၂ဝ၂၅နံၣ် လါဒံၤစဲဘၢၣ် ၁၉သီ, မုၢ်ဖီဖးအနံၤ, တနံၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကညီနံၣ် ၂၇၆၅နံၣ် သလ့ၤလါထီၣ် ၁သီ ကညီနံၣ်ထီၣ်သီန့ၣ်လီၤ.ဒ်သိးကညီဖိသကုၤလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ မၤလၤကပီၤ သကိးဝဲကညီနံၣ်ထီၣ်သီအသိး ကညီဖိလၢအအိၣ်ဆိးဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်မၤလၤကပီၤသကိးဝဲ ကညီမုၢ်နံၤဒိၣ်မုၢ်နံၤထီအံၤန့ၣ်လီၤ.

Summer in Australia can be very hot, and as our climate continues to warm, heatwaves are expected to become more frequent and more intense. In this episode of Australia Explained, we cover what a heatwave is, why they pose such a significant risk to human health, who is at most risk, and how to best prepare to cope with a heatwave. - တၢ်ကိၢ်လပီအဃိ တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ထီၣ်သ့န့ၣ်မ့ၢ်နသ့ၣ်ညါပာ်သးစ့ၢ်ဧါ? အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ တၢ်ကိၢ်လပီန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအညီနုၢ်ကဲထီၣ်သးသ့တခါအဃိ, မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်လၢ ကဘၣ်သ့ၣ်ညါပာ်သး တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ကဲထီၣ်သ့သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ကဘၣ်ဆၢၣ်မဲာ်အီၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကိၢ်ခါန့ၣ် အီစထြ့လယါကီၢ်ဒီဘ့ၣ်န့ၣ် ကိၢ်သွးဒိၣ်မး, ဒီး မ့ၢ်လၢမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဟဲကလၢၤဒိၣ်ထီၣ်အဃိ, တၢ်ကိၢ်လပီသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်မုၢ်လၢ်အိၣ်လၢ အကကဲထီၣ်တလီၢ်လီၢ် ဒီး ကိၢ်ဒိၣ်န့ၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကိၢ်လပီန့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ တၢ်ကိၢ်သဟီၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်ဆူၣ်ဆူၣ်ဖဲမုၢ်ဆါခီဒီးမုၢ်နၤခီ လၢသၢသီမ့တမ့ၢ် အါန့ၢ်သၢသီန့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဃီ, တၢ်မၤလီၢ်ဒီး ခီၣ်တဃာ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢ တအိၣ်တသ့ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အါစုအါဘျီန့ၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢ ကအိၣ်ဘၣ်ခုၣ်ခုၣ်အဂီၢ်, အဃိ ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်အိၣ်သးလၢ တမုာ်တလၤ ဒီး တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်လၢ ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ခးသံပှၤဂီၢ်မုၢ်ဖဲ Bondi န့ၣ် မၤဆူၣ်ထီၣ်ဝဲ ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ် ဘၣ်ဃး အီစထြ့လယါကီၢ် ကျိသဲစးဂ့ၢ်ဝီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့, တၢ်ထီဒါပှၤယူဒၤဖိသနူ အတၢ်မၤပျံၤမၤဖုးဟဲဒိၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်သုတဘိးကပၤကွံာ်အီၤဆူ တၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ်ဘၣ်ဃးကျိသဲစးအဂ့ၢ်တဂ့ၤအဂီၢ် ပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါတနီၤ, လၢအပၣ်ဃုာ် ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ John Howard ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ပလီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ်, သဲစးတၢ်ဘျၢလၢအအိၣ်ပာ်ခဲကနံၣ်အံၤတၢ်လၢတၢ်ပှဲၤအိၣ်တအိၣ်, ပှၤဂဲၤလိာ်တၢ်လၢ တၢ်ဖီၣ်ဂၢၢ်ကျိအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ပှၤဆီၣ်ထွဲတၢ်ဖီၣ်ကျိသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ် လၢအထီဒါလိာ်အသးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်? ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဘၣ်ဃး တၢ်ဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးဖဲထံကီၢ်ပူၤဒီး ပှၤအီစထြ့လယါဖိအလုၢ်အပှ့ၤသ့ၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးညီအံၤ, တၢ်သံတၢ်ပှၢ်တၢ်လီၤသူၣ်အုးသးအုးအံၤ ကဲထီၣ်မ့ၣ်ဆၣ်လၢအဂီၢ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် ပကကွၢ်သကိးအီၤန့ၣ်လီၤ.

