Hildegard van Bingen, die in 2012 heilig werd verklaard, staat volop in de belangstelling. Alle reden dus om onze eigen ‘Hildegard-expert’ Kitty Bouwman uit te nodigen om meer over deze middeleeuwse mystica te weten te komen. Wie was Hildegard van Bingen, wat maakte haar zo bijzonder en waarom is Kitty zelf al jarenlang door haar gefascineerd?
Doen wat goed voelt en je hart volgen: klinkt goed toch? Ervaringsdeskundige en influencer Laurentine Van Landeghem laat in deze aflevering zien hoe juist deze én andere moderne ‘waarheden’ ons vastzetten in plaats van vrijheid geven. Ze zet er de wijsheid van de Bijbel tegenover die echte vrijheid belooft. Zij slaat met haar boodschap een brug tussen zelfhulp, cultuurkritiek en spiritualiteit. Elsbeth gaat in gesprek met Laurentine - die België veroverde als jonge ondernemer, spreker, auteur en influencer naar aanleiding van haar boek De leugens die we graag geloven.
Waarom nu nog geloven? In de eerste aflevering van de Theologie.nl podcast gaat Krina Huisman in gesprek met redacteur Maartje Amelink over deze vraag. Wie nieuwsgierig is naar de geloofstaal van millennials, waarin yoga in één ademtocht verbonden wordt met Franciscus van Assisi, mag deze aflevering zeker niet overslaan.
Waarom geloven zoveel mensen in iets hogers? In De ziel van het brein onderzoekt gerenommeerd hersenwetenschapper André Aleman de verbinding tussen geloof en neurowetenschap. Is spiritualiteit ingebakken in onze hersenen of is het een product van cultuur en ervaring? Aleman laat zien dat onze religieuze overtuigingen nauw verbonden zijn met hersenactiviteit, maar benadrukt tegelijkertijd dat spiritualiteit meer is dan slechts een product van ons brein. Hiermee laat hij nieuw licht schijnen op een van de belangrijkste en oudste vragen van de mensheid: is er meer dan dat wij zien? Tom gaat in deze aflevering van De theologie podcast in gesprek met André Aleman.
Hoe vind je stille tijd in een wereld die op hol is geslagen? Nikolaas Sintobin nodigt je in God zelf ontmoeten uit om op retraite te gaan. Zonder klooster, gewoon vanuit je eigen huiskamer. Want in de stilte en het gebed kan God opeens verschijnen. Hij laat zich daarbij inspireren door de geestelijke inzichten Ignatius van Loyola. Het leidt tot een herontdekking van de geestelijke begeleiding uit vroeger tijden. Geestelijke begeleiding die erop gericht is de ander te helpen bij het ontwikkelen en onderhouden van een relatie met God. Belangrijk daarin is het herkennen van Gods stem in je leven. Vanuit de overtuiging dat God spreekt via gevoelens, verlangens en dagelijkse ervaringen.
Psycholoog Arjan van Dam laat in zijn boek Succesvol naar de haaien zien hoe je geen slachtoffer wordt van prestatiedruk. Dat is hard nodig, want een maatschappij waarin prestaties de boventoon voeren, eist een hoge tol: faalangst en egoïsme drukken verbondenheid, persoonlijke groei en leren naar de achtergrond. We leven in een maatschappij waarin prestaties bepalen hoe succesvol je bent en we zijn ervan overtuigd dat prestaties onze waarde bepalen. Maar wat als die diepgewortelde overtuiging niet meer blijkt te zijn dan een hardnekkige mythe? Elsbeth gaat in deze aflevering in gesprek met Arjan.
Heeft de theologie dezelfde status als de andere wetenschappen dat ze bepaalde dingen verklaart? Theoloog Gijsbert van den Brink onderzoekt in zijn nieuwe boek Het experiment van broeder Juniper de relatie tussen geloof en wetenschap en weerlegt het idee dat ze elkaar uitsluiten. Vanuit diverse invalshoeken laat hij zien hoe de twee wel degelijk samengaan. Nu eens harmonieus, dan weer schurend – maar juist dat leidt vaak tot nieuwe inzichten. Elsbeth gaat in deze aflevering van De theologie podcast in gesprek met hem.
Na ruim 500 jaar verdeeldheid tussen katholieken en protestanten is het tijd om te helen. De recente verschuiving naar een postchristelijke tijd maakt deze oproep urgenter dan ooit. In zijn boek Een tijd om te helen bepleit Arjan Plaisier op basis van het gemeenschappelijk geloof in Christus een zichtbare eenwording tussen Rome en Reformatie. Tom Mikkers gaat in deze aflevering in gesprek met Arjan over hoe die eenheid tot stand gebracht kan worden.
Gilbert Keith Chesterton (1874-1936) was een Engelse journalist en wordt gezien als de geestelijk vader van C.S. Lewis en J.R.R. Tolkien. Deze week verscheen de gloednieuwe vertaling van zijn meesterwerk De eeuwige mens. Was Jezus echt meer dan een rondtrekkende prediker? Heeft de mens een unieke positie boven alle dieren? Dit zijn existentiële vragen die nu nog veel stof doen opwaaien, maar ze hielden G.K. Chesterton een eeuw geleden ook al bezig. In een betoog vol originele paradoxen en fonkelende humor baant Chesterton zich een weg door de gehele (pre)historie, van de tijd van de holbewoners tot aan zijn eigen tijd (de periode van het interbellum), om zelfs in de donkerste tijden lichtende sporen van de waarheid te zoeken. In deze aflevering gaat Tom in gesprek met Anton de Wit over de betekenis van G.K. Chesterton.
Wat is christelijk geloof en waar is het goed voor? Hoe zou ik het uitleggen aan m’n vrienden of collega’s? Waarom zou ik christen worden of blijven? En is de betekenis van vrede in het christendom? In zijn boek De weg van vrede gaat theoloog Stefan Paas terug naar de Bijbelse bronnen. Hij gaat op zoek naar verrassende verbanden in het christelijk geloof en naar nieuwe wegen in je geloof of naar het geloof toe. Elsbeth Gruteke gaat in deze aflevering van De theologie podcast in gesprek met Stefan.
Theoloog Kees van der Kooi onderzoekt in zijn nieuwe boek Een weldadige kracht de rol van de Geest in ons geloof en ons alledaagse bestaan. De Geest trekt zowel mens als wereld naar de toekomst, want het project van God is nog niet voltooid. Daarom worden we uitgenodigd om met open ogen en oren te letten op de momenten waarop de kracht van de Geest inbreekt en nieuwe hoop wekt in de leegte. Wat betekent dit voor ons? Elsbeth Gruteke gaat in deze aflevering in gesprek met Kees van der Kooi.
In deze aflevering van De theologie podcast gaat Tom Mikkers in gesprek met Natasja Bos, auteur van het boek Het moederhart van God. God is als een moeder, het is het verhaal van vertrouwen en verbinding. Van God met zijn volk en het volk met God. Natasja Bos gaat in op het beeld van God die verlangt naar verbinding en compassie.
Hoe blijf je als christen staande in een veranderende samenleving? Jezelf isoleren of meegaan met seculiere denkpatronen biedt geen oplossing. Vervolgde christenen kiezen een andere weg – een weg die ook Nederlandse christenen kan sterken in standvastig geloof. Richard Groenenboom (1976) werkte jarenlang als buitenlandverslaggever en presentator radio voor NPO Radio 1 en 5 bij de Evangelische Omroep. In deze tijd specialiseerde hij zich in het thema christenvervolging. Sinds 2012 werkt Richard bij SDOK. Hij schreef het boek Diepgeworteld. Wat kunnen christenen in Nederland leren van vervolgde christenen? Tom gaat in deze aflevering met Richard op zoek naar het antwoord op deze vraag.
Wat is katholiek? Pastoor Jan-Jaap van Peperstraten geeft een inkijk in de katholieke wereld van dit moment en laat zien wat wij hiervan kunnen leren. En dat is nodig, want de huidige cultuur schuurt met de katholieke leer en lijkt er soms haaks op te staan. Van Peperstraten presenteert de belangrijkste overtuigingen van het katholieke geloof en laat zien dat de katholieke kerk heilzaam kan zijn voor onze cultuur. Elsbeth gaat in gesprek met hem n.a.v. zijn boek Katholiek.
Theoloog Jan Minderhoud gaat op zoek naar een begaanbare weg in het thema gender. Het onderscheid tussen man en vrouw is de laatste decennia niet meer vanzelfsprekend. Bigender, trigender, agender, non-binair en natuurlijk transgender. Minderhoud probeert in zijn boek Geloof en gender in dit complexe veld helderheid te scheppen. Wat is genderdenken en hoe is het ontstaan? Waarom is het biologische geslacht toch belangrijk, ook vanuit medisch perspectief? En wat kun je zeggen over gender en sekse vanuit de Bijbel? Elsbeth gaat in deze aflevering in gesprek met hem.
Dat mystiek iets met seks te maken heeft: tot een goed stuk in de vorige eeuw was het ronduit blasfemisch zoiets te beweren. Vandaag de dag is het een gemeenplaats. Is seks dan de waarheid van de mystiek? Marc De Kesel werpt in zijn bijdrage in tijdschrift Herademing de vraag op: ‘En wat als mystiek de waarheid van de seks is?’ In deze aflevering van De theologie podcast gaat Tom in gesprek met Marc over extase en seksualiteit.
Het is mooi om te merken dat er veel gebeurt in het omzien naar elkaar. In situaties van ziekte of verdriet is er vaak veel meeleven vanuit de gemeente. Mensen zoeken elkaar spontaan op en staan elkaar op verschillende manieren bij. Soms helpt de een de ander, op een ander moment zijn de rollen omgekeerd. Tom spreekt in deze aflevering met Erica Hoebe over het voeren van pastorale gesprekken. Aanleiding is de verschijning van Geestelijke vorming, een nieuwe tool om bij de kern te komen in pastorale gesprekken.
Reinier Sonneveld voert in deze aflevering een pleidooi voor een radicale stelling: alle mensen zullen eeuwig met elkaar voortleven. Daders zullen verantwoording moeten afleggen tegenover hun slachtoffers, en uiteindelijk zullen we ons allemaal met elkaar verzoenen en genezen. Reinier Sonneveld gebruikt daarbij algemene argumenten die hij noemt in zijn boek Het einde van de hel, zoals het wetenschappelijke onderzoek naar bijna-doodervaringen. Daarnaast doet hij grondig onderzoek naar de christelijke bronnen: Wat zegt de Bijbel over de toekomst? Wat kunnen we van een ware God verwachten? Elsbeth gaat in gesprek met hem.
‘Wat erg hè, van Inge. En vroeger was het zo’n lief kind!’ zei iemand tegen haar ouders. Dat was nadat Inge Bosscha in 2015 haar website over kerkverlating en kerkpijn was begonnen. In deze aflevering gaat Elsbeth in gesprek met haar naar aanleiding van haar boek Mantel van angst dat onlangs verscheen. Het gesprek gaat over de schadelijke kanten die religie kan hebben. De andere gast in deze aflevering is auteur Franca Treur die evenals Inge ervaringsdeskundige is.
Je laten leiden door vreugde, kan dat in een wereld die van de ene crisis in de andere rolt? Nikolaas Sintobin laat in zijn nieuwe boek Op het kompas van de vreugde zien dat je met vreugde op reis kunt gaan. De gids is Ignatius van Loyola (1491-1556), stichter van de jezuïeten. Hij biedt een beproefde methode om het Evangelie te ervaren in je gewone leven. Nikolaas Sintobin hertaalt deze eeuwenoude christelijke wijsheid vertrekkend bij vragen als: Wat is echte innerlijke vrijheid en hoe kan je daarin groeien? Hoe kan je intenser leven in voorspoed en in tegenspoed? Deze zevende en laatste aflevering van de serie Op het kompas van de vreugde die speciaal voor De theologie podcast is gemaakt, heeft als thema: Luisteren.