W dzisiejszym odcinku podsumowujemy 2025 rok w polityce międzynarodowej. Ukraina, Rosja, Unia Europejska, USA - kto jest zwycięzcą a kto przegranym? Co czeka nas w przyszłym roku? Rozmawiają Witold Jurasz i Jakub Bodziony.
W tym odcinku podcastu Jarosław Kuisz, Tomasz Stawiszyński i Mira Marcinów rozmawiają o najnowszej książce Tomasza Stawiszyńskiego pt. „Ćwiczenia z dysonansu”. Książka Stawiszyńskiego to nie tylko refleksja nad współczesnym światem, ale także próba zrozumienia mechanizmów, które rządzą naszymi przekonaniami, wyborami i zachowaniami. To rozmowa o filozofii, psychologii, ale także o codziennych wyzwaniach, z jakimi mierzymy się w erze pełnej informacji i sprzecznych narracji.
Hannah Arendt pisała o kłamstwach systemowych, dezinformacji i ich roli w niszczeniu wspólnoty. Można za myślą filozofki stwierdzić, że populizm to tworzenie alternatywnej narracji, a grupy podatne na autorytarne ruchy tworzą najczęściej ludzie samotni, wyalienowani, pozbawieni poczucia sprawczości, u których wzrasta poczucie lęku. W populizmie widzimy wyraźnie to, przed czym Arendt przestrzegała: zastąpienie debaty spektaklem.
Podcast jest zapisem dyskusji, która odbyła się w Instytucie Goethego w Krakowie 11 grudnia 2025 roku pt. "Kryzys liberalnej demokracji oczami Hannah Arendt" z udziałem Jana Tokarskiego i Grzegorza Jankowicza, którą moderowała Paulina Frankiewicz.
Projekt współfinansowany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Hannah Arendt w swojej najlepiej znanej książce "Korzenie totalitaryzmu" pisze nie tylko o nazizmie i stalinizmie, ale przygląda się mechanizmom, które powodują, że totalitaryzm może w ogóle powstać.
Pokazuje także, jak kłamstwo polityczne może zdominować przestrzeń publiczną, niszcząc zdolność do odróżnienia prawdy od fikcji. W dobie dezinformacji, polaryzacji i mediów społecznościowych jej diagnozy nabierają nowego znaczenia.
O tym Sylwia Góra – szefowa działu literackiego – rozmawia z Tomaszem Terlikowskim - doktorem filozofii, publicystą, tłumaczem, pisarzem, dziennikarzem RMF FM, autorem wielu książek, m.in.: „Tylko prawda nas wyzwoli”, „Kościół (dla) zagubionych”, „Franciszek Blachnicki. Ksiądz, który zmienił Polskę”, „Koniec Kościoła, jaki znacie”, „Czy konserwatyzm ma przyszłość? Koniec Europy, jaką znamy” oraz razem z Karoliną Wigurą: „Polka ateistka kontra Polak katolik. Jedenaście sporów światopoglądowych” wydanych przez Kulturę Liberalną.
Partnerem podcastu jest Instytut Goethego w Krakowie.
Projekt współfinansowany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Gośćmi odcinka są dr Patryk Kugiel główny analityk w programie Azja-Pacyfik w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych, autor książki „India's Soft Power: A New Foreign Policy Strategy” oraz dr Jakub Benedyczak analityk do spraw Rosji w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych oraz autor książki „Odział chorych na Rosję”.
W rozmowie analizujemy ewolucję relacji między Indiami a Rosją oraz wpływy polityki Trumpa na sojuszników USA. Poruszamy temat możliwych scenariuszy dalszej integracji europejskiej w kontekście obronności oraz zwiększenia zaangażowania krajów zachodnich w stosunki z Indiami.
Arendt nigdy nie określała się mianem feministki, a jednak jej myśl od dekad inspiruje badaczki i badaczy zajmujących się problematyką płci, wolności i władzy. Czy Arendt można zatem nazwać feministką mimo tego, że sama nigdy tego nie zrobiła?
Wiele jej koncepcji – choćby tych dotyczących działania czy wspólnoty – odczytywane jest dziś z perspektywy feministycznej. Czy to nieuprawniona reinterpretacja czy raczej odkrycie nowych znaczeń jej myśli?
