“Uzak Doğu saraylarında zarafet sadece bir görünüş değildi…Bedenle, acıyla ve disiplinle örülü bir ritüeldi.Anka tacının ağırlığından lotus ayaklara, Japon saray kadınlarının on iki kat ipek elbiselerinden geşaların sessiz adımlarına…Bu hafta Zamanın İki Yüzü’nde, güzelliğin gerçek bedelini konuşuyoruz.“Uzak Doğu saraylarında zarafet sadece bir görünüş değildi…Bedenle, acıyla ve disiplinle örülü bir ritüeldi.Anka tacının ağırlığından lotus ayaklara, Japon saray kadınlarının on iki kat ipek elbiselerinden geşaların sessiz adımlarına…Bu hafta Zamanın İki Yüzü’nde, güzelliğin gerçek bedelini konuşuyoruz.Patricia Buckley Ebrey – The Inner Quarters: Marriage and the Lives of Chinese Women in the Sung Period→ Çin’de kadınların saray yaşamı, lotus ayak uygulamaları, ritüeller.Liza Dalby – Kimono: Fashioning Culture→ Japon saray kıyafetleri ve Jūni-hitoe üzerine en iyi modern kaynak.Liza Dalby – Geisha→ Geşaların yaşamı, eğitim sistemi, yürüyüş teknikleri, makyaj ritüelleri.Max Weber – Economy and Society→ Statü grupları, prestij ve onur kavramları.#ZamanınİkiYüzü #UzakDoğu #SarayAdabı #Tarih #Sosyoloji #Geisha #LotusAyak #Japonya #ÇinTarihi #KoreTarihi #
🎙 Versay Sarayı kokuyor muydu?
Cevap: Evet… hem de düşündüğünüzden çok daha fazla.
Bir yanda kırmızı topuklu aristokrat ayakkabıları,
Diğer yanda sokaklara dökülen atıkların arasında yürümeyi sağlayan ahşap takunyalar…
Topukların iki hikâyesi, tarihin iki yüzünü anlatıyor.
BİRİNCİL VE İKİNCİL TARİHSEL KAYNAKLAR
Duindam, Jeroen. Vienna and Versailles: The Courts of Europe’s Dynastic Rivals, 1550–1780. Cambridge University Press, 2003.
(Saray yaşamı, hijyen, protokol ve mahremiyet üzerine temel akademik çalışma.)
Elias, Norbert. The Court Society (Saray Toplumu). Blackwell Publishing, 1969.
(Versay’ın sosyolojik yapısı, kralın beden politikası, mahremiyet meselesi.)
Hartmann, Gérard. L’hygiène à Versailles. Société Française d’Histoire de la Médecine, 1998.
(Versay’da tuvalet, koku, hijyen alışkanlıklarının tarihsel analizi.)
Shennan, J. H. The Sun King: Louis XIV. Routledge, 1993.
(XIV. Louis’nin sabah ritüelleri, saray yaşamı ve protokol.)
Lever, Evelyne. Marie Antoinette: The Last Queen of France. Farrar, Straus and Giroux, 2000.
(Kraliçenin hijyen alışkanlıkları, banyo kültürü, saray dedikoduları.)
Perkinson, Deborah. “Smells of Versailles: Hygiene and Court Culture in the 17th Century.” Journal of Early Modern History, 2015.
(Koku kültürü, parfümün yükselişi, saray hijyeni.)
GÖRGÜ TANIKLARI / HATIRATLAR
Saint-Simon, Duc de. Mémoires. (Yüzyılın en önemli saray gözlemcilerinden biri.)
(Versay’daki davranış bozuklukları, uygunsuzluklar ve pislik şikâyetleri.)
Madame de Sévigné’nin Mektupları.
(Saray kokusu, kötü hijyen ve saray dedikoduları üzerine birincil tanıklık.)
