.

.

เมื่อเราใช้อุบายว่า

จิตจงอิสระจากการเลือกอารมณ์ทั้งปวงในคาบนี้

ใน ๔๐ นาทีนี้ ใน ๑๐ นาทีนี้ ใน ๕ นาทีนี้ มันจะเงียบ

ในสมองจะเงียบ เงียบจากความคิด

กิจกรรมทางความคิดเงียบเพราะอะไร

เพราะแรงปรารถนามันเงียบ

​

01:07:00

ตัวตนเงียบ อุปาทานเงียบ

นันทิ-ความเพลิน กิจกรรมที่จะเติมเต็มมันเงียบ

พอเงียบปุ๊บ ลมหายใจก็เงียบ สมองก็เงียบ

นั่นคือที่มาของคำว่า

"ลมหายใจจะหยาบหรือละเอียด ยาวหรือสั้น มีจิตเป็นสมุฏฐาน"

​

ครานี้คำว่าเหนือลม

เราก็ต้องมาดูในบริบทที่ว่าใครเหนือลมได้บ้าง

จิตผู้ที่ฝึกดีแล้วเขามีทักษะ มีความชำนาญ

เพียงแค่มาน้อมจิตให้อยู่กับความเป็นจริง

ให้อยู่กับสภาวะที่กำลังเกิดดับ

น้อมจิตน้อมรูปและนามหนึ่งใด

​

01:07:55

เข้าไปสู่กฎแห่งความไม่เที่ยง กฎแห่งความสภาวะบังคับไม่ได้ ควบคุมไม่ได้

ปรารถนาไม่ได้ว่ามันเปลี่ยนแปลงอยู่ทุกขณะ

เพียงแค่นี้ลมหายใจก็เงียบละ

นั่นคือการหยั่งลงสู่ความจริง

อันนี้เหนือลมมั้ย

​

01:08:20

ลมหายใจในระดับที่สั้นลง สั้นลง ตามองค์ความรู้ในอานาปานสติ

นั่นคือจิตจะเข้าไปสัมผัสกับระดับแสง

เมื่อใดที่จิตเข้าเข้าไปสัมผัสกับระดับแสง แสงสว่างนะ

ในทางฟิสิกส์เราก็เข้าใจกันว่าแม้แต่ความมืดก็เป็นแสง แต่เป็นแสงที่หยาบ

​

ถ้าผู้ปฏิบัติเข้าไปสัมผัสกับระดับลมหายใจที่ละเอียดขึ้น ละเอียดขึ้น

ในแสงสว่างก็จะเรืองออกมา

แสงที่มีบทบาทมากที่สุดกับการรับรู้ของจิตก็คือแสงสีเหลืองกับสีขาว

ซึ่งจะสัมพันธ์กับระดับชั้นของสมาธิ

​

01:09:13

แล้วเหนือแสง เหนืออย่างไร นั้นก็ขึ้นอยู่กับบริบทว่าผู้ที่รับรู้แสงนั้นเป็นใคร

ถ้าเป็นผู้ที่มีคุณธรรมเป็นอริยบุคคล ซึ่งก็มีตั้ง ๔ ขั้น

คำว่าเหนือแสงคือไม่ยึดติด

ในปรากฏการณ์ของการเกิดดับของรูปนามในระดับละเอียด

การเคลื่อน การเปลี่ยนแปลง

เมื่อไม่มีความยึดความติด

แม้การเคลื่อนของสถานะการเกิดดับในระดับละเอียดของรูปนาม

จิตก็ได้พัก ​

พักจากปีติ พักจากสุข พักจากอุเบกขา

นั้นคือนิยามเหนือลม เหนือแสงเป็นแบบไหน

​

- ปิยทัสสี ภิกขุ -

Group Sitting 30-11-2025

https://youtu.be/K2YSYg78iGw

01:08:48

​

พระอาจารย์ ไม่ค่อยได้ปรารภเรื่องนี้เท่าไหร่

วันนี้มีเหตุปัจจัยให้ได้นํามาแสดง

นําประสบการณ์มาแบ่งปันให้กับผู้ปฏิบัติ

สําหรับผู้ที่ยังไม่ได้บรรลุธรรม

