Η κλιματική ταυτότητα της Αθήνας αλλάζει δραματικά και τα σημάδια είναι πλέον ορατά. Οι καλοκαιρινές νύχτες δεν προσφέρουν πια ανακούφιση, η ορατότητα έχει μειωθεί εντυπωσιακά και τα ακραία καιρικά φαινόμενα εντείνονται. Τι αποκαλύπτει το ιστορικό κλιματικό αρχείο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για την πραγματική έκταση των κλιματικών αλλαγών;

Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τη Δήμητρα Φουντά, Διευθύντρια Ερευνών στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, για την κλιματική ιστορία και το μέλλον της πρωτεύουσας.

Με οδηγό το εξαιρετικής αξίας ιστορικό αρχείο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, το οποίο καταγράφει αδιάλειπτα το κλίμα της Αθήνας από τα μέσα του 19ου αιώνα, η κ. Φουντά αποκαλύπτει άγνωστες πλευρές του περίφημου αττικού κλίματος και τις εντυπωσιακές μεταβολές που έχουν συντελεστεί. Οι δροσερές καλοκαιρινές νύχτες έχουν γίνει πλέον εξαίρεση, καθώς από το 2000 και μετά οι νύχτες χωρίς θερμική δυσφορία έχουν μειωθεί στο μισό.

Παράλληλα, ακόμη και η ορατότητα στην πόλη έχει καταρρεύσει: πριν από το 1970 οι Αθηναίοι έβλεπαν καθαρά σε απόσταση έως 10 χιλιομέτρων στο 70% των ημερών· μετά το 2000, αυτό το ποσοστό έχει περιοριστεί στο 10%. 

Στο μεταξύ, η ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων αυξάνεται, με λιγότερες, αλλά πολύ ισχυρότερες βροχοπτώσεις, ενώ η Αθήνα βιώνει μία από τις ξηρότερες περιόδους της ιστορίας της. Από τον Οκτώβριο του 2021 έως τον Σεπτέμβριο του 2025 καταγράφηκαν τα τρία πιο ξηρά υδρολογικά έτη των τελευταίων δύο αιώνων.

Μια συζήτηση που δείχνει όχι μόνο τι έχει ήδη αλλάξει αλλά και τι διακυβεύεται για τις επόμενες δεκαετίες.