အီစထြ့လယါကီၢ် တၢ်ဖီၣ်ဃံးကျိန့ၣ် လၢအဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒ်သိး ပတီၢ်ထူ ပတီၢ်လၢအဂ့ၤကတၢၢ်အသိး ဖးယံၤညါန့ၣ်လီၤ. ကျိသဲစးတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢသ့ၣ်တဖၣ်အမူအဒါ, ဒီး ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်ကျိတၢ်သးလီၤပလိာ်— National Firearms Agreement န့ၣ်ဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ပာ်လီၤအီၤ ဖဲ ၁၉၉၆နံၣ် Port Arthur တၢ်ခးသံတၢ်ဂီၢ်မုၢ်ကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢ မတၤတဂၤ ပၢကျိ အိၣ်ဒီးကျိန့ၢ်လဲၣ်ဒီး လၢတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး လၢအအိၣ်ဒီး ကျိလံာ်ပျဲတဂၤ ဒီးအဖိခွါ လဲၤခးသံဝဲပှၤ ၁၅ဂၤ ဖဲ Bondi ဝံၤအလီၢ်ခံ ခဲကနံၣ်အံၤ ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢ ကျိကစၢ်အဂီၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်ပှၤကူၣ်လိာ်တၢ်ကရၢ ဆၢတဲာ်လၢ ကမၤဃံးဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒီး တၢ်ကြၢးဘၣ်စးထီၣ်မၤအီၤချ့ချ့န့ၣ်လီၤ.

အပူၤကွံာ်စှၤကိးနွံအတီၢ်ပူၤ ပှၢ်တပှီၤမ့ၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲဒၣ်ဟံၣ်ဃီဒီး တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ လၢအအိၣ်ဖဲ နယဆူၣ်သီၣ်သ်ဝံ ကလံၤစိၤခၢၣ်သးကၢၢ်ခိၣ်တကပၤ, ဖဲ Geraldton လၢအအိၣ်ဖဲအီစထြ့လယါမုၢ်နုာ်တကပၤဒီး ဖဲထဲးစမ့နံယါမုၢ်ထီၣ်တကပၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်အံၤမ့ၢ်ဒ်ဒၣ်ဖဲမ့ၣ်အူအီၣ်တၢ် အတၢ်ဆၢကတီၢ်စးထီၣ်သးအခါနာ်သက့ ပှၤတဂၤလၢ်လၢ် လၢအလဲၤတၢ်လၢတၢ်ဟးကသုၣ်ကသီ တၢ်အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် လိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်ညါပာ်သးဒီး ကတဲာ်ကတီၤပာ်တၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ဟးယံၤဒီးဟံၣ်ဃီအခါန့ၣ်လီၤ.

