Algorytmy, prompty, chatboty, wirtualni asytenci, modele językowe, sieci neuronowe, generatywna AI – od trzech lat, dzięki narzędziom opartym o sztuczną inteligencję, nasza rzeczywistość i codzienność diametralnie się zmieniły.
Dzisiaj trudno wyobrazić sobie aspektu naszego życia bez AI: praca, edukacja, nauka, komunikacja, kultura, relacje międzyludzkie itd.
Pytanie, czy rozumiany, co tak naprawdę dzieje za pod powierzchnią narzędzi AI. Jakie są realne zagrożenia i wyzwania, ale również realne korzyści płynące z wprzężenia do naszego życia sztucznej inteligencji?
Bo jak przekonuje dr inż. Joanna Świebocka-Więk z Katedry Informatyki Stosowanej UJ, kierowniczka kierunku studiów sztuczna inteligencja na Wydziale Matematyki i Informatyki UJ – rozmówczyni w podcaście Przystanek #misjaUJ – nie ma powrotu do świata bez AI, więc należy ten świat rozumieć i przewidywać, co przyniesie przyszłość.
Od dwóch lat Strefa Gazy znajduje się w centrum jednego z najkrwawszych i najbardziej złożonych konfliktów XXI wieku. Z jednej strony naloty, blokady i ofensywy wojskowe Izraela, z drugiej – działania Hamasu i dramat cywilów uwięzionych pomiędzy polityką a wojną.
Liczby są porażające: dziesiątki tysięcy zabitych Palestyńczyków, tysiące rannych, ogromne zniszczenia infrastruktury. Tymczasem w Izraelu wciąż żywe jest doświadczenie brutalnego ataku Hamasu z 2023 roku.
W tym odcinku podcastu Przystanek #misjaUJ spróbujemy zrozumieć, co dzieje się w Gazie, jak wyglądają kulisy rozmów o zawieszeniu broni i jakie scenariusze rysują się dla przyszłości tego regionu.
Gościem audycji jest dyrektor Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu UJ — dr hab. Łukasz Fyderek — politolog, analityk spraw międzynarodowych specjalizujący się w problematyce bliskowschodniej.
Czym naprawdę zajmuje się etnografia i antropologia kulturowa?
Czy badania nad codziennością, lokalnymi tradycjami i różnicami kulturowymi mogą znaleźć zastosowanie w biznesie i życiu społecznym?
W rozmowie z zespołem EtnoLAB z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ, odkrywamy kulisy ich pracy badawczej, obszary zainteresowań i to, jak etnologia może wspierać nie tylko naukę, ale i biznes.
Rozmawiamy o etnologii stosowanej, możliwościach współpracy komercyjnej, a także o wyzwaniach, wątpliwościach etycznych i społecznej odpowiedzialności badaczy.
Posłuchaj i dowiedz się, dlaczego antropologia jest potrzebna dziś bardziej niż kiedykolwiek!
Tomasz Mann – klasyk literatury niemieckiej i światowej, laureat Literackiej Nagrody Nobla z 1929 roku; którego 150. rocznicę urodzin świętujemy w 2025 roku – w swoich dziełach mierzył się z pytaniami o kondycję jednostki, odpowiedzialność artysty i losy Europy w XX wieku.
We wrześniowym odcinku podcastu Przystanek #misjaUJ dr Agnieszka Sowa z Katedry Literatury Niemieckojęzycznej UJ przybliża biografię oraz najważniejsze etapy twórczości Manna: od rodzinnej sagi "Buddenbrookowie", przez modernistyczne eksperymenty "Czarodziejskiej góry", aż po filozoficzny dramat "Doktora Faustusa".
80 lat temu na japońskie miasta - Hiroszimę i Nagasaki - amerykańskie bombowce zrzuciły bomby atomowe. Skala tragedii do dzisiaj szokuje i rozbudza dyskusję o zasadności użycia broni jądrowej.
Dlaczego dowództwo amerykańskie podjęło decyzję o użyciu pocisków, które powstały w wyniku Projektu Manhattan? Jakie były skutki krótko- i długoterminowe użycia broni jądrowej? Jakie były konsekwencje ataku z perspektywy Japonii?
O tym opowiada dr hab. Stanisław Meyer - japonista z Instytutu Orientalistyki UJ, kierownik Zakładu Japonistyki i Chin UJ - w najnowszym odcinku podcastu Przystanek #misjaUJ.