Akşam yemeğine taçsız gelmenin skandal sayıldığı, çay fincanını yanlış tutmanın bile sosyal sınıfı ele verdiği o katı düzeni hiç bu kadar yakından görmediniz.1. Frock Flicks. "The Gross 18th Century: Calling bullshit on hygiene myths." https://frockflicks.com/the-gross-18th-century/
2. England's Puzzle. "The social history of the toilet." https://englandspuzzle.com/the-social-history-of-the-toilet/
3. Mental Floss. "A 16th-Century Guide to Pooping at King Henry VIII's Hampton Court Palace." https://www.mentalfloss.com/article/559758/how-to-poop-king-henry-vii-hampton-court-palace
4. Historic Royal Palaces. "The royal court in the Tudor period." https://www.hrp.org.uk/hampton-court-palace/history-and-stories/life-at-the-tudor-court/
. History Extra. "A brief history of the toilet: wiping, washing – plus, who invented the flush?" https://www.historyextra.com/period/general-history/toilet-history-first-flush/
6. Wonder Research. "Did the aristocracy really go to the toilet together?" https://askwonder.com/research/aristocracy-really-go-toilet-together-please-find-true-stories-this-hmmyqf87y
7. Skeptics Stack Exchange. "Did people use to urinate everywhere at fancy balls?" https://skeptics.stackexchange.com/questions/18660/did-people-use-to-urinate-everywhere-at-fancy-balls
8. The Free Art History Course. "Tudor: Hampton Court." https://www.shafe.co.uk/welcome/art-history/tudor_contents/tudor_hampton_court/
9. The Anne Boleyn Files. "Hampton Court Palace - A Tudor Gem." https://www.theanneboleynfiles.com/hampton-court-palace-a-tudor-gem/
Ben Sosyolog Emine…Zamanın İki Yüzü’nde, bugün Osmanlı’nın görünmeyen inceliklerini anlatıyorum.Keyifli dinlemeler..
Kaynaklar:Abdülaziz Bey, Osmanlı Âdet, Merasim ve Tabirleri; Suraiya Faroqhi, Osmanlı’da Gündelik Yaşam; Metin And, Osmanlı Kültürü ve Sanatı; İlber Ortaylı, Osmanlı Sarayında Hayat; Evliya Çelebi, Seyahatnâme; Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ; Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Sultanları; Topkapı Sarayı Teşrifat Defterleri.
Osmanlı toplumunda kölelik nasıl işliyordu?#OsmanlıTarihi #Kölelik #Cariyelik #OsmanlıdaKölelik #Sosyoloji #SosyologEmine#TarihPodcast #ZamanınİkiYüzü #Osmanlı #KadıSicilleri #Dip Notlar ve Kaynakça:
Bu podcast bölümünü hazırlarken faydalanılan başlıca kaynaklar şunlardır:
Halil İnalcık: Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600) (Kölelik, gaza ve esir pazarları hakkında genel bilgi içerir.)
Ronald C. Jennings: Kadı Sicilleri: Bursa'da Şer'î Mahkeme Kayıtları (17. Yüzyılın İkinci Yarısı) (Kölelik, azatlık ve mahkeme uygulamalarına dair somut örnekler sunar.)
İslam Ansiklopedisi (Diyanet Vakfı): "Köle", "Esir", "Cezayir Korsanları", "Kırım Hanlığı" maddeleri (Kavramsal ve tarihsel çerçeve için).
Gilles Veinstein: Saraydan Pazarlığa, Osmanlı'da Kölelik (Osmanlı köleliği üzerine derinlemesine bir bakış sunar.)
Bu podcast bölümünü hazırlarken faydalanılan başlıca kaynaklar şunlardır:
Ayşe Durakbaşa, Çimen Günay-Erkol (Der.): Cumhuriyetin Kadın Kimlikleri: Siyaset, Eğitim ve Bilimden Biyografiler, İstanbul: İletişim Yayınları, 2011. (Osmanlı'da kadınların statüsü ve Harem yapısı hakkında genel bilgiler içerir.)
Halil İnalcık: Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul: YKY, 2003. (Kölelik, gaza ve esir pazarları hakkında genel bilgi içerir.)
Ronald C. Jennings: Kadı Sicilleri: Bursa'da Şer'î Mahkeme Kayıtları (17. Yüzyılın İkinci Yarısı), İstanbul: Eren Yayıncılık, 1999. (Kölelik, azatlık ve mahkeme uygulamalarına dair somut örnekler sunar.)
İslam Ansiklopedisi (Diyanet Vakfı): "Köle", "Esir", "Cezayir Korsanları", "Kırım Hanlığı" maddeleri. (Kavramsal ve tarihsel çerçeve için).
Gilles Veinstein: Saraydan Pazarlığa, Osmanlı'da Kölelik, Çev. Necmiye Alpay, İstanbul: İletişim Yayınları, 2005. (Osmanlı köleliği üzerine derinlemesine bir bakış sunar.)
Bahaeddin Yediyıldız: Institution du Kadi de l'Empire Ottoman au XVIIIe siècle, Ankara: TTK Yayınları, 1985. (Kadı sicillerinde kölelik ve kadınlara dair kararlara ilişkin bilgiler içerir.)
Mehmet Akif Aydın: Türk Hukuk Tarihi, İstanbul: Beta Yayınları, 2018. (İslam ve Osmanlı hukuku genel çerçevesi içinde kölelik hukukuna değinir.)