ยังไม่ได้เข้าสู่กระแสเลย

ที่เห็นการเกิดการดับของรูปและนามมาแล้วหลายคอร์ส

หลายบัลลังค์ หลายพิจารณา

อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา

หยั่งลงสู่การเคลื่อนการเกิดดับแล้ว

​

01:09:24

​

เมื่อใดที่การเกิดดับของรูปและนาม

เคลื่อนจากหยาบไปละเอียด นั่นแหละ

ถ้าเป็นอานาปานสติคือ

เคลื่อนไปถึงระดับที่ ๔ คือลมหายใจระงับ

นั่นคือเป็นสภาวะของปฐมฌาน

​

01:09:44

​

ปฐมฌานนี้ปรากฏขึ้นครั้งแรก

เกิดร่วมกับตัวปัญญา

หรือตัววิปัสสนาที่ประจักษ์ชัด

กับการเกิดดับมาหลายหลายรอบ

หลายภพ หลายชาติ

ในปัจจุบันก็หลายคอร์ส หลายบัลลังก์ละ

มัคค์ทั้ง ๗ มาจ่อละ

มารอมัคค์องค์สุดท้ายคือ "สัมมาสมาธิ"

เพราะจิตได้บรรลุถึงฌานจิตครั้งแรก

​

ปิยทัสสี ภิกขุ

ศูนย์วิปัสสนาวัดถ้ำดอยโตน

https://youtu.be/Iv0FHgJqYIM

ปฐมพุทธพจน์

<<<<<>>>>>

อะเนกะชาติ สังสารัง

สันธาวิสสัง อะนิพพิสัง

คะหะการัง คะเวสันโต

ทุกขา ชาติ ปุนัปปุนัง

คะหะการะกะ ทิฏโฐสิ

ปุนะเคหัง นะกาหะ สิ สัพพา

เต ผาสุกา ภัคคา คะหะกูฏัง

วิสังขะตัง วิสังขาระ คะตัง

จิตตัง ตัณหา นัง ขะยะ มัชฌะคาติ.

​

-----------

​

เมื่อตรัสรู้แล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้า

ทรงกล่าวขึ้นพระองค์เดียว ว่า.-

​

​ ​ ​ ​ "เมื่อเรายังไม่ประสบพบญาณวิเศษ

เราได้ท่องเที่ยวเวียนว่ายตายเกิดมานับชาติไม่ถ้วน,

เราแสวงหานายช่างปลูกเรือน คือตามใจเจ้าตัณหา

ความทะยานอยาก อันเป็นเหตุให้เกิดทุกข์มานาน

การเกิดมาทุกชาติมีแต่ความทุกข์,

​

นี่แน่ะเจ้าตัณหานายช่างปลูกเรือน เรารู้จักเจ้าแล้ว

เจ้าไม่มีทางจะปลูกบ้านเรือนให้เราได้อีกแล้ว,

เพราะว่าโครงเรือนทั้งหมดของเจ้า เราได้หักทิ้งเสียแล้ว

ยอดเรือนนั้นเราก็รื้อทิ้งเสียแล้ว,

ไม่มีอะไร ๆ จะมาทำให้จิตของเราเกิดขึ้นได้อีกแล้ว ทั้งนี้เพราะว่า

เราได้ทำลายตัณหาคือความทะยานอยาก ให้หมดสิ้นไปเสียแล้ว" ดังนี้ ฯ

​

---------------------

​

“เย ธัมมา เหตุปัปพวา เตสัง เหตุง

ตถาคโต (อาหะ) ​ เตสัญจ โย นิโรโธ จ เอวัง วาทีมหาสมโณ”

"ธรรมเหล่าใด เกิดแต่เหตุ พระตถาคตกล่าวถึงเหตุแห่งธรรมนั้น

และความดับแห่งธรรมนั้น

พระมหาสมณะ (โคตมพุทธ) มีปกติกล่าวอย่างนี้"

​

<<<<<>>>>>

​

.

.

.

.

.