Dr Damian Kubik z Instytut Filologii Słowiańskiej UJ opowiada o swoich badaniach nad kulturą i literaturą serbską w XIX wieku.
W najnowszym odcinku podcastu Przystanek #misjaUJ dr Kubik opowiada o literackim świadectwie Dubrownika poświęconemu znaczeniu szczepień w walce z zarazą.
Nagranie zrealizowano w 2021 roku.
Czy Polska właśnie rozpoczyna swój kosmiczny rozdział? W najnowszym odcinku podcastu Przystanek #misja UJ rozmawiamy z dr Elżbietą Kuligowską z Obserwatorium Astronomicznego UJ.
Dowiedzcie się, kim jest Sławosz Uznański-Wiśniewski oraz co oznacza jego misja dla przyszłości polskiej nauki i technologii. Odkryjcie tajniki treningów astronautów, zobaczcie, jak zmienia się człowiek po powrocie z orbity i poznajcie fascynujące polskie eksperymenty, które polecą na Międzynarodową Stację Kosmiczną!
W tym roku obchodzimy tysiąclecie Korony Polskiej, ponieważ w 1025 roku miała miejsce koronacja Bolesława Chrobrego. Ten ważny moment dziejowy w historii Polski analizuje i rozkłada na czynniki pierwsze prof. Krzysztof Ożóg - wybity mediewista, od blisko pół wieku związany z Instytutu Historii UJ.
📜 Czy wiemy, kiedy miała miejsce koronacja Chrobrego? Wielkanocą 1025 roku, a może podczas Bożego Narodzenia w 1024 roku?
📜 Skąd wziął się akt koronacji w historii i jak przebiegała koronacja Bolesława Chrobrego?
📜 Jakie znaczenie polityczne miał rok 1025 dla państwowości polskiej?
Romulus i Remus to bliźniacy i legendarni założyciele starożytnego miasta Rzym. To również imiona nadane dwóm samcom Wilka strasznego (Aenocyon dirus), które zostały "wskrzeszone" przez naukowców z firmy Colossal Biosciences.
🦖 Ile w tym zmartwychwstaniu jest prawdy i jaki jest sens przywracania wymarłych - także z przyczyn naturalnych - gatunków zwierząt?
🦖 Czy wilkory znane z cyklu książek "Pieśń Lodu i Ognia" oraz serialowej "Gry o tron" istotnie powróciły na Ziemię?
🦖 Czy jest szansa na "przywrócenie" do życia mamutów czy dinozaurów?
O tym opowiada dr hab. Szymon Drobniak z Instytutu Nauk o Środowisku UJ w najnowszym odcinku podcastu Przystanek #misjaUJ.
Pierwsze tygodnie rządów nowej administracji Stanów Zjednoczonych, na czele z prezydentem Donaldem Trumpem, za nami.
O tym, jak polityka 47. prezydenta wpływa i zmienia Stany Zjednoczone i układ międzynarodowy, opowiada amerykanista dr Marcin Fatalski z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ.
Dr hab. Kamil Mamak, prof. UJ - filozof i prawnik związany z Katedrą Prawa Karnego UJ - przez najbliższe lata (w ramach grantu otrzymanego przez będzie prowadził badania nad filozoficznymi, etycznymi i prawymi aspektami związanymi ze sztuczną inteligencją (AI) i z robotami. To efekt otrzymanego pod koniec 2024 roku grantu z Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych.
💡 Czy roboty mogą odczuwać cierpienie?
💡 Czy prawo karne i nasze pojęcia z zakresu etyki i filozofii powinny być przystosowane do rozwoju AI i robotów?
💡 Co o rozwój robotów i AI mówi o nas samych?
Prawniczka, prof. Brygida Kuźniak z Katedry Prawa Międzynarodowego Publicznego UJ, w najnowszym odcinku podcastu Przystanek #misjaUJ opowiada o tym:
🚀 Jak na przestrzeni wieków kształtowała się idea międzynarodowego karania zbrodni międzynarodowych.
🚀 Jaką rolę w kształtowaniu prawa międzynarodowego karnego odegrali Polacy.
🚀 Jak funkcjonuje Międzynarodowy Trybunał Karny.
__________
Prof. Michał Choiński - amerykanista z Instytutu Filologii Angielskiej UJ - w swojej najnowszej książce The New Yorker. Biografia pisma, które zmieniło Amerykę snuje opowieść o magazynie, którego setną rocznicę powstania będziemy obchodzili w lutym 2025 roku.
