W najnowszym odcinku podcastu „Rozmawiamy” prof. Adam Leszczyński rozmawia z Sylwią Czubkowską o władzy, jaką globalne firmy technologiczne sprawują nad państwami, gospodarką i codziennym życiem obywateli. Punktem wyjścia do rozmowy jest książka książka naszej gościni „Bóg techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem”.
W najnowszym odcinku podcastu Rozmawiamy pochylamy się nad jednym z najbardziej kontrowersyjnych i zarazem najbardziej wpływowych zjawisk politycznych PRL: środowiskiem tzw. „partyzantów” Mieczysława Moczara. Punktem wyjścia jest najnowsza książka prof. Pawła Machcewicza „Narodowy komunizm po polsku. ‘Partyzanci’ Moczara” – pierwsza pełna, syntetyczna i krytyczna analiza fenomenu, który próbował połączyć nacjonalizm z komunistyczną legitymizacją władzy.Gość: prof. Paweł MachcewiczProwadzi: prof. Adam Leszczyński
W najnowszym odcinku prof. Adam Leszczyński rozmawia z Aleksandrą Jakubczak, autorką książki „Przewodnik po Warszawie czasów rewolucji 1905 roku”, o jednym z najważniejszych – a wciąż zbyt słabo obecnych w zbiorowej pamięci – momentów polskiej nowoczesności.Rewolucja 1905 roku była pierwszym masowym zrywem politycznym, który łączył walkę o niepodległość z walką o prawa społeczne. To czas wielkich strajków, robotniczego gniewu, radykalnych kobiet i próba zmiany świata – od codziennych warunków życia po fundamenty ustroju.Jakubczak zabiera słuchaczy w intelektualną i topograficzną podróż po mieście ogarniętym protestem i nadzieją, pokazując, jak rewolucja 1905 roku współtworzyła nowoczesną tradycję polskiej lewicy.Partnerem publikacji jest Dzielnica Śródmieście m.st. Warszawy.Książka powstała we współpracy z Domem Spotkań z Historią ze środków Warszawskiego Funduszu Książki Historycznej.
Gender. Bestia w lekarskim kitlu czy prawicowe oszustwo?
W rozmowie Dominika Puchały z dr Ludmiłą Janion – kulturoznawczynią, adiunktką w Ośrodku Studiów Amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego i członkinią Pracowni Gender/Sexuality – podejmujemy temat znaczenia pojęcia gender w nauce i debacie publicznej.
Rozmowa analizuje, jak termin z obszaru humanistyki i nauk społecznych został przekształcony w ideologiczny konstrukt wykorzystywany w sporach politycznych i światopoglądowych. Dyskutujemy o źródłach kampanii przeciwko tzw. „ideologii gender”, a także o tym, jakie funkcje pełni dziś w polskim dyskursie konserwatywnym.
Dr Ludmiła Janion w swoich badaniach zajmuje się przemianami kulturowymi lat 90., studiami nad seksualnością i teorią queer. W rozmowie wskazuje, jak strach przed „gender” stał się narzędziem politycznej mobilizacji i dlaczego debata wokół tego pojęcia mówi więcej o lękach społecznych niż o samych naukach o płci.
W najnowszym odcinku podcastu Rozmawiamy zastanawiamy się, jak mówić o wojnie — bez paniki, ale też bez naiwności. Punktem wyjścia do rozmowy jest książka Agnieszki Lichnerowicz „Idzie wojna? Spodziewaj się najlepszego, przygotuj na najgorsze”, będąca jednym z najważniejszych głosów o bezpieczeństwie społecznym we współczesnej Polsce.
Agnieszka Lichnerowicz – dziennikarka, znana z programów i reportaży radiowych dotyczących polityki i bezpieczeństwa międzynarodowego. Była nominowana do nagrody Grand Press, za reportaż na temat ludobójstwa jezydów w Sindżarze.
dr Barbara Markowska-Marczak – filozofka i socjolożka, adiunkt w Instytucie Socjologii Collegium Civitas, badaczka pamięci zbiorowej, kultury politycznej i społecznych aspektów nowoczesności.