Connecting with Indigenous Australia can be daunting for a newcomer to the country. So, where do you start? We asked Yawuru woman Shannan Dodson, CEO of the Healing Foundation, about simple ways to engage with First Nations issues and people within your local community. - တၢ်သုးလီၢ်အိၣ်ဆိးဆူထံကီၢ်အသီတဘ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်လီၤဘှံးလီၤတီၤတခါန့ၣ်လီၤ. ပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိးအါမးလၢအအဲၣ်ဒိးဘျးစဲဃုာ်ဒီးပှၤထူလံၤဖိ တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ နာ်သက့ လၢကစးဝဲကျိၤကျဲလၢအဘၣ်တခီန့ၣ် ကဘၣ်စးထီၣ်အီၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်အတသ့ၣ်ညါဝဲလီၤတံၢ်လီၤခဲးဘၣ်. တနီၤန့ၣ် ဘၣ်ယိၣ်ဝဲလၢ အကတဲကမၣ်ဘၣ်ဖုးတၢ်, ဒီးတနီၤတခီ ကဘၣ်စးထီၣ်ဝဲဖဲလဲၣ်န့ၣ် အတသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်ဘၣ်. အဃိန့ၣ် ခီၣ်ခါအဆိကတၢၢ်တခါလၢအအိၣ်လၢပှဲၤဒီးအခီပညီန့ၣ်မၤအသးဒ်လဲၣ်? ပသံကွၢ်ဝဲဒၣ် Yawuru ကလုာ်ပိာ်မုၣ် Shannan Dodson, လၢအမ့ၢ် The Healing Foundation အခိၣ်ဒိၣ်တဂၤလၢအကဟံးစုနဲၣ်ကျဲပှၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲမုၢ်ဒဲး—မုၢ်ခီၣ်ထံးနံၤ ပိာ်ခွါခံဂၤနုာ်လီၤခးတၢ်ကဲထီၣ်ဖဲ Bondi Beach ပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်နံၤ ပှၤအိၣ်ဖှိၣ်မၤဘူၣ်သကိး ဟးနူၣ်ခၣ်ဘူၣ်အပူၤန့ၣ် ပၢၤကီၢ်ပာ်ပနီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအီၤလၢအမ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအတၢ်ဒုးထီဒါတၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသံအစှၤကတၢၢ်အိၣ်ဝဲ ၁၆ဂၤ, လၢအပၣ်ဃုာ်ဖိသၣ်တဂၤ ဒီး စးထီၣ်ဖဲ ၁၉၉၆နံၣ် Port Arthur တၢ်ခးသံတၢ်ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် တၢ်ကဲထီၣ်တဘျီအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ အီစထြ့လယါကီၢ် တၢ်ခးသံတၢ်ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤကဲထီၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်တဘျီန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤ ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ် အတၢ်ပဲၤအၢပဲၤသီ, မၤဆူၣ်ထီၣ်ဃံးထီၣ်ဝဲ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ ဖဲပှၤကၠူ (ပှၤယူဒၤဖိ) အိၣ်အလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, ပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဒီး ခိၣ်နၢ်သ့ၣ်တဖၣ် မၤသီထီၣ်က့ၤ အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဃ့ထီၣ်လၢ တၢ်ကဒုးဆၢၣ်မဲာ် တၢ်သူၣ်ဟ့သးဟ့ဒီး အိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးသကိးဒီး ပှၤကၠူအပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပိာ်ခွါစိာ်ကျိစုကဝဲၤခံဂၤ အတၢ်နုာ်လီၤခးတၢ်ဖဲ ဆ့ၣ်ဒနံၤ Bondi Beach ပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်နံၤ ပှၤလဲၤဟးအိၣ်ဖှိၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အပူၤန့ၣ် ခဲကနံၣ်အံၤ ပှၤသံထီၣ်ဘးတုၤလၢ ၁၆ဂၤလံန့ၣ်လီၤ.

Learn a new phrase and make your English sound more natural and interesting. Words We Use is a bilingual series that helps you understand idioms like 'sleep on it'. - မၤလိတၢ်ကတိၤဝီၢ်ကူာ်အသီဒီး မၤအါထီၣ်တၢ်သးစၢၢ်ဆၢဒီးနအဲကလံးကျိာ်ဒီး မၤဂ့ၤထီၣ်အီၤဒ်န့ဆၢၣ်အသိးတက့ၢ်. Words We Use န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်သ့ကျိာ်ခံကျိာ် အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အသးတကူာ်ဘၣ်တကူာ် လၢအမၤစၢၤနၤ ဒ်သိးနကနၢ်ပၢၢ်, idioms—တၢ်ကတိၤခွဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး 'Sleep on it ' ဟံးန့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

Learn a new phrase and make your English sound more natural and interesting. Words We Use is a bilingual series that helps you understand idioms like 'to be stuffed'. - မၤလိတၢ်ကတိၤဝီၢ်ကူာ်အသီဒီး မၤအါထီၣ်တၢ်သးစၢၢ်ဆၢဒီးနအဲကလံးကျိာ်ဒီး မၤဂ့ၤထီၣ်အီၤဒ်န့ဆၢၣ်အသိးတက့ၢ်. Words We Use န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်သ့ကျိာ်ခံကျိာ် အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အသးတကူာ်ဘၣ်တကူာ် လၢအမၤစၢၤနၤ ဒ်သိးနကနၢ်ပၢၢ်, idioms—တၢ်ကတိၤခွဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး 'to be stuffed' ပှဲၤကတံာ် န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါပာ်ဖျါအသီတခါအပူၤန့ၣ်စံးဝဲဒၣ် ပှၤဆံဆဲၣ်နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ကိၢ်သူၣ်ဂီၤသးဟဲအါထီၣ်ဒီး တၢ်အိၣ်ဆိးအပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် Mission Australia Youth Survey — တနံၣ်တဘျီတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါဘၣ်ဃးပှၤသးစၢ်အဂ့ၢ်အပူၤန့ၣ် သံကွၢ်သံဒိးဝဲပှၤသးစၢ်အါန့ၢ် ၁၇,ဝဝဝ ဂၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါအံၤထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ အပူၤကွံာ် စှၤကိးနံၣ်အတီၢ်ပူၤ တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤလၢ ကျိၣ်စ့ဂ့ၢ်ဝီန့ၣ် ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်ဆီတလဲအဂ့ၢ်, နီၣ်သးတၢ်တူၢ်ဘၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး မ့ၢ်ဝဲပှၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီန့ၣ်လီၤ.

ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ် ဒီး ခဲးဘီဒံယါကီၢ် ကီၢ်ဆၢတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲဆူၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဒုးလိာ်သးအံၤ နုာ်လီၤဝဲဒၣ်ဆူ လွံၢ်သီတသီအပူၤလံန့ၣ်လီၤ. ထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ခးလိာ်အသးအကျါ ပှၤသံအစှၤကတၢၢ်အိၣ်ဝဲ အဂၤ ၂ဝ, ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်လၢအကယၤအါမး ဒီး ပှၤအိၣ်ဖဲကီၢ်ဆၢ ခံကပၤလၢၤသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်သုးပူၤဖျဲးကွံာ်အသးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢတၢ်တၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးကဲထီၣ်အဖၢမုၢ်အခါအံၤ, ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်လၢအပၢတၢ်ခဲကနံၣ်အံၤဒီး ပှၤထီဒါတၢ်ကရၢ People Party အဘၢၣ်စၢၤ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ထံၣ်တလီၤပလိာ်သးဘၣ်ကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ် ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် ပတုာ်ကွံာ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ဒီး တဲဝဲလၢအကမၤတၢ်ဃုထၢဆိဆိန့ၣ်လီၤ.

Learn a new phrase and make your English sound more natural and interesting. Words We Use is a bilingual series that helps you understand idioms like 'to shout'. - မၤလိတၢ်ကတိၤဝီၢ်ကူာ်အသီဒီး မၤအါထီၣ်တၢ်သးစၢၢ်ဆၢဒီးနအဲကလံးကျိာ်ဒီး မၤဂ့ၤထီၣ်အီၤဒ်န့ဆၢၣ်အသိးတက့ၢ်. Words We Use န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်သ့ကျိာ်ခံကျိာ် အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အသးတကူာ်ဘၣ်တကူာ် လၢအမၤစၢၤနၤ ဒ်သိးနကနၢ်ပၢၢ်, idioms—တၢ်ကတိၤခွဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး 'to shout' ကိးဃါတၢ် မ့တမ့ၢ် လိာ်န့ၢ်ပှၤတဂၤဂၤတၢ်အီၣ်အပှ့ၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤဘူၣ်မူးပွဲအကတီၢ် စးထီၣ်သးလံအသိး, ပှၤဆါတၢ်ကဆဲးကဆီးကျးအကစၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်သဂၢၢ်ဒီး တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်တၢ်ဖဲကျးပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အီစထြ့လယါကီၢ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်ကဲထီၣ်သးအံၤ ၂၁နံၣ်အတီၢ်ပူၤ မ့ၢ်တၢ်မၤသးအအါကတၢၢ်တနံၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးလၢ တၢ်မၤသးအံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢအတကွီၣ်လဲၢ်မးတခါန့ၣ်လီၤ.

မုၢ်သၢနံၤ—မုၢ်ပျဲၤ အနံၤန့ၣ်, အီစထြ့လယါကီၢ်ကကဲထီၣ်ဝဲ ထံကီၢ်အဆိကတၢၢ်တဘ့ၣ် လၢအတြီတံာ်ကွံာ်ဝဲ ပှၤသးနံၣ် ၁၆နံၣ်ဆူအဖီလာ်တၢ်သူကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢ, လၢအမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး တၢ်မၢဆူၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢပျဲၢ်စီၣ်ဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢကလူၤပိာ်ထွဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢ ဒီးမ့ၢ်တလူၤပိာ်ထွဲအီၤဘၣ်တခီကဘၣ်ဝဲတၢ်ကမၣ် လၢဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤစ့အီၣ်လီး ဒီလၣ်အကကွဲၢ် ၅ဝန့ၣ်လီၤ.အဲးလ်ဘနံးဆံးပဒိၣ်စံးဝဲ တၢ်ပာ်လီၤတၢ်ဘျၢအံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်ကဒီသဒၢ ပှၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ် နီၣ်သးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီး တၢ်ဟးဆှဲး တၢ်မၤဟးဂူာ်ဟးဂီၤအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.မိၢ်ပၢ်အါဒံအါဂၤဆီၣ်ထွဲဝဲ တၢ်ဆီတလဲအံၤ, နာ်သက့ ပှၤပဲၤထံနီၤဖးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲလၢ ပှၤဆံဆဲၣ်နံၣ်လၢအသ့သူစဲးဖီကဟၣ်ဂ့ၤမးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အတၢ်အိၣ်သးဖျါလၢ အကဃုမၤန့ၢ်ဒ်ဝဲကျိၤကျဲအဂုၤအဂၤလၢကနုာ်လီၤသူဘၣ်တၢ်အံၤအဂီၢ်ဒံးန့ၣ်လီၤ.