Co kryje się za tajemnicą sukcesu tygodnika "The New Yorker"? Jaką transformację magazyn przeszedł na przestrzeni dekad? Jak swoimi tekstami autorzy i autorki starali się wypływać na debatę polityczną i społeczną w Stanach Zjednoczonych i na świecie?
O tym wszystkim opowiada autor książki w najnowszym odcinku podcastu Przystanek #misjaUJ.
| Autorką fotografii na miniaturze jest Klaudyna Schubert |
Rokrocznie, 6 listopada, Uniwersytet Jagielloński i inne krakowskie uczelnie celebrują tragiczne wydarzenia z 1939 roku znane pod nazwą Aktion gegen Universitäts-Professoren, tzw. Sonderaktion Krakau.
Sytuację w okupowanym Krakowie, politykę okupanta względem polskiej inteligencji, szczegółowy przebieg wydarzeń z 6 listopada 1939 roku oraz tajne nauczenie podczas II wojny światowej przybliża słuchaczom i słuchaczkom podcastu Przystanek #misja UJ dr Paweł Sękowski z Instytutu Historii Wydziału Historycznego UJ.
***
Zapraszamy na nasze media społecznościowe:
Na kilka dni przed wyborami nowego prezydenta (lub nowej prezydentki) Stanów Zjednoczonych, w podcaście Przystanek #misjaUJ rozmawiamy z dr hab. Małgorzatą Zacharą-Szymańską z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ o będącej na finiszu kampanii wyborczej w USA, wizji przywództwa politycznego kandydujących na urząd prezydenta oraz o tym, co o samym społeczeństwie amerykańskim mówi nam rozgrywający się wyścig wyborczy.
Podcast "Wolna Amerykanka", którego gospodarzem jest prof. Zachara Szymańska, dostępny jest tutaj.
***
Zapraszamy na nasze media społecznościowe:
W tym roku mija 60. rocznica otwarcia dla publiczności Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, którego twórcą był prof. Karol Estreicher młodszy.
To właśnie osobie twórcy Muzeum poświęcony jest najnowszy odcinek podcastu Przystanek #misjaUJ. Postać "profesora chuligana" przybliża nam Artur Wójcik z Muzeum UJ - kurator wystawy "Pan na Collegium Maius. Dziedzictwo Karola Estriechera młodszego".
***
Zapraszamy na nasze media społecznościowe:
W tym odcinku podcastu rozmawiamy o "polikryzysie" – zjawisku, w którym młodzi ludzie doświadczają wielu zdarzeń kryzysowych w jednym czasie i to może stanowić źródło wielu poważnych problemów psychicznych. Ekspertka, prof. dr hab. Bernadetta Izydorczyk, podpowie, jak chronić się przed negatywnymi skutkami stresu i budować odporność psychiczną.
***
Zapraszamy na nasze media społecznościowe:
Dr Michał Kuryłowicz z Instytutu Rosji i Europy Wschodniej UJ opowiada w podcaście Przystanek #misjaUJ o swoim projekcie badawczym "Góry - Polityka - Pamięć. Percepcja świata komunistycznego w relacjach członków Klubu Wysokogórskiego Kraków".
🔗gory-polityka-pamiec.id.uj.edu.pl
***
Zapraszamy na nasze media społecznościowe:
W tym odcinku podcastu Przystanek #misjaUJ rozmawiamy z Katarzyną Gucwą - pracowniczką Centrum Dostępności UJ, specjalistką ds. dostępności procesu kształcenia. Pani Katarzyna sama jest osobą z niepełnosprawnością, poruszającą się przy pomocy wózka, a prywatnie utytułowaną zawodniczką w dyscyplinie crossfit na wózkach.
***
Zapraszamy na nasze media społecznościowe:
Od roku w Uniwersytecie Jagiellońskim działają Przestrzenie Kreatywnej Współpracy UJ. O idei stojącej za PKW, tym, co udało się zrealizować w ciągu minionych dwunastu miesięcy i planach na przyszłość opowiadają: dr inż. Gabriela Konopka-Cupiał (Centrum Transferu Technologii CITTRU), dr Paweł Ścigaj (Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ) oraz dr hab. Matusz Lewandowski (Instytut Spraw Publicznych UJ).
***
Zapraszamy na nasze media społecznościowe: