិញ ដែលចូលជាធរមានពីម៉ោង១២ថ្ងៃត្រង់ថ្ងៃសៅរ៍ទី២៧ខែធ្នូឆ្នាំ២០២៥។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរវាងកម្ពុជានិងថៃ នៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍នេះ។ អ្នកជំនាញផ្នែកកិច្ចការអន្តរជាតិ នៅតែបារម្ភថា បទឈប់បាញ់ឡើងវិញនេះ មានភាពផុយស្រួយនៅឡើយ ព្រោះថា ភាគីថៃតែងតែរកលេសបង្កភាពតានតឹងជាមួយកម្ពុជាម្តងហើយម្តងទៀត។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៤​ ខែ​ធ្នូ​ ឆ្នាំ​២០២៥​ ឥណ្ឌា​បាន​ថ្កោល​ទោស​ប្រទេស​ថៃ​ ដែល​បាន​វាយ​កម្ទេច​រូប​សំណាក​ព្រះ​ពិស្ណុ​នៅ​ច្រក​អាន​សេះ ​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះ​វិហារ​។​ ព្រះ​ពិស្ណុ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ ជា​តំណាង​ឲ្យ​សាសនា​ហិណ្ឌូ​របស់​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​។​ ការ​កម្ទេច​ទេវ​រូប​ពិស្ណុ​ ដោយ​ទាហាន​ថៃ ​បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ប្រតិកម្ម​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ពី​សំណាក់​រដ្ឋា​ភិបាល ​និង​ប្រជា​ជន​ឥណ្ឌា ​ដែល​ភាគ​ច្រើន​ជា​អ្នក​កាន់​សាសនា​ហិណ្ឌូ។​ តើ​ការ​កម្ទេច​រូប​ព្រះ​ពិស្ណុ​ក្នុង​ទឹក​ដី​ខ្មែរ​អាច​បង្ក​សង្គ្រាម​សាសនា​រវាង​ថៃ​ និង​ឥណ្ឌា​ដែរ​ឬ​ទេ​?

កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានផ្ញើលិខិតផ្លូវការមួយជូនទៅក្រសួងការពារជាតិថៃ ដើម្បីបញ្ជាក់អំពីសំណើរបស់កម្ពុជា ក្នុងការជជែកក្រោមយន្តការគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ(GBC)។ លិខិតផ្លូវការរបស់កម្ពុជានេះ ពុំត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈឡើយ ដោយទើបបង្ហោះចែកចាយជាសាធារណៈកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ តាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយប្រទេសថៃ។ សារព័ត៌មានថៃបានរាយការណ៍ដោយយោងលើលិខិតរបស់ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាថា កម្ពុជាបានស្នើសុំជាផ្លូវការឱ្យមានការចរចាបទឈប់បាញ់។ ភ្លាមៗប្រមុខការពារជាតិកម្ពុជាបានបង្ហាញការខកចិត្ត និងចាត់ទុកការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ គឺមានចេតនាបង្កការភាន់ច្រឡំអំពីជំហររបស់កម្ពុជា។ តើលិខិតផ្លូវការរបស់ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាដែលផ្ញើទៅកាន់ភាគីថៃបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជំហរពិតរបស់កម្ពុជាបែបណា? 

ការប្រយុទ្ធគ្នានៅតាមព្រំដែនរវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃដែលបានកើតឡើងតាំង​ពី ២សប្តាហ៍ហាក់មិនទាន់មានសញ្ញាធូរស្រាលនៅឡើយទេ។ ម្យ៉ាងទៀត គេក៏នៅមិនទាន់ឃើញមានការស្រាវជ្រាវភ្លាមៗណាមួយស្តីពីផលប៉ះពាល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដែលបណ្តាលមកពីជម្លោះព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរនៅឡើយដែរ។ តែអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនានានៅកម្ពុជាបានមើលឃើញថា ជម្លោះពេលនេះនឹងធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និង​ថៃ​រងផលប៉ះពាល់ និងប៉ះពាល់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើជម្លោះនេះនៅបន្តអូសបន្លាយ។ តើសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងថៃអាចរងផលប៉ះពាល់កម្រិតណាពីជម្លោះព្រំដែនពេលនេះ?

