In deze tweede aflevering duiken we samen met Sandra dieper in op wat zelfsturing nu eigenlijk is. En wat het vooral níét is.Veel bedrijfsleiders dromen van betrokken collega’s die verantwoordelijkheid opnemen, die je niet hoeft te controleren en die spontaan bijdragen aan de bedrijfsdoelen. Zelfsturing kan die droom waarmaken, maar het is cruciaal om te begrijpen dat zelfsturing geen doel op zich is. Het is een middel om je doelen te bereiken.Zelfsturing vraagt een andere manier van samenwerken, een andere vorm van leiderschap én een andere organisatiestructuur. En dat laatste verrast veel mensen: zelfsturende organisaties hebben vaak méér structuur, niet minder.In deze aflevering hoor je:
De grootste misverstanden over zelfsturingMythe 1: Zelfsturing = anarchieZelfsturing is niet hetzelfde als loslaten. Teams hebben duidelijke kaders nodig. Denk aan een voetbalwedstrijd: spelers hebben vrijheid, maar binnen spelregels, rollen en doelen. Zelfsturing werkt exact zo.Mythe 2: Werknemers willen geen verantwoordelijkheid“Mensen willen gewoon van 9 tot 5 werken.” Onzin. Buiten het werk nemen diezelfde mensen initiatief, organiseren ze acties, dragen ze engagement uit.De vraag is: waarom lukt dat op het werk niet?Omdat leiderschap, informatie en mandaat ontbreken.Mythe 3: Zelfsturing is voor luie managersZelfsturing vraagt sterk leiderschap. Niet minder. Leiders die denken “dan moet ik niet meer managen” saboteren het proces. Zelfsturing werkt alleen met leiders die nieuwsgierig zijn naar groei, duidelijkheid en structuur.Mythe 4: Iedereen beslist over allesZelfsturing is géén hippie-kampvuurmodel. Het gaat net om glasheldere afspraken: wie beslist waarover, op basis van welke expertise en volgens welke methode.De cruciale rol van structuurZelfsturende organisaties werken met duidelijke afspraken rond:
Transparantie als basisWil je dat mensen verantwoordelijkheid opnemen? Dan moeten ze begrijpen wáárvoor.Dat betekent cijfers en context delen: omzet, marges, doelen. Niet tot op factuurniveau, wel voldoende om goede beslissingen te nemen.En: activiteiten loskoppelen van personen. Het budget is niet “van de baas”, maar van de organisatie.De eerste stappen richting zelfsturing1. Ontdek je bedrijfs-DNAWat is jullie identiteit, richting en ambitie? Dat gemeenschappelijk kompas is essentieel.2. Stel zelfsturing voor als optieLeg uit wat het is, wat het niet is, en vraag of het team er open voor staat. Start klein.3. Werk op twee sporenSpoor 1 – Leiderschap: leren faciliteren, coachen, kaders bewaken.Spoor 2 – Team: rollen, verantwoordelijkheden en beslisprocessen scherpstellen.De rol van begeleidingZelfsturing ontwikkel je niet alleen. Leiders en teams hebben een veilige omgeving nodig om te leren, te experimenteren en te groeien.Daarom zijn wij de bollplank (het positief kritisch klankbord) dat mee nadenkt, scherp stelt en begeleidt naar een structuur die wérkt voor jouw organisatie.Wil je ontdekken of zelfsturing bij jouw organisatie past?Neem contact op om samen te verkennen wat mogelijk is.
In deze allereerste aflevering van De nieuwe CEO zit Bart Van Zele samen met Sandra Peeters, de coach die hem jaren geleden aanstak met zelfsturing. Sandra deelt hoe ze Bart leerde om los te laten zonder controle te verliezen, en Bart vertelt eerlijk over zijn weerstand, frustraties en doorbraken.
Van micromanager naar facilitator
Bart herkent zichzelf in het cliché van de ondernemer die overal zijn neus tussen steekt. Niet uit bemoeizucht, maar omdat hij dacht alles beter te weten. Het resultaat?
Sandra nuanceert: "Als eigenaar heb je een enorme verantwoordelijkheid. We hebben niet geleerd hoe het anders kan. Een beetje mildheid mag ook wel."
De eerste stappen: zwijgen en ruimte laten
Het begon met een simpele oefening bij een opleiding over leiderschap. Bart stak zijn hand op als vrijwilliger, niet wetend dat dit het begin was van zijn reis naar zelfsturing. Sandra zag meteen potentieel: "Je testte alles uit wat ik zei, en als het werkte werd je nog enthousiaster."
Maar de start was niet makkelijk. Bart miste een cruciaal iets: coachende vaardigheden en geduld. Sandra gaf hem een post-it met de opdracht: trek een streepje voor elke keer dat je geen oplossing geeft, maar de bal terugkaatst. Op zijn hoogtepunt haalde Bart vijf streepjes per dag.
Concrete doorbraken
Een keerpunt kwam na een mislukte aanwerving. Sandra confronteerde Bart: "Het potentieel dat je in anderen ziet is niet echt. Het is de projectie van wat jij in hun positie zou doen."
Vanaf dat moment veranderde alles. Nieuwe collega's werden aangeworven door het team zelf. Bart kwam pas in de laatste gespreksronde in beeld, nadat kandidaten al uitgebreid met hun toekomstige collega's hadden gesproken.
Bij strategische sessies evolueerde Bart van iemand die gefrustreerd was ("Zie je wel, ze kunnen het niet!") naar een facilitator die verrast werd door ideeën waar hij zelf nooit aan had gedacht.
De kern van zelfsturing
Sandra vat het zo samen: "Je hoeft het niet allemaal alleen te doen. Mensen willen verantwoordelijkheid opnemen. En ook jij hebt recht op een ideale job."
Voor Bart was het grootste inzicht: "Als je verandering wil in je team, begint die bij jezelf. Kleine veranderingen bij mij zorgden voor andere reacties bij het team."
Het belang van een klankbord
Waarom koos Bart voor externe coaching? "Bij collega's kan je niet altijd terecht. Familie zijn ambassadeurs die alles goed vinden maar niet kritisch genoeg zijn ook niet. Je hebt een positief kritisch klankbord nodig dat ondernemers begrijpt, maar er net ver genoeg vanaf staat voor de helikopterview."
In deze aflevering hoor je:
Deze aflevering is voor elke ondernemer of leider die zich herkent in het gevoel dat ze zelf de groei van hun bedrijf of team in de weg staan. Want zelfsturing is geen eindpunt of stappenplan - het is een leiderschapsstijl en een vorm van samenwerken.