มีพระสูตรที่อ้างอิงเกี่ยวกับความเบื่อ

สมัยหนึ่งพระพุทธองค์ได้นั่งประทับอยู่โดยลําพัง

เทวดามาทูลถามพระองค์ว่า

พระองค์นั้นไม่มีความทุกข์ พระองค์ไม่มีความเพลิน

พระองค์ประทับอยู่ผู้เดียว พระองค์ท่านรู้สึกเบื่อหน่ายบ้างไหม

​

พระองค์ตอบว่า

"ผู้มีความเพลินย่อมมีความทุกข์" ​ นัยยะจะเป็นแบบนี้นะ

แต่ผู้ที่พ้นจากทุกข์ไม่ได้ ​ เผชิญพัวพันอยู่ในทุกข์

ย่อมเกิดความเบื่อหน่าย

ผู้มีความเพลินย่อมประสบกับความทุกข์ในเหตุและผลเป็นแบบนี้

​

โดยสภาวธรรมเอาง่ายง่ายนะ ความเพลินคือตัวอภิชฌา

ที่แสวงหาการเติมเต็มให้กับชีวิต ตลอดเวลา

ตัวความเพลินมันไปเพ่งอารมณ์ ​

มันปรารถนาอารมณ์ เมื่อได้แล้ว

สุขสมหวังหนึ่งใดปรากฏแล้ว มันมีความเพลิน

เมื่ออารมณ์อันเป็นที่ต้้งแห่งความสุขได้เปลี่ยนแปลงไป

เคลื่อนไป จากไป ทุกขเวทนาก็ปรากฏ

​

ทุกขเวทนาคือโทมนัส ​ ​ ​

อภิชฌาและโทมนัสได้ครอบงําจิตดวงนั้นแล้ว

ผู้มีความเพลินย่อมประสบทุกข์ ​

​

เราทราบนะว่าความเพลินนั้นเกิดขึ้นนัยยะแบบไหน

มันจะจินตนาการความเพลินมา เพราะมันประกอบกับความคิด

​

ความเพลินกับปิติปราโมทย์ คนละอย่างกัน ​

"ปราโมทย์ปีติ" เป็นสภาวะที่ได้กระจ่างชัด

ได้อิสระจากอารมณ์ จากประสบการณ์ที่เคยรู้ ​

เป็นสภาวะของปัจจุบันกาล ที่จิตไปตั้งอยู่

​

แต่เมื่อจิตประกอบกับความเพลิน

ให้สังเกตนะว่าจะประกอบกับความคิด

ประกอบกับการเพ่งในอารมณ์

​

จิตที่ประกอบด้วยความเพลิน ย่อมประสบทุกข์

จิตที่ประสบทุกข์แล้วย่อมเกิดความเบื่อหน่าย

​

บทสรุปคําตอบของพระองค์ท่านก็คือ

เมื่อพระองค์ท่านไม่มีความเพลิน พระองค์ท่านก็ไม่มีความทุกข์

เมื่อพระองค์ท่านไม่ทุกข์ พระองค์ท่านก็ไม่มีความเบื่อหน่าย

ขอเทวะท่านจงรู้แบบนี้

เห็นแบบนี้ เข้าใจแบบนี้

​

​

"ผู้มีความเพลินย่อมประสบทุกข์"