កិច្ចប្រជុំពិសេសរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ានបានប្រព្រឹត្តិទៅនៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥នេះ ក្នុងទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្រោមហេតុផលស្វែងរកដំណោះស្រាយក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ លទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសនេះ និងបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អាស៊ាន ភាគីជម្លោះទាំង២ បានព្រៀមព្រៀងឱ្យមានកិច្ចប្រជុំពិសេសនៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) ឡើងវិញនៅថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខ។ ក៏ប៉ុន្តែកិច្ចប្រជុំពិសេសអាស៊ានលើកនេះមិនអាចសម្រេចឱ្យមានបទឈប់បាញ់បន្ទាន់បានឡើយ។ អ្នកជំនាញទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិយល់ឃើញថា កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ានលើកនេះបានបង្ហាញឱ្យឃើញថា អាស៊ានពិតជាបរាជ័យក្នុងការជួយដោះស្រាយជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ។ មួយវិញទៀត អ្នកជំនាញក៏មើលឃើញថា ថៃនឹងបន្តបើកការបាញ់ប្រហារមកលើភាគីកម្ពុជាមិនដកដៃឡើយ។ ហេតុអ្វីបានជាអាស៊ានបរាជ័យក្នុងការរកដំណោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ?

បើគ្មាន​ការ​ប្រែ​ប្រួល​ទេ ​នៅថ្ងៃ​ទី​២២ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ​នឹង​មាន​កិច្ចប្រជុំ​ពិសេស​ថ្នាក់​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរទេស​អាស៊ាន ​សម្រាប់​ជម្លោះ​ព្រំដែន​ខ្មែរ-ថៃ​ ដែល​ម៉ាឡេ​ស៊ី​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​។​ គម្រោង​នៃ​ការ​រៀប​ចំ​កិច្ច​ប្រជុំ​ពិសេស​នេះជា​ផ្នែក​មួយ នៃ​សំណើរបស់​ភាគី​ថៃ​។ ​ភាគី​ថៃ​បាន​ស្នើ​ពន្យារ​ពេល​កិច្ច​ប្រជុំ​នេះ​ម្តង​ហើយ​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ​ខែ​ធ្នូ ​ឆ្នាំ​២០២៥​។​ អ្នក​វិភាគ​ រំពឹង​ថា​ កិច្ច​ប្រជុំ​នេះ​អាច​ធ្វើ​ទៅតាម​ការ​គ្រោង​ទុក ​តែមិន​រំពឹងថា​ថៃ​នឹងបញ្ឈប់​ការ​ឈ្លាន​ពាន​របស់​ខ្លួន​មក​លើ​កម្ពុជា​៕

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៨​ ខែ​ធ្នូ​ ឆ្នាំ​២០២៥ ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរទេស​អាមេរិក​ លោក ​ម៉ាកូ ​រ៉ូប៊ីយ៉ូ ​(Maco ​Rubio)​ បាន​ទូរ​ស័ព្ទ​ទៅ​កាន់ ​លោក​ ស៊ីហាស័ក្តិ ​ភួងកេតកែវ ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរ​ទេស​ថៃ​។​ ក្នុង​ជំនួប​តាម​ទូរ​ស័ព្ទ​នោះ ​ប្រមុខ​ការ​ទូត​អាមេរិក​បាន​ប្រាប់​សម​ភាគី​របស់​លោក​ឲ្យ​បន្ថយ​ភាព​តាន​តឹង​ជាមួយ​កម្ពុជា​ ហើយ​វិល​ទៅ​គោរព​បទ​ឈប់​បាញ់​វិញ​។​ តែ​លោក​ Maco​ Rubio​ នៅ​មិន​ទាន់​បាន​ជួប​ជា​មួយ​ប្រមុខ​ការ​ទូត​កម្ពុជា​លោក ​ប្រាក់​ សុខុន ​នៅ​ឡើយ​ទេ​។​ គួរ​រម្លឹក​ថា​ កាល​ពី​សង្គ្រាម​លើក​ទី​១​ ប្រធានា​ធិបតី​អាមេរិក​ លោក ដូណាល់ ​ត្រាំ ​បាន​ទូរស័ព្ទ​ទៅ​កាន់​មេដឹក​នាំ​ថៃ ​និង​កម្ពុជា ​ដើម្បី​ឲ្យ​ភាគី​ទាំង​ពីរ​បញ្ឈប់​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា ​និង​ឈាន​ដល់​មាន​សេច​ក្តី​ថ្លែងការណ៍​រួម​ គូឡាឡាំពួរ​។​ ហេតុ​អ្វី​ពេល​សង្គ្រាម​លើក​ទី​២​ អាមេរិក​ប្រាប់​តែ​ភាគី​ថៃ​ឲ្យ​គោរព​បទ​ឈប់​បាញ់​?