W najnowszym odcinku podcastu „Rozmawiamy” dr dr Roland Zarzycki rozmawia z Filipem Konopczyńskim – analitykiem i publicystą zajmującym się polityką cyfrową, regulacją Big Tech i wpływem nowych technologii na demokrację.Punktem wyjścia do rozmowy jest pytanie o to, jak sztuczna inteligencja i cyfryzacja kształtują nasze życie polityczne i społeczne. Dyskutujemy o iluzjach związanych z „cyfrową demokracją”, ograniczeniach regulacji wobec globalnych gigantów technologicznych oraz o tym, jakie wyzwania i zagrożenia niesie ze sobą era AI.To odcinek o przyszłości demokracji w świecie zdominowanym przez technologie – o nadziejach, ryzykach i potrzebie nowego myślenia o wolności i odpowiedzialności w epoce cyfrowej.
Punktem wyjścia do dyskusji prof. Adama Leszczyńskiego z dr Jarosławem Kuiszem jest analiza lęków, które towarzyszą polskiej debacie publicznej – strachu przed utratą niepodległości, obaw o tożsamość narodową czy nieufności wobec integracji europejskiej. Kuisz pokazuje, że polska polityka i kultura od dekad funkcjonują w cieniu doświadczeń historycznych, które wciąż wpływają na nasze myślenie o państwie, narodzie i miejscu Polski w Europie.
W najnowszym odcinku podcastu „Rozmawiamy” dr Przemysław Witkowski rozmawia z Adamem Traczykiem, dyrektorem More in Common Polska, o rosnącej sile skrajnej prawicy w Niemczech. Punktem wyjścia do dyskusji jest nasza najnowsza publikacja, która stanowi wyczerpującą analizę radykalnie prawicowego populizmu u naszych zachodnich sąsiadów.Omawiamy trzy najważniejsze organizacje kształtujące ten nurt: populistyczną partię AfD (Alternatywa dla Niemiec), ruch uliczny Pegida oraz Ruch Identytarystyczny. Analizujemy ich historię, ideologie, strategie i rolę kluczowych postaci, a także powiązania między tymi środowiskami.Rozmowa pokazuje, jak radykalna prawica przekształca niemiecką scenę polityczną i dlaczego stanowi wyzwanie nie tylko dla Niemiec, ale także dla całej Europy.
Mikołaj Winiewski – adiunkt na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, affiliate assistant professor na University of Delaware, członek Instytutu Studiów Społecznych UW. Główne pola zainteresowań to zagadnienia związane z przemocą kolektywną, szeroko rozumiana psychologia stosunków międzygrupowych, antysemityzm oraz zagadnienia związane z metodologią badań i pomiarem zmiennych psychologicznych. Współpracował przy projektach badawczych z organizacjami rządowymi (Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich) i pozarządowymi (Fundacja Stefana Batorego, Kampania Przeciwko Homofobii), których celem było diagnozowanie uprzedzeń. Obecnie zajmuje się m.in. monitoringiem mediów, o czym opowiada w tym odcinku.
Jak bardzo jesteśmy podatni na rosyjską propagandę? W siódmym odcinku podcastu „Rozmawiamy” Roland Zarzycki rozmawia z dr. Bartoszem Rydlińskim o wynikach nowego badania przeprowadzonego przez ABR SESTA dla Instytutu Narutowicza. Raport analizuje obecność narracji Kremla w polskiej przestrzeni publicznej oraz ich wpływ na opinię publiczną.Dr Bartosz Rydliński – politolog, adiunkt w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji UKSW, współzałożyciel Centrum im. Ignacego Daszyńskiego, członek ZNP, stypendysta Carnegie Endowment for International Peace – przedstawia najważniejsze wnioski z badania. Rozmowa dotyczy m.in. mechanizmów wpływu propagandy, społecznej podatności na konkretne narracje oraz skutecznych sposobów przeciwdziałania dezinformacji.
Jak wygląda Polska widziana oczami migrantek z Białorusi i Ukrainy? Jakie obrazy, narracje i emocje kształtują ich codzienność? I co się dzieje, kiedy życie spotyka się z propagandą?
Ten odcinek to nie przypadkowa rozmowa – to dopełnienie nowego raportu Instytutu Narutowicza, w którym analizujemy działania rosyjskiej i białoruskiej propagandy na platformie Telegram, skierowane do rosyjskojęzycznych mieszkańców Polski.
📄 Raport, autorstwa Katarzyny Kwiatkowskiej-Moskalewicz, odsłania mechanizmy dezinformacji, które mają na celu osłabienie zaufania, podsycanie lęku i tworzenie barier między ludźmi.
🎧 Podcast przenosi ten temat w przestrzeń osobistych historii – nie analizujemy propagandy, ale rozmawiamy o jej skutkach. O tym, jak się żyje w kraju, który przyjmuje i stawia pewne wyzwania.
Gościnie:
➡️ Jana Shostak – artystka i aktywistka, Białorusinka mieszkająca w Polsce
➡️ Tina Bondarenko –jedna z liderek społeczności ukraińskiej w Polsce
Prowadzi: Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz
📄 Przeczytaj raport: [https://instytutnarutowicza.pl/publikacje/warszawa-nowa-matka-grodow-ruskich-polska-w-propagandowej-narracji-przeznaczonej-dla-rosyjskojezycznych-odbiorcow/]
W najnowszym odcinku Adam Leszczyński rozmawia z Witkiem Orskim – fotografem, artystą wizualnym i kuratorem – o wystawie „Wybielanie”, zrealizowanej w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie.Wystawa ta jest próbą krytycznego spojrzenia na kolonialne dziedzictwo polskich zbiorów muzealnych i mit założycielski związany z wyprawą do Kamerunu z końca XIX wieku. Rozmawiamy o śladach kolonialnego myślenia w polskiej kulturze oraz egzotyzacji i budowaniu dystansu rasowego, oraz o potrzebie uczciwego rozliczenia się z przeszłością instytucji publicznych.Czy Polska rzeczywiście była niewinna w kolonialnym systemie? Co mówią o nas archiwa muzealne i fotografie z Afryki? I dlaczego warto przedefiniować nasze spojrzenie na historię?Witek Orski – artysta wizualny, fotograf i kurator. W swojej pracy bada społeczne i polityczne funkcje fotografii oraz jej miejsce w kulturze wizualnej. Ukończył filozofię na Uniwersytecie Warszawskim, doktorat obronił na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu. Wykłada w Szkole Filmowej w Łodzi.
Czwarty odcinek podcastu „Rozmawiamy” bezpośrednio nawiązuje do polemiki Wojciecha Orlińskiego, opublikowanej na jego autorskim blogu, dotyczącej książki Krzysztofa Iszkowskiego: "Idol. Życie doczesne i pośmiertne Karola Marksa".
Czy biografia Marksa może być jednocześnie opowieścią o jego ideach i słabościach? Czy można rzetelnie przedstawić myśliciela bez mitologizacji?
Gościnnie odcinek poprowadził: Wojciech Orliński – dziennikarz, pisarz, eseista, od lat związany z „Gazetą Wyborczą”, autor książek o Lemie, PRL-u i historii kultury popularnej.
A gościem był: Krzysztof Iszkowski – ekonomista, historyk idei, doktor nauk humanistycznych, jeden z założycieli „Krytyki Politycznej” i „Liberté!”. Autor m.in. książek "Po co nam Europa? ", "Ofiary losu", "Idol. Życie doczesne i pośmiertne Karola Marksa".
Tematem trzeciego odcinka podcastu "Rozmawiamy" jest przywództwo silnych polityków – czy tego nam dziś brakuje i czy skuteczność jest jego kluczowym atrybutem?
Tym razem dyrektor Instytutu Narutowicza, prof. Adam Leszczyński, rozmawiał z ambasadorem Grzegorzem Dziemidowiczem o książce Henry’ego Kissingera Przywództwo: Sześć studiów nad strategią światową, współwydanej przez Instytut Narutowicza we współpracy z Nową Konfederacją.
W rozmowie poruszono temat przywództwa w historii i polityce, a także samej postaci Henry’ego Kissingera – jego roli, skuteczności oraz kontrowersji, które narosły wokół tej nietuzinkowej postaci.
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy i poznania spojrzenia Kissingera na przywództwo.
Tematem drugiego odcinka podcastu „Rozmawiamy” jest rewolucja 1905 roku – jedno z najważniejszych, a zarazem najmniej znanych wydarzeń w XX-wiecznej historii Polski.
Gościem był prof. Tomasz Nałęcz, autor książki Rewolucja 1905 roku. Próba generalna wskrzeszenia Polski.
"Rozmawiamy" – jest serią rozmów o polityce, historii i ideach, które kształtują naszą rzeczywistość. W pierwszym odcinku dyrektor Instytutu Myśli Politycznej im. G. Narutowicza prof. Adam Leszczyński rozmawia z prof. Antonim Dudkiem o roli ideologii we współczesnej polityce. Czy polityka naprawdę jest dziś postideologiczna? A może ideologie wracają w nowej formie? Jak zmieniały się ich znaczenia od lat 90. do dziś?