- ปิยทัสสี ภิกขุ -

Group Sitting 21-09-2025

เริ่มต้นเราเอาความรู้สึกที่ปลายลิ้นเป็นหลัก

ส่วนความรู้สึกที่ไปเชื่อมโยงกับกึ่งกลางสมอง

หรือความรู้สึก ณ จุดที่ฟันบนและล่างสัมผัสกัน

ก็รู้อยู่ แต่ไม่เพ่ง รู้แบบเผินๆ

จุดที่เพ่งเพียรนี่

เพ่งความรู้สึกที่จุดปลายลิ้น

​

เมื่อความคิดนึกไม่เกิด ไม่ผุดขึ้นมา

ก็ไม่มีการเทียบเคียง

ไม่มีจุดอ้างอิง ไม่มีกรอบ

เรียกว่าการรับรู้ที่ไม่มีกรอบ

​

ที่จิตฟุ้งซ่าน เพราะจิตคิดอยู่ในกรอบ จิตไม่มีสมาธิ

จิตเสพติดกรอบที่สมาทานในชีวิตประจําวันนะ

มันเสพคุ้น มันคุ้นเคย

กรอบของความเชื่อ กรอบของความรู้

กรอบของลัทธิศาสนาประเพณี

กรอบของความสัมพันธ์

​

จิตที่มีอวิชชาหลงเอากรอบเหล่านี้มาเป็นที่ตั้ง

มาปรุงแต่งว่ามีตัวตนอยู่ในความเชื่อในความสัมพันธ์

ในความสุขทุกข์ ในความรักชัง

เรียกว่าอยู่ในกรอบของตัวตน กรอบของความสัมพันธ์

​

สมาธินั้นคือจิตที่รับรู้ ที่อยู่นอกกรอบแล้ว

เป็นอิสระจากกรอบแล้ว

เมื่อใด ที่จิตมาเป็นหนึ่งเดียวกับปัจจุบันกาล

กับปัจจุบันขณะ

​

จะมีมั้ย ความเชื่อลัทธิศาสนา

ความสัมพันธ์รักชัง มันไม่มี

มีแต่ความรู้สึกที่เป็นอิสระ

ขณะนี้ เดี๋ยวนี้

​

"ความคิดในกรอบเป็นอุปสรรคปิดกั้นสมาธิ"

พระอาจารย์นาวี ปิยทัสสี

เพจผู้ศึกษาและปฏิบัติธรรมวัดถ้ำดอยโตน

Group Sitting 31-08-2025

​- - - - - - -

อีกนัยยะหนึ่งคือ จิตไปพัวพันในโลกอนาคต

โลกอนาคต ก็คือการเติมเต็มให้กับตัวตนที่ยังพร่อง

หากมองย้อนไปในประสบการณ์อดีตที่ผ่านมา

มันไม่มีหรอกนะตัวตนที่สมบูรณ์

ที่ไม่อาศัยการเติมเต็ม

ที่มันทะยานไปข้างหน้า

มีความปรารถนามีความหวัง

นั่นคือกําลังเติมเต็มให้กับตัวตน

ที่ "ยังไม่เต็ม"

ปิยทัสสี ภิกขุ

Group Sitting 31-08-2025

https://youtu.be/ks5xPWJcboQ

"อธิษฐานได้ดังปรารถนาคือผู้สมบูรณ์ในสมาธิ"

..