ក្នុងជម្លោះខ្មែរ-ថៃ ​រយៈពេល​ ១​៣ថ្ងៃមកនេះ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជាបានបញ្ជាក់ពីការបន្ត​ឈ្លានពានពីសំណាក់​យោធាថៃ​​​លើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា​​។ ​តាមក្រសួងការពារជាតិ ​គិតត្រឹមថ្ងៃទី​១៩ធ្នូនេះ​​ ថៃបានប្រើប្រាស់​អាវុធ​ធន់ធ្ងន់កម្រិតបំផ្លាញខ្ពស់​ ​និងប្រើ​​​គ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីវាតទីចូលខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរបស់កម្ពុជា​។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសមហាអំណាច ដូចជាសហរដ្ឋ​អាមេរិក ចិន សហភាពអឺរ៉ុប និងសហគមន៍បានទទូចឲ្យភាគីជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ ត្រលប់ទៅ​អនុវត្តបទឈប់បាញ់ឡើងវិញ។ ក្រុមអ្នកតាមដានកិច្ចការអន្តរជាតិ កត់សម្គាល់ថា សម្ពាធរបស់មហាអំណាច ជាពិសេសការលូកដៃចូលអន្តរាគមន៍របស់ចិនពេលថ្មីៗនេះ គឺជាយន្តការដ៏សំខាន់ ដែលអាចឈានទៅរកការបញ្ចប់ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។

នៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ប្រេសិតពិសេសទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ីនៃក្រសួងការបរទេសចិន លោក Deng Xijun ត្រូវ​មកធ្វើទសុ្សនកិច្ច​នៅប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ។ គោលដៅ គឺដើម្បីអន្តរាគមន៍នៅក្នុងជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ពិសេសជំរុញឱ្យភាគីទាំងពីរត្រឡប់ទៅគោរពបទឈប់បាញ់ និងដោះស្រាយជម្លោះដោយប្រើយន្តការ ការទូត។ អ្នកវិភាគមើលឃើញ ២ចំណុច ដែលធ្វើឲ្យមហាអំណាច​ចិន​ចូលខ្លួន​អន្តរាគមន៍។ ទី១ ចិនចង់បង្ហាញថា ខ្លួននៅតែដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការរក្សាស្ថិរភាពក្នុង​តំបន់ និងពិភពលោក ហើយទី២ ចិនចាំអ៊ុតមើលលទ្ធផលនៃអន្តរាគមន៍របស់សហរដ្ឋអាមេរិកជាមុនសិនដែរ។ 

នៅថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសថៃបានថ្លែងទៅកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់ខ្លួនដោយបង្ហាញលក្ខខណ្ឌចំនួន ៣ចំណុចសម្រាប់បទឈប់បាញ់ក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ លក្ខខណ្ឌទី១ កម្ពុជាត្រូវប្រកាសបទឈប់បាញ់មុន ទី២ បទឈប់បាញ់ត្រូវធ្វើឡើងដោយអនុវត្តជាក់ស្ដែង និងទី៣ កម្ពុជាត្រូវធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងពិតប្រាកដ និងដោយស្មោះត្រង់លើការបោសសម្អាតគ្រាប់មីន។ អ្នកវិភាគនានានៅកម្ពុជាយល់ឃើញថា លក្ខខណ្ឌទាំង ៣ របស់ថៃគឺជាចំណុចងាយៗ និងថា កម្ពុជាធ្លាប់បានគោរពយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួនលើចំណុចទាំងនោះរួចហើយនាពេលកន្លងមក។ តើកម្ពុជាគួរគិតយ៉ាងណាចំពោះលក្ខខណ្ឌទាំង ៣ចំណុចរបស់ថៃពេលនេះ?

ថៃបានបញ្ជាឱ្យមានការបិទច្រកឈូងសមុទ្រថៃ ដើម្បីបញ្ឈប់ការដឹកជញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈ និងសម្ភារៈយោធាមកប្រទេសកម្ពុជា និងកំណត់ដែនទឹកជុំវិញកំពង់ផែកម្ពុជាជាតំបន់ដែលមានហានិភ័យខ្ពស់។ នេះបើតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃចុះផ្សាយថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ អ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិខ្លះ​យល់ថា កម្ពុជានឹងរងផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើថៃបិទច្រកសមុទ្រនោះមែន។ តែពួកគេថា កម្ពុជាក៏មានសិទ្ធិប្តឹងទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយប្រើច្បាប់សមុទ្រ UNCLOS ឆ្នាំ១៩៨២ អំពីការ​​រំលោភបំពានដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា។ ទោះបែបនេះ​ក្តី អ្នកជំនាញក៏មើលឃើញពីភាពផុយស្រួយ ដោយសារតែកម្ពុជាពុំទាន់បានផ្តល់សច្ចាប័នលើច្បាប់សមុទ្រ UNCLOS នៅឡើយ។ តើកម្ពុជាពិតជារងផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច ឬយ៉ាងណា ក្រោយបិទច្រកឆ្លងកាត់នៅ​​ឈូងសមុទ្រថៃ?

ចាប់​តាំង​ពី​ថៃ​បើក​ការ​វាយ​ប្រហារ​កម្ពុជា​ជា​លើក​ទី​២ ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៧​ ខែ​ធ្នូ​នេះ ​គេ​មិន​ទាន់​ឃើញ​មាន​ប្រទេស​ណា​ចេញ​មុខ​ថ្កោល​ទោស​ថៃ​នៅ​ឡើយ​។​ ដោយ​ឡែក​ អាមេរិក និង​ម៉ាឡេស៊ី បាន​បន្ត​ចេញ​មុខ​ប្រាប់​ថៃ​និង​កម្ពុជា ឲ្យ​អនុវត្ត​បទ​ឈប់​បាញ់​ តែ​ថៃ​មិន​ព្រម​ស្តាប់​។​ ចំណែក ​ចិន​ជា​មិត្ត​ដែក​ថែប​របស់​កម្ពុជា​បាន​ប្រាប់​កម្ពុជា​ឲ្យ​បន្ត​អត់​ធ្មត់​។​ នៅ​ចំពោះ​មុខ​ស្ថានការណ៍​នេះ​ តើ​កម្ពុជា​គួរ​តែពឹង​យោធា​បរទេស​ណាឲ្យ​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ដើម្បី​បង្ខំ​ថៃ​ឲ្យ​បញ្ឈប់​សង្គ្រាម​បាន​ឬទេ?

នៅយប់ថ្ងៃទី១២ធ្នូនេះ មេដឹកនាំទីក្រុងភ្នំពេញ និងបាងកក ជួបនិយាយទូរស័ព្ទជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីដំណោះស្រាយបញ្ចប់សង្គ្រាម។ លោកត្រាំបានសរសេរសារខ្លីនៅលើបណ្តាញសង្គមTruth Social ថា មេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរយល់ព្រមបញ្ឈប់ការវាយប្រហារគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយនឹងត្រឡប់ទៅអនុវត្តសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ។​ ក៏ប៉ុន្តែនៅព្រឹកព្រលឹមស្រាងៗថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ទាហានថៃបានបើកប្រតិបត្តិទម្លាក់គ្រាប់បែកតាមផ្លូវអាកាសមកលើដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជាជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះរបស់ថៃថា ថៃនឹងបន្តសកម្មភាពយោធា រហូតដល់ខ្លួនមានអារម្មណ៍ថា ថៃគ្មានការគំរាមកំហែងពីភាគីកម្ពុជា។ អ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិមើលឃើញថា សម្តីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីហួសសុពលភាពថៃ ពុំអាចយកជាការបានឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែ ការអះអាងបែបនេះ សបញ្ជាក់ថា ថៃមិនញញើតនឹងអាមេរិក ហើយមិនខ្វល់ពីច្បាប់អន្តរជាតិ។