Çocuklar Kitaplar Ejderhalar bu bölümde 42. İstanbul Kitap Fuarı’nda başlayan bir kükremeyi tüm dinleyicilerine ulaştırıyor. Çocuğun toplumsal konumuyla başlayan ejderha sohbetimiz, geçmişten günümüze çocuk edebiyatını eksilten, araçsallaştıran tabular ve bu tabuların kaynağıyla devam ediyor.
Çocuğu şekillendirilmesi gereken bir malzeme, edebiyatı bir eğitim aracı sanan; kendi korkularını ve doğrularını çocuğa dayatan tüm eşik bekçilerine sınırlarını ve görevlerini hatırlatıyoruz.
Çocuk aklını ve hakkını hiçe sayan tüm dayatmalara, umudu eksik etmeden karşı çıkıyor ve birlikte kükrüyoruz.
Mağara Sahibi: Züleyha Ersingün
Misafir Ejderhalar: Dilge Güney, Güzin Öztürk, Özge Bahar Sunar
Bu bölümde Pippi Uzunçorap'ın peşine düşüp toplumun bizlere biçtiği roller üzerine kafa yoruyoruz. Çocukluğunda bu çılgın kızdan güç almış iki ejderhanın gözünden, çocuk edebiyatında toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin izleri, yazarların sorumluluğu ve bu sorumluluğun sınırları üzerine tartışıyoruz. Eğer bize katılmak isterseniz uzun, renkli çoraplarınızı giyin ve sesi olabildiğince açın.
Mağara Sahibi: Dilge Güney
Konuk Ejderha: Züleyha Ersingün
Kitap:Pippi Uzunçorap - Astrid Lindgren
Bu bölümde çocuk kitaplarında satır arası değil de çizgilerin arasını okuyacağız. Görsel okumayı teorik ve pratik açılardan ele alıp, hem bireysel okumalarda hem de sınıf gibi kalabalık topluluklarda işe yarayacak bilgiler vermeye çalışacağız. Hazırsanız başlayalım! Mağara Sahibi: Özge Bahar Sunar Misafir Ejderha: Dilge Güney Kitap: İncelikli Şeyler - Germano Zullo, Albertine
Çocuklar Kitaplar Ejderhalar’da bu hafta genç okurlarla ebeveynlerinin elinden tutup karanlık ormana dalıyoruz. Hava biraz puslu ama bizim heyecanımız yüksek.
Merak, keşif ve maceranın yanı sıra içinde bir büyüme hikayesi de bulunan, genç okura engelleri aşmak için model sunan korku ve gotik edebiyat türündeki eserleri konuşuyor, bu türü yok sayanlara aldırmadan Coralin’den Anna Karanina’ya bir köprü kuruyoruz.
Pusulamız yine Ursula!
“Ejderhalar olmadan yaşayabiliriz ama neden böyle bir hayat isteyelim ki!”
Bu bölümümüzde disleksi ve okumaya isteksiz çocuklar hakkında konuşuyor, onlar için özel olarak tasarlanmış kitaplardan birinin dünyasına adım atıyoruz. Her çocuğun biricik olduğunu gözeterek ve her çocuk okuyabilsin diye yayın dünyası, yazarlar, öğretmenler, anne ve babalar veya çocuğa bakım veren, çocuktan sorumlu olan herkesin ve her kurumun, biz ejderhalarla birlikte ateşli savunucular olmasını umuyoruz. Ve çocukların bir kitabı baştan sona zorlanmadan okumanın tadını çıkarması umuduyla bilge köpeğin peşine düşüyor, sen de oku diyoruz.
Mağara sahibi: Güzin Öztürk
Konuk ejderha: Özge Bahar Sunar
Kitap: Bilge Köpek Yeni Evinde, Meg Rosoff
Bu bölümümüzde çocukluğu, bir atlıkarıncada ya da salıncakta görmek, atılan kahkahaların neşesiyle sarıp sarmalamak yerine; kimi zaman savaştan kaçmak, kimi zaman eğitim alabilmek için göç etmek zorunda kalan, sevdiklerine özlem duyan, çalışan çocukların penceresinden izliyoruz. Hikâyelerine ortak olduğumuz çocuklar için ejderha gözyaşlarımızı içimize değil, ulu orta hep birlikte akıtıyoruz. Çünkü çocukların da edebiyatın o büyülü penceresinden bakmaya ve hüzün de dahil bütün duyguları yaşamaya hakkı var.