ผู้ได้ฌานบางคนในโลกนี้มี ๔ จําพวก

ประเภทที่หนึ่ง เป็นผู้ฉลาดในการเข้าสมาธิ แต่ไม่ฉลาดในความเป็นผู้ฉลาดในสมาธิ

​

ก่อนที่จะไปถึงในอีกบุคคล ๓ ประเภท

เราต้องทําความเข้าใจ ฉลาดในการเข้าสมาธิและฉลาดในสมาธิ

​

คำว่าฉลาดคือเป็นผู้มีปัญญา กระจ่างชัดแจ่มแจ้ง

เราจะมีอุบายไหนบ้างที่จะไปเกื้อกูลในการเข้าสมาธิ

ให้เข้าสมาธิได้ง่าย ได้ดังปรารถนา

นี้คือการเป็นผู้รอบรู้ เป็นผู้มีทักษะ มีองค์ความรู้

ว่าจะเข้าสมาธิยังไงให้เข้าได้ง่ายที่สุดเร็วที่สุด

เรียกว่ามีทักษะ มีวสีมีความชํานาญ ​ ​

​

อีกตัวนึงก็คือเป็นผู้ฉลาดในสมาธิ ปัญญามาอีกละ

ก่อนจะเข้าสมาธิก็ต้องเป็นผู้ฉลาด คือมีปัญญารู้อุบายวิธี

ที่จะเข้าถึงบรรลุถึงฌานจิต เมื่อเข้าไปอยู่ในฌานจิตแล้ว

ความฉลาดนี้ตัวปัญญาก็ยังตามไปอยู่

​

คือปัญญาที่เราได้อ่านในฌานสูตร

ที่พระองค์ท่านตรัสว่าบุคคลผู้ดํารงจิตอยู่ในรูปฌานทั้ง ๔

ย่อมเห็นซึ่งความเกิดความดับ เห็นความไม่เที่ยง

เห็นความแปรปรวนเห็นความเปลี่ยนแปลง

ในรูปเวทนาสัญญาสังขารวิญญาณก็คือในขันธ์ทั้ง ๕

​

ส่วนผู้ที่ดํารงจิตอยู่ในอรูปฌาน หรืออรูปสัญญา ๓ ขั้นเบื้องต้น

ย่อมเป็นผู้เห็นการเปลี่ยนแปลงเห็นความไม่เที่ยง

เห็นการเกิดดับของเวทนาสัญญาสังขารวิญญาณ ก็คือขันธ์ทั้ง ๔

​

ซึ่งความฉลาดอันนี้ก็คือตัวปัญญา เราในฐานะเป็นผู้ปฏิบัตินะ

ได้ยินได้ฟังมามากในสื่อได้อ่านมามากจากตำหรับตํารา

คุรุอาจารย์รุ่นหลังนี่ถือว่าเป็น อรรถกถา

เราคงเคยได้ยินในโวหารหรือในคําที่มีผู้แสดงทัศนคติว่า

เมื่อจิตดํารงอยู่ในฌานจะไม่สามารถพิจารณากฎแห่งไตรลักษณ์ได้

จะต้องถอนจิตออกจากสมาธิออก จากฌานนั้นก่อน

อันนี้เป็นองค์ความรู้เป็นทัศนคติ เป็นความเห็นของของคุรุอาจารย์รุ่นหลังนี่เอง

แต่จริงแล้วพระพุทธองค์ท่านไม่ได้ตรัสแบบนั้นนะ

อยู่ในฌานจิตนั่นแหละย่อมเห็นซึ่งความเกิด เห็นซึ่งความดับ

เห็นความเป็นอนิจจังของขันธ์ทั้ง ๕

ไม่ต้องถอนจิตออกจากฌานจิต จากสมาธิเลยนะ

​

คำว่าฉลาด หมายถึงปัญญา เมื่อเข้าสมาธิแล้วถ้าเห็นซึ่งความเกิดความดับ

เห็นกฎแห่งความไม่เที่ยง เห็นกฏแห่งความเป็นอนิจจัง

ของไตรลักษณ์ในขันธ์ทั้ง ๕

ในขณะที่อยู่ในรูปฌานทั้ง ๔ นี้คือความเป็นผู้ฉลาดในสมาธิ

หรือเห็นการเกิดการดับเห็นการเปลี่ยนแปลงของขันทั้ง ๔

เวทนา สัญญา สังขารวิญญาณ เมื่อจิตตั้งมั่นอยู่ในอรูปสัญญา ๓ ขั้นเบื้องต้น

ปิยทัสสี ภิกขุ

Group Sitting 17-08-2025

.

