เข้าสู่ปี 2569 แล้ว ซึ่งดูเหมือนว่า "พายุเพอร์เฟกต์สตรอม" กำลังจะพัดเข้าหาตลาดแรงงานไทยอย่างจัง เรามาลองไล่เรียงกันดูว่าเรากำลังเจออะไรอยู่บ้าง และจะมีกลยุทธ์ในการบริหารจัดการอย่างไร

หลายองค์กรมีฉากคลาสสิกแบบนี้เกิดขึ้นบ่อยมาก… • ผู้นำเข้าประชุมสาย • นั่งได้แป๊บเดียว ก็บอกว่า “ผมมีนัดอื่นนะ ขอออกก่อน” • บางวาระเลือกไม่เข้ามาเลย เพราะ “คิดว่าไม่สำคัญ” แต่หลังจากนั้น พอทีมตัดสินใจไปตามที่ประชุมไว้ กลับมาพูดว่า “ทำไมผมไม่รู้เรื่องนี้มาก่อนเลย ใครเป็นคนตัดสินใจ ทำไมไม่มาปรึกษาผมก่อน” จนหลายครั้งต้องวนเวียนถอยกลับมาทำงานเดิม ทั้ง ๆ ที่ควรจะเดินหน้าไปไกลแล้ว

ช่วงนี้ไม่ว่าจะหันไปทางไหน ใครๆ ก็พูดถึงเรื่อง AI กันทั้งนั้นใช่ไหมครับ ไม่ว่าจะเป็น ChatGPT, Gemini หรือ AI ตัวอื่นๆ ที่เก่งกาจเหลือเกิน ช่วยเราเขียนอีเมล ช่วยวางแผนกลยุทธ์ หรือแม้กระทั่งช่วยสร้างงานศิลปะสวย ๆ ได้ในเวลาไม่กี่วินาที จนหลายท่านเริ่มกังวลว่า "เอ๊ะ... แล้ววันหนึ่ง AI จะมาแทนที่พวกเราไหม?"

ช่วงนี้บรรยากาศในที่ทำงานของท่านเป็นอย่างไรบ้างครับ งานยุ่ง เครียด หรือรู้สึกว่าทุกคนก้มหน้าก้มตาทำงานจนลืมทักทายกันหรือเปล่า ในการทำงาน บางครั้งเรามักจะโฟกัสไปที่ "ผลลัพธ์" จนลืมเรื่องของ "ความรู้สึก" โดยเฉพาะเรื่องง่ายๆ ที่ทรงพลังที่สุดอย่างคำว่า "ขอบคุณ"

EP. 1391 อยากชนะ AI ต้องเลิกพฤติกรรมการทำงานแบบนี้ by Prakal Pantapalangkura

ช่วงนี้หันไปทางไหน ใครๆ ก็พูดเรื่อง AI ครับ องค์กรชั้นนำต่างเร่งนำเทคโนโลยีนี้เข้ามาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ซึ่งแน่นอนว่าในมุมของผู้บริหารและผู้นำองค์กร นี่คือเรื่องที่น่าตื่นเต้น เป็นโอกาสใหม่ๆ ที่จะพาธุรกิจเติบโตไปข้างหน้า แต่ช้าก่อนครับ... คุณแน่ใจแค่ไหนว่า "ทีมงาน" ของคุณเขารู้สึกแบบเดียวกับคุณ?

ช่วงนี้กระแสคนเก่ง ๆ ลาออกจากบริษัทยังคงเป็นประเด็นร้อนแรงไปทั่ว ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินงานของบริษัทอย่างแน่นอน อีกทั้ง การหาคนใหม่เข้ามาทดแทน ก็ทำได้ยากมากขึ้นเรื่อย ๆ ดังนั้น บริษัทที่สามารถรักษาคนเก่งๆ และลงทุนกับพนักงานได้ดีเท่านั้น ถึงจะอยู่รอดในยุคที่ตลาดแรงงานผันผวนแบบนี้ และสิ่งหนึ่งที่บริษัทต้องกลับมาให้ความสำคัญมากๆ คือเรื่องของ “Onboarding” หรือกระบวนการต้อนรับและเตรียมความพร้อมให้กับพนักงานใหม่