Podcast jest zapisem dyskusji, która odbyła się w Instytucie Goethego w Krakowie 27 listopada 2025 roku pt. "Czy Hannah Arendt była feministką?" z udziałem Heleny Jędrzejczak oraz Renaty Kopyto, którą poprowadziła Sylwia Góra.
Projekt jest finansowany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej.
4 grudnia minęło dokładnie 50 lat od śmierci Hannah Arendt. Czy autorka przełomowych książek takich jak „Korzenie totalitaryzmu” i „Eichmann w Jerozolimie”, pomaga nam zrozumieć współczesność? Czy pojęcia, które wprowadziła lub zrewidowała Arendt, jak: totalitaryzm, kondycja ludzka, „banalności zła” tłumaczą nam dzisiejszy świat i zjawiska społeczne oraz polityczne, które obserwujemy?
O tym Sylwia Góra – szefowa działu literackiego – rozmawia z Agatą Bielik-Robson – filozofką, profesor katedry Studiów Żydowskich na Uniwersytecie w Nottingham, Instytutu Filozofii i Socjologii PAN; autorką wielu książek, m.in. Na drugim brzegu nihilizmu: filozofia współczesna w poszukiwaniu podmiotu, Inna nowoczesność. Pytania o współczesną formułę duchowości, Duch powierzchni: rewizja romantyczna i filozofia, Na pustyni. Kryptoteologie późnej nowoczesności, Widma Derridy.
Partnerem podcastu jest Instytut Goethego w Krakowie.
Projekt współfinansowany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Gościem najnowszego odcinka podcastu Kultury Liberalnej jest płk Piotr Lewandowski – ekspert w zakresie bezpieczeństwa i strategii wojskowej.
W rozmowie podsumowujemy rok 2025 z perspektywy konfliktu rosyjsko-ukraińskiego. Zastanawiamy się, kto aktualnie wygrywa wojnę – Rosja czy Ukraina, i czy plan pokojowy przedstawiony przez administrację Donalda Trumpa ma szansę realnie zakończyć walki. Poruszamy temat możliwego zamrożenia konfliktu, sytuacji na froncie i pytamy, czy rok 2026 przyniesie pokój, czy dalsze zbrojne starcia.
Na rozmowę zaprasza Jakub Bodziony.
"Eichmann w Jerozolimie: rzecz o banalności zła" autorstwa niemieckiej filozofki to jeden jej z najsłynniejszych tekstów. Ukazał się w 1963 roku jako reportaż sądowy. Mimo że napisany ponad 60 lat temu w innym kontekście historycznym pozostaje cały czas ważnym traktatem filozoficznym i punktem odniesienia dla badaczy i badaczek szukających odpowiedzi na współczesne etyczne problemy świata, w którym żyjemy.
W 50. Rocznicę śmierci Hanny Arendt chcemy pochylić się nad jej politycznym i filozoficznym dorobkiem, który w brunatniejących czasach jest cały czas niepokojąco aktualny.
Podcast jest zapisem dyskusji, która odbyła się w Instytucie Goethego w Krakowie 7 listopada 2025 roku pt. „Koncepcja banalności zła Arendt i świat, w którym żyjemy” z udziałem Patrycji Dołowy i Wojciecha Engelkinga, którą poprowadziła Paulina Frankiewicz.
Dyskusja odbyła się w ramach projektu finansowanego przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Naszym partnerem jest Instytut Goethego w Krakowie.
Gościem najnowszego odcinka podcastu Kultury Liberalnej jest ppłk Maciej Korowaj – analityk specjalizujący się w bezpieczeństwie oraz strategii Rosji, Ukrainy i Białorusi.
W rozmowie analizujemy tzw. plan pokojowy dla Ukrainy, przedstawiony przez administrację Donalda Trumpa. Ujawnione informacje wskazują, że dokument ten miał pochodzić pierwotnie z Rosji i został przekazany byłemu prezydentowi USA przez jego doradcę, Steve’a Witkoffa. Poruszamy także jego późniejsze modyfikacje na szczycie w Genewie oraz szerszy kontekst wojny w Ukrainie, bieżącej sytuacji na froncie, roli Europy i możliwego zakończenia konfliktu.
