ਤੀਰਥ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਫਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ — ਨੇਟਿਵ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹਾਸੇ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੇ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੋਈ ਮੂਡ ਨਹੀਂ, ਇਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦਾਦੀ, ਵਕੀਲ ਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਇਕ ਸੁਰ ਬਣ ਕੇ ਸਿੱਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰਥ ਆਪਣੇ ਦਾਦੇ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਲਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ, ਆਵਾਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਥਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ ਉਸਦਾ ਦਾਦਾ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਧੋਖਾ ਤੇ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਆਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਡਰ ਵਿਚ ਵੀ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ — ਤੇ ਉਸ ਤਾਕਤ ਦੀ, ਜੋ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਰਥ ਤੇ ਮਾਰਕ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਊਣਾ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ — ਆਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਸਬਰ ਰਾਹੀਂ। ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਘਰ ਦੀ ਰਸੋਈ ਤੱਕ, ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਦਰਦ ਬਿਨਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣਾ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨੀਆਂ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭਣਾ। ਇਹ ਚੈਪਟਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਕਹਾਣੀ ਹੈ — ਪਿਆਰ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ।
ਜਦ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਿਮਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਆਤਮਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ — ਇਕ ਲਾਲ ਰੂਬੀ, ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਦਵਾਈ, ਤੇ ਧੀ ਦਾ ਪਾਠ ਸਾਥ-ਸਾਥ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ, ਸੁਪਨਿਆਂ ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੀਰਥ ਪਰਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੈਪਟਰ ਕ਼ਿਸਮਤ ਤੇ ਚੋਣ, ਸਮਰਪਣ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੈ।
ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਰਥ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦੋਵੇਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ — ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਾਠ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਗ਼ਮ ਨਾਲ ਇਕ ਨਾਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਲਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਬਾਣੀ ਤੱਕ, ਉਹ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤਾਕਤ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ— ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕਲਾ ਹੈ।
ਇਕ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਤੱਕ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਵਾਫਲ ਆਇਰਨ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿਚਕਾਰ, ਖਾਣਾ ਉਸਦੀ ਅਰਦਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਸੀ ਪਨੀਰ ਲੰਗਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੋਤੀ ਲਈ ਚਾਕਲੇਟ ਵਾਫਲ ਤੱਕ, ਇਹ ਚੈਪਟਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਮਰਾ ਦਾ ਖਾਣਾ ਵੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਿਰਥ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੰਗ, ਕੰਮ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਜਮਾਨੇ ਵਿਚ ਉਹ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ — ਹੁਣ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੀ ਕੀਮਤ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ? ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈੱਸ ਤੋਂ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆ ਕਿਨਾਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੱਕ, ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਜਵਾਬ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਹੀ ਉਹ ਆਖਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਕੰਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਮਸ਼ੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
ਇਕ ਧੀ, ਇਕ ਗੀਤ ਤੇ ਇਕ ਇਸ਼ਾਰਾ — ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੋਂ ਆਇਆ ਇਕ ਤੋਹਫ਼ਾ। ਤੀਰਥ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਐਡ ਸ਼ੀਰਨ ਦੇ ਗਾਣੇ “Sapphire” ਰਾਹੀਂ — ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੋਵਾਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤੀ ਲੜਾਈਆਂ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਯਾਦਾਂ ਤੇ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਸੰਗੀਤ, ਇਨਸਾਫ਼ ਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲੱਭਦੀ ਹੈ। ਕੋਠਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਧੁਨ ਜੋ ਇਕ ਲਾਲ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕ ਇਡ ਸ਼ੀਰੱਨ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਔਰਤਾਂ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਤੀ ਲਈ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਭਾਗ ਇੱਛਾ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਕਿਸਮਤ, ਇਕ ਨਵ ਜੰਮੇ ਖੱਟੇ ਦੀ ਮੋਤ ਤੋਂ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਸੰਤਾਂ ਤੱਕ। ਤੀਰਥ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਲਾਲਚ, ਧਨ ਤੇ ਚਾਹਤ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਇਬਲ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਤੇ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਰ ਖਾਹਿਸ਼ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ — ਪਰ ਇਹ ਜਾਣਣ ਵਿਚ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਖਾਹਿਸ਼ ਅਪਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਚੰਗੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਛਾ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਸਹਿਜ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੈਂਟਾ ਬਾਰਬਰਾ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲੇਹ ਦੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਤੱਕ, ਇਹ ਭਾਗ ਉਹਨਾਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚ ਨਾਲ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਬਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ। ਤੀਰਥ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲੀ ਮਾਨਤਾ ਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ — ਪਰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਨਸਾਫ਼, ਧਰਮ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਕੋ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਜਦ ਕੋਈ ਦਿਲੋਂ ਬੋਲਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਹਾੜਾਂ, ਮੱਛਰਾਂ ਤੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਤੀਰਥ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਕਿ ਘਰ ਕਦੇ ਗੁੰਮਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਨਸਲੀ ਤਾਨੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਰਯਨ ਵੈਲੀ ਦੇ ਖਟਮਲ ਤੱਕ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਹ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਕਦੇ ਸਚ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੁਕੋ ਸਕਦੀ। ਇਕ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਉਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਖਿਰਕਾਰ, ਪੰਜਾਬ — ਅਪੂਰਨ ਪਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ — ਉਸਦਾ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ, ਉਸਦਾ ਉਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖਾਣਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ — ਇਹ ਭਾਗ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਤੀਰਥ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਰਸੋਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲੇਹ ਦੇ ਗਯਾਕੋ ਭੋਜਨ ਤੱਕ ਪਿਆਰ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲੀ ਖੁਰਾਕ ਰਸੋਈ ਦੀ ਨਹੀਂ — ਯਾਦ ਦੀ ਹੈ। ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਖਾਣਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ — ਉਹ ਕੰਮ ਅਜੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਹੈ।
ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਦੇ ਨਾ ਟੁੱਟਣਾ ਨਹੀਂ — ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੀਉਂਣਾ ਹੈ। ਤੀਰਥ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਸਬਰ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਮੰਦਰਾਂ ਤੱਕ ਸਫਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰੀਵਾ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਖੁਬਾਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਬਰ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ — ਭਾਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਨਰਮ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕਲਾ।
ਇਕ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਕਦੇ ਬਿਨਾ ਖ਼ਾਮੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ — ਉਹ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਇਸ ਦਿਨ ਵਿਚ ਤੀਰਥ ਪਿਆਰ, ਯਾਦ ਤੇ ਹਾਸੇ ਵਿਚ ਗ਼ਮੀ ਨੂੰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਕੀਰਾ ਦੀ ਸਵਾਰੀ, ਜਨਮਦਿਨ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਸੁੱਕੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਭਰੀ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ — ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਕ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ, ਵਿਰਾਸਤ ਤੇ ਚੈਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਤੀਰਥ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਨਤਾ ਸੁਖ ਵਿਚ ਨਹੀਂ — ਪਰ ਮਤਲਬ ਦੇ ਹੋਣ ਵਿਚ ਹੈ।
ਇਹ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ — ਪਿਆਰ ਤੇ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ। ਤੀਰਥ ਲੱਦਾਖ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਝੂਠ ਤੇ ਧੋਖੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਕੀਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਗੁਆਂਢੀ ਬਾਗਲੇ ਦੀ ਕੰਧ ਤੋੜਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਠਾਣੇਦਾਰ ਰੋਕਦੇ ਨਹੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਿਆਰ ਉਸਦੀ ਢਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਨੂੰਹ ਦਾ ਪਿਜ਼ਾ, ਹਰਭਜਨ ਦੀ ਹਾਸੀ ਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਬੱਛਾ ਤੋਂ ਉਹ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਮਤ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਸੱਚੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਤੀਰਥ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੈ — ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਕਲਾਸਰੂਮਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਤੱਕ। ਉਹ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਫ਼ ਕੋਈ ਤੋਹਫ਼ਾ ਨਹੀਂ — ਉਹ ਧੀਰਜ, ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਵਤਾਂ, ਝੂਠ ਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਦੇਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੀਰਥ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਕ਼ਿਸਮਤ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਗ ਵਿਖਾਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕੀ ਹੈ, ਨਿਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ — ਤੇ ਜੀਵਣਾ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੱਕ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ— ਜਿੱਥੇ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਧਿਆਤਮ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇਕ ਆਵਾਜ਼ ਹਨ। ਤੀਰਥ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਤੋਂ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੱਕ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬ ਤੱਕ, ਉਹ ਲੌਜਿਕ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ — ਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਜਿਗਿਆਸਾ ਤੇ ਭਗਤੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।