ช่วงนี้ผมเชื่อว่าหลายๆ องค์กรคงกำลังเจอกับความท้าทายที่คล้ายๆ กัน นั่นคือ "ทำยังไงให้คนเก่งๆ อยู่กับเรานาน ๆ" เพราะอัตราการลาออกก็สูงขึ้น แถมการหาคนใหม่ก็ยากขึ้นและใช้เวลานานขึ้นกว่าเดิมมาก

เวลาที่เราพูดถึง “การลาออก” เรามักรีบโยนเหตุผลไปที่ตลาดแรงงาน—ค่าตอบแทนไม่พอ คู่แข่งมาดึงตัว ไม่มีเวลาให้ครอบครัว ฯลฯ แต่ความจริงที่ทำให้หลายองค์กร แก้ปัญหาไม่เคยถูกจุด คือ…คนไม่ได้ลาออกเพราะเงิน หรือคู่แข่งเก่งกว่า คนลาออกเพราะ งานที่ทำไม่พาเขา “ก้าวหน้า” ไม่ว่าจะเป็น ก้าวหน้าในชีวิต ก้าวหน้าในงาน หรือเพียงแค่ ก้าวออกจากความทุกข์ตรงหน้า

หลายองค์กรหันมาให้ความสำคัญกับ “ความยั่งยืน” (Sustainability) โดยเน้นไปที่กลยุทธ์ด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (ESG) แต่หากมองลึกเข้าไปในเสาหลักที่สำคัญที่สุดอย่าง “สังคม” (Social) ซึ่งรวมถึงการดูแลบุคลากร กลับพบรอยร้าวขนาดใหญ่ที่เกิดจากระบบ ค่าตอบแทน (Compensation) ที่ไม่เป็นธรรม

ความยั่งยืนที่แท้จริงไม่ได้วัดกันที่จำนวนต้นไม้ที่คุณปลูก หรือการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์เพียงอย่างเดียว แต่วัดกันที่ความสามารถขององค์กรในการ รักษาและพัฒนาบุคลากรที่เก่งกาจและมีคุณค่า เพื่อให้สามารถขับเคลื่อนธุรกิจต่อไปได้ในทุกสภาวะ ถ้าองค์กรของคุณยังคงใช้ ระบบประเมินผลงานที่บิดเบี้ยวและไม่เป็นธรรม บอกเลยว่าต่อให้คุณลดขยะได้ 100% ธุรกิจของคุณก็ยังคงไม่ยั่งยืนอยู่ดี

ปัจจุบันนี้ ถ้าใครไม่พูดถึงคำว่า “ความยั่งยืน” (Sustainability) อาจจะดูเหมือนเชย หรือไม่เข้าใจเทรนด์ของโลกเลยด้วยซ้ำ องค์กรใหญ่ ๆ ต่างประโคมข่าวเรื่องนี้กันยกใหญ่ ตั้งแต่การลดการใช้พลาสติก ไปจนถึงการสนับสนุนพลังงานสะอาด คำถามคือ สิ่งเหล่านี้มัน “ยั่งยืน” ได้จริงหรือ? ถ้าเรามองข้ามรากฐานที่สำคัญที่สุดขององค์กรไป... นั่นคือ “คน”

การเริ่มต้นกระบวนการ Performance Improvement Plan (PIP) กับพนักงานคนหนึ่งต้องทำอย่างเป็นระบบและมีความละเอียดอ่อน เพื่อให้พนักงานเข้าใจว่านี่คือโอกาสในการพัฒนา ไม่ใช่การลงโทษ