Mağara Sahibi: Dilge Güney
Konuk Ejderha: Züleyha Ersingün
Kitap: Kırlangıç Zaman - Ahmet Büke
Siz de bir kitabı bir kere okumak yetmez diyenlerden misiniz? Yoksa çocuklar aynı kitabı defalarca okutmak istediğinde biraz sıkılanlardan mı? Bu bölümüzde kitapları tekrar okumanın verdiği hazdan bahsedeceğiz. Neden aynı kitapları tekrar okuyoruz ve okumalıyız? Çocukların “Bir kere daha!” demekle ne kadar haklı olduklarını keşfetmeye hazırsanız, başlayalım. Mağara Sahibi: Özge Bahar Sunar Konuk Ejderha: Güzin Öztürk Kitap: Evelina Dacinte, Aušra Kiudulaitė / Mutluluk Bir Tilkidir
Çocuklar Kitaplar Ejderhaların 27. Bölümünde Muzaffer İzgü’den, çocuk edebiyatı yarışmalarından ve bir ilk kitaptan söz ediyoruz. Sadece mizahın derin sularına dalmıyor, Muzaffer İzgü’nün ve çocuklar için yazanların yazma serüvenine bir pencere açıyoruz. Pencereden baktığımızda umudu, azmi, dayanışmayı, çok kültürlülüğü görüyor ve selamlıyoruz.
Mağara Sahibi: Güzin Öztürk
Konuk Ejderha: Dilge Güney
Kitap: Bir Garip Köy Lokantası/ Deniz Alev
Ejderhaların mağarasından yeni sezonun ilk ateşi yükseliyor. Kendi ateşini bulan ejderhalar nasıl yandıklarını, nasıl yazdıklarını ve nasıl yeniden başladıklarını anlatıyor.
Bu bölüm küllerini karıştırmaya cesareti olanlar ve o küllerden yeniden doğanlar için.
Yanmasaydık, yazamazdık!
Bu bölümde yazısız resimli kitapların dünyasına giriyoruz. Yazarın düşlediği evrenle okurun düşlediği evren arasında dolaşıyoruz. Gelenekselleşmiş yeni okur kuramının dışına çıkarak çoklu anlam olasılıkları üzerinde görsel okumanın değeri ve önemi üzerinde duruyoruz. Çocuk kitapları aşkına, söz uçarsa yazı, yazı uçarsa resim kalır diyoruz.
Mağara Sahibi: Güzin Öztürk
Misafir Ejderha: Özge Bahar Sunar
Kitap: Behiç Ak Doğum Günü Hediyesi
Bu bölümümüzde Bolonya'da gerçekleşen Çocuk Kitapları Fuarı'ndaki bazı paneller ve fuar ile ilgili çeşitli izlenimler üzerine konuşacağız. Aynı zamanda Rodari ödülü ile göğsümüzü kabartan Yuan Huan'ın Kulübesi'ndeki ahizeden fısıldananlara da kulak kabartacağız. Eğer bizimle birlikte İtalya'ya doğru kanat açmak isterseniz, sesimize kulak verin.
Mağara Sahibi: Dilge Güney
Misafir Ejderha: Özge Bahar Sunar
Kitap: Yuan Huan'ın Kulübesi - Miyase Sertbarut
Bu bölümde çocuk edebiyatındaki alegorik anlatıları keşfe çıkacağız. Görünenin ardında saklanan anlamları, sembolleri, sezdirilen fikirleri konuşuyoruz. Çünkü bazı kitaplar doğrudan söylemez ama çok şey anlatır.
Mağara Sahibi: Özge Bahar Sunar
Misafir Ejderha: Dilge Güney
Kitap: Yüzyüz - Leo Lionni
Bu bölümde çocuk kitaplarında farklı bir anlatıcı tipini, dramatize edilmiş anlatıcıyı konuşacağız. Tüm hikâyeyi ayrıntılarıyla bilen bu esrarengiz kahramanın peşine takılıp onun kasvetli, gizemli ve tuhaf bir şekilde eğlenceli anlatısına ortak olacağız. Ve illaki şu soruyu soracağız: Kim bu anlatan? Yazar mı yoksa kahraman mı?
Mağara Sahibi: Dilge Güney
Misafir Ejderha: Özge Bahar Sunar
Kitap: Talihsiz Serüvenler Dizisi
Bu bölümde, sevmek ve anlamak arasındaki ilişkiyi çocuk edebiyatı üzerinden ele alıyoruz. Bebeklikten itibaren kitaplarla kurulan güvenli bağların zihinsel gelişime katkısını inceliyoruz. Belki de sevenin halinden sadece sevenler değil, okuyanlar da anlar.