Australia is restricting access to social media accounts for under-16s, and many families are wondering what it means in practice. While the rules place responsibility on tech platforms rather than young people or their parents, the changes may still create stress for teens who rely on social media to stay connected. Find out how the ban will work, why connection still matters, and how experts suggest supporting young people through the transition. - အီစထြ့လယါကီၢ် ပာ်လီၤတၢ်ဖီၣ်ဃံးဒီး သးစၢ် ၁၆ နံၣ်ဆူအဖီလာ် တၢ်သူကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢဒီး ဟံၣ်ဖိဃီဖိအါမး အိၣ်ဒီးတၢ်ဆိကမိၣ်လၢအမ့ၢ် တၢ်နီၣ်ကီၢ်န့ၣ် တၢ်အံၤမ့ၢ်အကမၤအသးဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢသးစၢ်ဒီး မိၢ်ပၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ကဘၣ်ဟံးမူဒါအလီၢ်န့ၣ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအံၤ ပာ်လီၤဝဲဒၣ်လၢ စဲးဖီကဟၣ်ခီပနံၣ်ပျဲၢ်စီၣ်သ့တဖၣ်အံၤ ကဘၣ်ဟံးမူဒါဒီး တၢ်ဖီၣ်ဃံးသးနံၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆီတလဲသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤဒီးပှၤဆံဆဲၣ်နံၣ် လၢအဒိးသန့ၤအသးဒီး ကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢ လၢအဝဲသ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဘျးစဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်တြီတံာ်အံၤ အကမၤတၢ်မၤဒ်လဲၣ်, ဘၣ်မနုၤလၢ အရ့ဒိၣ်လဲၣ် ဒီးဖဲတၢ်လဲၤခီဖျိ တၢ်ဆီတလဲအံၤအပူၤ ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပှၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးအိၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် ဃုသ့ၣ်ညါအီၤဖဲအံၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်နီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအသီအတၢ်ပာ်ကီၤတခါအပူၤပာ်ဖျါဝဲဒၣ် မ့ၢ်လၢဟံၣ်အပှ့ၤသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲဒိၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဃိ ဝၢ်ဖျိးကွံာ်ဝဲဒၣ် တၢ်န့ၢ်ဘျုးန့ၢ်ဖှိၣ်လၢ ပှၤပှ့ၤဟံၣ်အသီသ့ၣ်တဖၣ် ကြၢးဘၣ်ဒိးန့ၢ်အီၤ လၢတၢ်ဒီၣ်တဲာ်စှၤလီၤစ့အ့ၣ်အနီၣ်အဂံၢ်အနီၣ်ဒွးသၢဘျီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဝ့ၢ်ခိၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးအပူၤ တၢ်အိၣ်လဲဟံၣ်အပှ့ၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်အဃိ, ပှၤအီစထြ့လယါ ဟံၣ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်အိၣ်ဆိးတပူၤဃီအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဖဲဟံၣ်တဖျၢၣ်ဃီအပူၤ မ့တမ့ၢ် ဘၣ်က့ၤအိၣ်ဖှိၣ်သကိးဖဲအဝဲသ့ၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိအဟံၣ် ဟဲအါထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပှ့ၤတၢ်ကလံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲဒိၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဃိ ပှၤသ့ပှၤဘၣ်လၢမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်ဂ့ၢ်ဝီသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်တယာ်ဆိပာ်အပူၤန့ၣ် စံးဝဲဒၣ် ဖဲ ၂ဝ၂၆နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် စ့အ့ၣ်အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွး ကအါထီၣ်ဝဲသပှၢ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤ တၢ်ကွၢ်ကဒါက့ၤ ယဲၢ်နံၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ, ပဒိၣ်မၤန့ၢ်ဝဲတၢ်သးလီၤပလိာ်ဒီး Greens ကရၢ လၢတၢ်ကတူၢ်လိာ် တၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤ အီစထြ့လယါကီၢ် ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ် သဲစးတၢ်ဘျၢ, လၢအကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ၂၆နံၣ်အတီၢ်ပူၤ တၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤသဲစးအံၤအဒိၣ်ကတၢၢ်တဘျီန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ကဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်သဲစးတၢ်ဘျၢအံၤအပူၤန့ၣ် ပၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်ပာ်လီၤနီၣ်ထိၣ်အသီလၢခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်အဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဒီသဒၢသ့ၣ်ပှၢ်ထူလံၤသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး တၢ်မၤလၢပှဲၤထီၣ်ဘးက့ၤ တၢ်ပာ်ပတုာ်တၢ်သူလၢၢ်သွဲၣ်လးဒီး ဂာ်သဝံတၢ်တိာ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

Learn a new phrase and make your English sound more natural and interesting. Words We Use is a bilingual series that helps you understand idioms like 'take it easy'. - မၤလိတၢ်ကတိၤဝီၢ်ကူာ်အသီဒီး မၤအါထီၣ်တၢ်သးစၢၢ်ဆၢဒီးနအဲကလံးကျိာ်ဒီး မၤဂ့ၤထီၣ်အီၤဒ်န့ဆၢၣ်အသိးတက့ၢ်. Words We Use န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်သ့ကျိာ်ခံကျိာ် အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အသးတကူာ်ဘၣ်တကူာ် လၢအမၤစၢၤနၤ ဒ်သိးနကနၢ်ပၢၢ်, idioms—တၢ်ကတိၤခွဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး 'take it easy' မၤကယီယီ မ့တမ့ၢ် ပာ်သးခုၣ်ခုၣ် န့ၣ်လီၤ.

ဖဲတၢ်ခိးကွၢ်ပှၢ်မ့ၣ်အူတၢ်တယာ်ဆိ တၢ်ပာ်ဖျါလၢခံကတၢၢ်အပူၤန့ၣ် တနံၣ်အံၤ တၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ် အီစထြ့လယါကီၢ်တၢ်လီၢ်တနီၤနီၤအပူၤ မ့ၣ်အူအီၣ်ပှၢ် တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်အါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ထံကီၢ်အံၤ မုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံးတကပၤန့ၣ် တယံၤဒ်ဘၣ်အတီၢ်ပူၤ တၢ်စူၤမ့ၢ်ဟဲအါထီၣ်နာ်သက့, ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲလၢ မ့ၣ်အူလၣ်ကကဲၤထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ် အပတုာ်ဃာ်ဝဲတန့ၢ်ယံၤယံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.