Na rozmowę zaprasza Jakub Bodziony.
Gościnią najnowszego odcinka podcastu Kultury Liberalnej jest Patrycja Dołowy – pisarka, działaczka społeczna, popularyzatorka nauki i sztuki, artystka wizualna oraz wykładowczyni Wydziału Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego, zajmująca się tematyką pamięci i tożsamości.
W rozmowie przyglądamy się obecności Hannah Arendt w popkulturze. O filozofce rozmawiamy jako o osobie za swego życia znanej, lubianej ale też nierzadko krytykowanej m.in za swoją relację z Martinem Heideggerem. To pierwszy odcinek cyklu poświęconego aktualności idei jednej z najważniejszych intelektualistek XX wieku.
Na rozmowę zaprasza Sylwia Góra, szefowa działu literackiego Kultury Liberalnej.
Partnerem podcastu jest Instytut Goethego w Krakowie. Projekt współfinansowany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Gościem najnowszego odcinka podkastu Kultury Liberalnej jest Mateusz Lachowski – dziennikarz, korespondent wojenny, reporter programu 19.30 TVP i autor kanału „Mateusz Lachowski – Korespondent PL” na YouTube.
W rozmowie opowiada o aktach dywersji na polskich torach kolejowych, aferze korupcyjnej w Ukrainie z udziałem osób z otoczenia prezydenta Zełeńskiego oraz o aktualnej sytuacji na froncie. Porusza także temat dezinformacji, wpływu rosyjskich służb i realiów pracy korespondenta wojennego.
Na rozmowę zaprasza Jakub Bodziony.
Gościem odcinka jest dr Tomasz Kozłowski, historyk i autor książki „Anatomia rewolucji. Narodziny ruchu społecznego ‘Solidarność’ w 1980 roku”. Tematem rozmowy są początki „Solidarności”, jej znaczenie jako ruchu społecznego oraz rola Lecha Wałęsy jako przywódcy.
W drugiej części poruszane są konsekwencje wprowadzenia stanu wojennego, podziały w elitach solidarnościowych w latach 90. oraz przyczyny erozji mitu „Solidarności” w III Rzeczypospolitej. Rozmowę prowadzą Jarosław Kuisz i Adam Leszczyński.
Projekt współfinansowany ze środków Instytutu Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza.
Gościem dzisiejszego odcinka podcastu Kultura Liberalna, współtworzonego z Instytutem Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza, jest prof. Tomasz Nałęcz – historyk, profesor nauk humanistycznych, były wicemarszałek Sejmu, były doradca prezydenta Bronisława Komorowskiego i znawca dziejów najnowszych Polski.
Punktem wyjścia do rozmowy jest jego książka „Rewolucja 1905 roku. Próba generalna wskrzeszenia Polski”. Co właściwie wydarzyło się w 1905 roku w zaborze rosyjskim i Królestwie Polskim? Jak rozumieć znaczenie protestów robotniczych, strajków i brutalnych represji caratu? Czy Rewolucja 1905 w Łodzi była tylko lokalnym zrywem, czy częścią większej fali, jaką była Rewolucja 1905 w Rosji i zaborze rosyjskim?
Projekt współfinansowany ze środków Instytutu Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza.
Gościem podcastu „Kultury Liberalnej” jest Kuba Benedyczak – specjalista ds. Rosji w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych (PISM), dziennikarz i autor książki "Oddział chorych na Rosję" (wyd. Znak Literanova).
W ostatnich dniach doszło do serii wydarzeń i nagłych zwrotów akcji na linii Trump–Zełenski–Putin. Najpierw pojawiły się zapowiedzi prezydenta USA o przekazaniu Ukrainie pocisków dalekiego zasięgu Tomahawk. Następnie, po 2,5-godzinnej rozmowie telefonicznej z Władimirem Putinem, Donald Trump wycofał się z tej deklaracji i ogłosił plan spotkania z rosyjskim dyktatorem w Budapeszcie. Kolejnym etapem było spotkanie w Białym Domu między Trumpem a Wołodymyrem Zełenskim, które jednak nie przyniosło oczekiwanych przez stronę ukraińską rezultatów.
W tej sytuacji rodzi się szereg pytań: czy Donald Trump wie, co robi? Czy Kreml ma prezydenta USA „rozpracowanego”? I wreszcie – czy w najbliższej przyszłości istnieje realna szansa na zakończenie wojny w Ukrainie?
Na podcast zaprasza Jakub Bodziony.
Jak wygląda wojna dronowa na froncie rosyjsko-ukraińskim i czego może się z niej nauczyć Polska?
Gościem podcastu jest Krzysztof Nieczypor – główny specjalista ds. Ukrainy, Białorusi i Mołdawii Ośrodka Studiów Wschodnich. W rozmowie z Jakubem Bodzionym opowiada o nowoczesnych technologiach militarnych, dynamicznie rozwijających się systemach dronowych i tym, kto dziś wygrywa w wyścigu innowacji – Rosja czy Ukraina.
To odcinek o tym, jak zmienia się wojna, dlaczego drony stają się kluczową bronią i co z tej lekcji powinna wynieść Polska w kontekście własnej obronności i strategii bezpieczeństwa.
W najnowszym odcinku podkastu Kultury Liberalnej Jarosław Kuisz rozmawia z Tomaszem Terlikowskim o współczesnej prawicy i jej relacjach z chrześcijaństwem.
Jak to możliwe, że ruchy prawicowe często powołują się na chrześcijaństwo, mimo że ich działania wydają się kłócić z wartościami, które ono reprezentuje? Czy antymigranckie i ksenofobiczne hasła jakimi posługują się na przykład uważający się za chrześcijan Robert Bąkiewicz czy JD Vance, dają się jakkolwiek pogodzić z nauką Kościoła?
Poruszamy także temat papieża Leon XIV, który od maja, kiedy objął pontyfikat, zdołał wprowadzić szereg zmian. Jakie działania podjął w kwestii nadużyć w Kościele, jak zareagował na współczesne wyzwania i jak jego pontyfikat wpływa na Kościół i Polskę?
Gościnią dzisiejszego podkastu jest Ewa Woydyłło-Osiatyńska — psycholożka, terapeutka i autorka książki Wszystkiego najlepszego! Jak pokochać samego siebie.
To rozmowa o tym, jak poczucie szczęścia wśród Polaków kształtowała nasza historia — naznaczona cierpieniem, stratą i nieufnością — oraz kultura przez wieki mocno związana z chrześcijańskim etosem pokory, ofiary i milczenia. Jak w takim kontekście nauczyć się radości, przebaczenia, wdzięczności? I czy w ogóle mamy do tego prawo?
Zaprasza Jarosław Kuisz
Czy jakiekolwiek trwałe rozwiązanie konfliktu izraelsko-palestyńskiego jest jeszcze możliwe?
Czy wojna w Gazie to wojna sprawiedliwa – jak twierdzi Konstanty Gebert – czy też nie ma już uzasadnienia militarnego i jej jedynym celem jest pogłębianie cierpienia Palestyńczyków, jak uważa Marek Matusiak?
Nasi goście spierają się o historię konfliktu izraelsko-palestyńskiego, politykę Izraela, jego działania wojenne w Gazie oraz o to, czy pokojowy plan Trumpa ma jeszcze szansę powodzenia.
Na podkast zaprasza Jakub Bodziony.
Czy Polska jest przygotowana na eskalację wojny hybrydowej ze strony Rosji? Jakie zagrożenia są realne, a które to polityczne straszaki? Czy możliwe jest zaangażowanie Polski w konflikt zbrojny – z własnej woli, czy w wyniku prowokacji?
O tym jak zmienia się strategia Rosji oraz jakie scenariusze są dziś brane pod uwagę przez wojskowych i polityków, opowiada płk Piotr Lewandowski – pułkownik rezerwy Wojska Polskiego, uczestnik misji zagranicznych w Libanie, Iraku i Afganistanie. W rozmowie analizujemy m.in. zagrożenia wynikające z incydentów z użyciem dronów, możliwe formy rosyjskiej prowokacji i przyszłość zaangażowania Zachodu w regionie.
Zaprasza Jakub Bodziony.