“Performance Improvement Plan” หรือ PIP คือคำที่หลายคนในองค์กรได้ยินแล้วมักรู้สึก กลัว หรือ ไม่สบายใจ เพราะถูกมองว่าเป็น สัญญาณเตือนก่อนลาออก แต่ในความเป็นจริงแล้ว PIP เป็น เครื่องมือพัฒนา (Development Tool) ไม่ใช่เครื่องมือทางวินัยหรือการบีบออกจากองค์กร ถ้าใช้ถูกวิธี มันสามารถเปลี่ยน “พนักงานที่กำลังจะหลุด” ให้กลับมามีผลงานโดดเด่นได้จริง

ความกล้าหาญไม่ใช่พรสวรรค์ที่ติดตัวมาแต่กำเนิด แต่เป็นทักษะที่เราสามารถฝึกฝนได้เหมือนกล้ามเนื้อ ผ่านการเลือกตัดสินใจเล็ก ๆ น้อย ๆ อย่างสม่ำเสมอในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะในโลกธุรกิจยุคปัจจุบันที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน ทั้งเศรษฐกิจ การเมือง ความเสี่ยงด้านจริยธรรม และการเสื่อมถอยของความไว้วางใจจากสาธารณะ ทำให้ผู้นำจำเป็นต้องมี “ความกล้าหาญในชีวิตประจำวัน” (Everyday Courage) เพื่อรับมือกับสถานการณ์ต่าง ๆ ได้อย่างมั่นคง

EP. 1380 ทำไมผู้จัดการถึงไม่กล้า ประเมินผลงานลูกน้องอย่างตรงไปตรงมา by Prakal Pantapalangkura

ทุกครั้งที่องค์กรเข้าสู่ช่วงประเมินผลและพิจารณาการปรับเงินเดือนและโบนัส และพนักงานบางคนได้รับการขึ้นเงินเดือนและโบนัสตามผลงานที่น้อยมากหรือไม่ได้เลย เรามักได้ยินเสียงสะท้อนจากผู้บริหารหรือหัวหน้างานว่า “ไม่สงสารเขาบ้างหรือ?” “เขาเคยผลงานดีมาก่อนนะ” “ถ้าไม่ให้เลย จะดูใจร้ายเกินไปไหม?” คำถามเหล่านี้ไม่ได้ผิด เพราะมันมาจากหัวใจของ ‘คนที่มีความเป็นมนุษย์’ แต่หากมองในมุมของการบริหารคนอย่างเป็นระบบ คำถามเหล่านี้อาจเป็นจุดเริ่มต้นของ ‘ความไม่เป็นธรรม’ ที่กัดกร่อนวัฒนธรรมองค์กรโดยไม่รู้ตัว

คำถามง่าย ๆ แต่สะเทือนใจใครหลายคน เพราะในวันที่เราทำงานอย่างต่อเนื่อง ซ้ำ ๆ ทุกวัน เราอาจหลงลืมไปแล้วว่า “เราทำงานนี้ไปเพื่ออะไร”

“ก็แค่คำพูด” หลายคนอาจคิดแบบนั้น แต่ในโลกของการทำงาน คำพูดจากปากหัวหน้าสามารถเปลี่ยนบรรยากาศทั้งทีมได้ภายในเสี้ยววินาที บางครั้งคำพูดที่ดูเป็นเพียงการตำหนิเล็ก ๆ หรือการแซวเล่น ๆ กลับส่งผลสะเทือนต่อ ความปลอดภัยทางจิตใจ (Psychological Safety) ของพนักงานอย่างคาดไม่ถึง

เคยไหมครับ…เราเจอใครสักคนครั้งแรก แล้วตัดสินเขาทันทีจากสิ่งที่เรา “เคยได้ยินมา” โดยที่ยังไม่ได้รู้จักเขาจริง ๆ เช่น • “ผู้หญิงขับรถไม่เก่ง” • “เด็กจบใหม่ใจร้อน ไม่อดทน” • “คนอายุมากแล้วคงใช้เทคโนโลยีไม่เป็น” สิ่งเหล่านี้คือ Stereotype Bias หรืออคติที่เกิดจากการ “เหมารวม” คนในกลุ่มหนึ่งว่า ต้องมีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่ง ทั้งที่ในความเป็นจริง แต่ละคนแตกต่างกันมากกว่านั้น