İhsan Şenocak: Cariye Hukuku ve Kölelik Meselesi, İstanbul: İFAM Yayınları, 2020. (Bu konuda fıkhi ve tarihsel tartışmaları ele alan güncel bir çalışma.)
Kur'an-ı Kerim Mealleri: Muhammed Suresi 4. Ayet, Nur Suresi 32. Ayet, Mü'minûn Suresi 6. Ayet, Meâric Suresi 30. Ayet. (İslami perspektif ve ayet referansları için.)
Bu bölüm, köleliğin sadece bir ticaret değil,modern Avrupa’nın temellerini atan dev bir sömürü sistemi olduğunu anlatıyor.
Paylaş ki bu sessiz hikâyeler daha çok kişiye ulaşsın.(#AtlantikKöleTicareti, #Kölelik, #Sömürgecilik, #ZamanınİkiYüzü gibi)
Bu bölümde kullanılan tarihsel bilgiler,Liverpool Maritime Museum arşivleri, Zong davası kayıtları,UNESCO Slave Route Project, SlaveVoyages veri tabanı veDavid Brion Davis, Orlando Patterson, Marcus Rediker, Adam Hochschild gibi, alanın önde gelen akademisyenlerinin çalışmalarına dayanmaktadır.
İlk köle nerede doğdu?
📚 Bu bölümde bahsedilen kaynaklar:
#KöleliğinKökenleri #ZamanınİkiYüzü #SosyologEmine #Tarih #Podcast #KölelikTarihi #Sosyoloji #OsmanlıTarihi #AvrupaTarihi
“Bir zamanlar lüks sofraların gözdesiydi, sonra milyonlarca insanın emeğini ve özgürlüğünü yuttu. Şekerin tatlı görünen ama acı tarihini sosyolojik bir bakışla ele alıyoruz.#şekertarihi#beyazaltın#kölelik#zamanıniki yüzü#
Şifadan yasağa, afyonun Osmanlı’daki dönüşümünü anlatıyorum. Bir bitkiden toplumsal bir hikâyeye uzanan yolculuk…O. Gezer, Osmanlılarda Esrar ve Esrarkeşler, İletişim Yayınları.A. Erkal, Divan Şiirinde Afyon ve Esrar.T. Baytop, Esrar, TDV İslam Ansiklopedisi.K. Göktepe, Osmanlı Toplumunda Uyuşturucu Madde Kullanımı...U. Adak, Son Dönem Osmanlı İmparatorluğu’nda Esrar.Ayrıca bkz. salt10.com – Osmanlı’nın Esrarkeşleri
Afyon Savaşları'nın sosyal ve ekonomik dinamiklerini keşfediyoruz. Sömürgeci güçlerin afyon ticareti üzerinden Çin'e dayattığı hegemonya ve toplumsal sonuçları sosyolojik perspektifle inceliyoruz.
Çin’de bir efsane, İngiltere’de beş çayı, Rize’de sabır.
Bir bardak çayın içine sığan sömürge, emek ve kültür hikâyesi.
Osmanlı köylüsünün Reji baskısıyla yaşadığı zulümden, Amerika’da kadınların “özgürlük meşalesi” diye yaktığı sigaralara… Aynı tütün dumanının toplumlarda nasıl farklı anlamlar kazandığını anlatıyorum. Ben Sosyolog Emine, tütünün tarihsel serüvenine hoş geldiniz.
“Keçilerin yediği kırmızı meyveden, Osmanlı kahvehanelerine… Kahve, ibadetlerin yardımcısı oldu, sarayların ritüeline girdi, yasaklarla mücadele etti, Avrupa’da taklitlerle yayıldı.
Bugün ‘tuzlu kahve’ ve ‘40 yıl hatırı’ gibi geleneklerle hâlâ hayatımızda.
Ben Sosyolog Emine. Zamanın İki Yüzü’nde bu bölümde kahvenin uzun yolculuğunu anlatıyorum.”
''Osmanlı toplumunda evlilik geleneklerini konuşuyoruz. Saray'dan halka uzanan ritüellerin izini sürüyoruz.''
''Orta Çağ Avrupa'sında evlilik yaşı, düğün törenleri, kilisenin yasakları...Zamanın İki Yüzü'nde bu bölümde Avrupa'daki ritüellerini keşfe çıkaçağız.''
'' Osmanlı'da çocuk olmak nasıldı? Eğitim, vesayet, tehlikeler ve Cumhuriyet'e uzanan çocuk hikayeleri bu bölümde.''
18.yy Avrupa'sında çocuklar birer ''minyatür yetişkin'' olarak görülüyordı ve değerleri çoğu zaman fark edilmedi.geçmişin bu gölgede kalan hikayelerini keşfedin.