Mağara Sahibi: Özge Bahar Sunar
Misafir Ejderha: Züleyha Ersingün
Kitap: Sydney Smith - Şehirdeki Küçük
Bu bölümde çocuk kitaplarında mizahı konuşuyor ve mizahın engin sularında sörf yapıyoruz. En iyi mizahı bulmak için en büyük korkularımızın derinliklerine iniyoruz. Mizaha yüzünü çeviren çocuklarla, gülerek düşünerek zorluklarla baş etme becerimizi tazeliyoruz. Hayatın doğasında mizah da var diyor, bizi güldürecek seçimlerin ve kitapların peşine düşüyoruz. Kim bilir, belki bu podcastle biz de fenomen oluruz.
Mağara sahibi: Güzin Öztürk
Konuk Ejderha: Dilge Güney
Kitap: Babam Nasıl Fenomen Oldu?
Bu hafta çocuk edebiyatında ironiden bahsedeceğiz. Seçtiğimiz kitap insanı masallardan, kara mizaha;felsefeden, etiğe diyar diyar dolaştırıyor.
İyi kitaplar bizi değiştirir, hem de sonsuza kadar. Bu kitap da öyle yapıyor. İçimize değişime övgü, bencilliğe ve statükoya isyan tohumları ekiyor.
Sonunda ruhunuzda bir hayranlık ve yemyeşil bir bahar dalı yeşeriyor.
Büyük bir aydınlanmayla:
“Yahu benim çorabıma hiç pıtrak kaçtı mı?” diye soruyorsunuz.
Çünkü pıtraklar çok önemli ve mevzu kesinlikle pıtrak değil!
Mağara Sahibi: Züleyha Ersingün
Konuk Ejderha: Özge Bagar Sunar
Kitap: Frip’in Aşırı Israrcı Pırtlakları- George Saunders
Bu bölümde okurun, kitabın kahramanı ile her zamankinden biraz daha hemhal olduğu, hatta kahramanın kararları üzerinde söz sahibi olduğu bir alternatif üzerine konuşacağız. Ergodik edebiyat çatısı altında, yazar-okur etkileşimi ve edebiyatta deneysellik üzerine kafa yorduğumuz bu bölümümüzü dinlemek isterseniz, hemen şimdi sayfadaki o küçük üçgene tıklayabilirsiniz. Eğer bu konu ilginizi çekmediyse, başka bir bölümümüze zıplayabilirsiniz. Seçim sizin sayın dinleyici.
Mağara Sahibi: Dilge Güney
Konuk Ejderha: Güzin Öztürk
Kitap: Masal İçinde Masal - Gianni Rodari
2025 yılının ilk bölümünde çizgi romanları konuşuyoruz. Çizgi romanlar, kimi zaman ders kitaplarının arasına saklanarak okundular, kimi zaman tutkunları arasında paylaşılarak elden ele dolaştılar. Tommiks’ten bugüne çizgi romanların dünyasına giriş yapıyoruz. Çizgi roman severlere ejderha selamı gönderiyoruz. Ve farklı isimlerle anılsa da çizgili dünyaların hikayelerine bakıp gülümse diyoruz.
Mağara sahibi: Güzin Öztürk
Konuk Ejderha:Özge Bahar Sunar
Kitap: Gülümse, Raina Telgemeier
Bir kitabın sesi olmak, kelimeleri yapıştıkları kâğıttan nazikçe söküp sesle canlandırmak, düşündüğünüzden çok daha önemli. Bu hafta, yüksek sesle okumanın hem okuyan hem de dinleyen için neleri değiştirebileceğini konuşacağız. Üstelik, okuyan ve dinleyen aynı kişi olsa bile!
Mağara Sahibi: Özge Bahar Sunar
Konuk Ejderha: Dilge Güney
Kitap: Sunghee Shin - Canavar! Canavar?
Bu bölümde türler arasındaki alışılmış sınırları değiştiren ve şiiri, büyülü gerçekçiliği, biyografiyi başarılı şekilde harmanlayan çocuk kitaplarını konuşuyoruz. Çağdaş çocuk kitaplarında türlerin harmanlanmasının yanında şiire de yüzümüzü çeviriyor, lirik anlatımı ve ilginç tasarımları ile okuru büyüleyen ve ezberleri bozan kitapların önemine değiniyoruz. Şili’nin büyülü ormanlarında, Neruda ile birlikte Çukau kuşunun peşine düşüyor ve Çukau kuşunun sesini sağ tarafımızda duyuyoruz. Bu iyiye işaret; türleri harmanlayan böylesi değerli eserlerin çoğalacağından emin oluyoruz.
Mağara Sahibi: Güzin Öztürk Konuk ejderha: Özge Bahar Sunar Kitap: Hayalperest, Pam Munoz Ryan ve Peter Sis