มนุษย์ - ​ วิทยาศาสตร์ได้เจาะลึกไปถึงความไม่มีตัวตนของชีวิตของคน แท้ที่จริงมันไม่มีนะตัวตน องค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ ทางกายภาพการแพทย์ ได้เจาะลึกไปถึงโครงสร้างของเซลล์ของโมเลกุลของอะตอม เลยอะตอมเข้าไปอีก เป็นควาร์กเป็นโลกของควอนตัม อันมีแต่เพียงพลังงานที่เคลื่อนอยู่ เต้นอยู่ แดนซ์อยู่ ไม่มีสิ่งใดเลย เอ๊ะ ! ถ้าว่าองค์ความรู้ไปได้ถึงระดับนั้น แล้วทําไมมนุษย์ถึงยังแสวงหาสันติภาพไม่ได้​องค์ความรู้เหล่านี้เป็นองค์ความรู้ที่ไม่ได้ผ่านทางจิตโดยตรงนะ แต่ผ่านทางเครื่องมือ เมื่อใดที่ออกจากห้องทดลองปุ๊บเนี่ย องค์ความรู้ว่ามีเพียงเซลล์ มีเพียงโมเลกุล มีเพียงอะตอม ก็ไม่มีอีกแล้ว องค์ความรู้เหล่านั้น การรับรู้แบบนั้นไม่มี แล้วมีอะไรมาแทนล่ะ ก็"ตัวฉัน"นี่ไง สายเลือดของฉัน ครอบครัวของฉันประเทศของฉัน นี่ไงจิตมันหมกมุ่นอยู่กับ pattern กับรูปแบบ กับโครงสร้างของตัวตน ​แน่นอนทีเดียว รูปแบบแบบนั้นได้นํามาซึ่งความกลัว ความหวั่นไหว ความขัดแย้ง และนี่ก็เป็นคําตอบว่า ​ เอ๊ะ ! องค์ความรู้ของมนุษย์ไปลึกถึงระดับนั้น แล้วสันติภาพทําไมช่างห่างไกลเหลือเกิน ​องค์ความรู้ที่มนุษย์เข้าไปถึง มิได้ผ่านจากตัวจิตจากความรู้สึกโดยตรง พอออกจากห้องทดลอง ตัวฉันของฉัน ก็มาครอบงําหมดแล้วคนที่ภาวนาเป็นนะ เข้าไปเห็น เข้าไปสัมผัส กับความนิ่ง ความเบา กับสันติ สันติภาพจะเกิดได้ก็ต่อเมื่อความรุนแรง ความขัดแย้ง การแบ่งแยก ความกลัว ความหวั่นไหวได้ยุติลงนะ ถ้ายังไม่ยุติ ความสงบสันติภายในจะเกิดขึ้นไม่ได้ ​-- ปิยทัสสี ภิกขุ --​"วันเวลาที่เผ่าพันธ์มนุษย์เพรียกหาสันติภาพ"Group Sitting 03-08-2025ศูนย์วิปัสสนาวัดถ้ำดอยโตนเพจผู้ศึกษาและปฏิบัติธรรมวัดถ้ำดอยโตน​https://youtu.be/fVb_Rs2odQk

.

..

ช่วงที่พระอาจารย์เข้ากรรมฐาน

ปฏิบัติส่วนตัว ๗ วัน

มีอุบายมาฝากผู้ปฏิบัติ

เป็นอุบายที่ทําให้ ระบบสมองและระบบจิต

เข้าไปสู่ความเป็นกลางได้เร็วนะ

​

แล้วโดยธรรมชาติจิตในโลกิยะ

จิตที่มีอวิชชาอยู่จะถูกตัณหาอุปาทานเข้าไปครอบงํา

คือ จิตนี่ถูกโปรแกรมด้วยด้วยเหตุแห่งทุกข์นะ

ด้วยแรงตัณหาอุปาทาน

ด้วยแรงปรารถนา ด้วยความกลัว ด้วยความกังวล

อันนํามาซึ่งความทุกข์ นํามาซึ่งความขัดแย้ง

นํามาซึ่งความสับสน

จิตมันถูกโปรแกรมโดยที่เราไม่รู้ตัวกันนะ

​

​

โดยที่ตัวจิตเองไม่รู้ตัวว่า

ทําไมไหลไปกับอารมณ์ที่พึงพอใจ ​

ไหลไปกับอารมณ์ที่ไม่พึงพอใจ

หมกมุ่นอยู่กับความกังวล กับความขัดแย้ง

เอ๊ะ มันมันทําไมถึงชอบหมกมุ่นอยู่อย่างนั้น

​

นั่นล่ะก็เรียกว่าถูกโปรแกรมแล้ว

เมื่อจิตถูกโปรแกรมกระบวนการของสมอง

คือกระบวนการความคิด

ก็จะตอบสนอง !

​

พระอาจารย์มีอุบายวิธีง่าย ๆ

เราจะรีเซ็ตให้ระบบสมอง

เข้าไปสู่ความเป็นกลางระหว่างธาตุคู่

รีเซ็ตจิตให้เข้าไปสู่ความเป็นกลางของธาตุคู่

ด้วยพลังเเห่งสัจจาธิษฐาน

​

หรือว่าพลังจากการอธิษฐาน

เป็นการโปรแกรมจิตใหม่

โดยการโปรแกรมแบบนี้

จะไปยกเลิกสิ่งที่จิตถูกโปรแกรมไว้ทั้งหมดเลย

​

​

-- ปิยทัสสี ภิกขุ --

ศูนย์วิปัสสนาวัดถ้ำดอยโตน

เพจผู้ศึกษาและปฏิบัติธรรมวัดถ้ำดอยโตน

Group Sitting 22-06-2025

.

.