Odessa. Miasto, które oficjalnie było portem, a nieoficjalnie – uniwersytetem zbrodni. Nie uczono tam łaciny ani prawa, lecz cierpliwości, chemii i milczenia. Dyplomów nie wydawano, a indeks zastępował wyrok albo… grób. To właśnie tam kształciła się elita półświatka – kasiarze, arystokracja przestępczego fachu.

Jednym z wykładowców tej szkoły bez szyldu był Wincenty Brocki. Człowiek, którego nazwisko przewija się w aktach policyjnych od Warszawy po Odessę, od Jasnej Góry po Paryż. Mentor „Szpicbródki”, specjalista od sejfów, postać z pogranicza legendy i kryminalnego raportu

W tym odcinku zaglądamy do świata, w którym nie pytano o dyplomy, tylko o rekomendacje, a błąd kosztował więcej niż więzienie. To opowieść o odeskiej szkole kasiarzy, jej zasadach, hierarchii i ludziach, którzy rządzili w cieniu – zanim ich historie trafiły na ekran, a nazwiska do archiwów.

Czy Koran mówi o narodzinach Jezusa? Ten odcinek analizuje motyw Bożego Narodzenia w Koranie, ze szczególnym uwzględnieniem sur Maryam, Al-Imran, An-Nisa i Al-Ma’ida. Omawia postacie Jana Chrzciciela (Jahji), Maryam i ʿĪsy, ich miejsce w islamskiej teologii oraz różnice między przekazem koranicznym a Ewangeliami. To spojrzenie na islam, proroków i narrację o narodzinach Jezusa – bez polemiki, z naciskiem na kontekst historyczny i religijny. Podcast o Biblii, Koranie i granicach dialogu między religiami.

Historia Jaśkowa to kronika zmian własności i przekształceń, które kształtowały życie regionu Oberlandu od XVII wieku. W latach 1660–1747 majątek należał do rodu Köhne von Jaski, który z czasem zniemczył swoje nazwisko, przyjmując formę von Jäskendorf, nadając tym samym nazwom miejscowym charakterystyczny kierunek. Krótki epizod własności rodziny von Korff pokazuje, jak ziemia w regionie pozostawała w obrębie pruskiej szlachty. Od 1791 roku majątek przeszedł w ręce hrabiów Finck von Finckenstein, jednego z najstarszych rodów pruskich, powiązanego z Dąbrównem, Gubławkami, zamkiem w Szymbarku oraz barokowym pałacem w Kamieńcu, zwanym Finckenstein. Linia ta pozostawała właścicielem dóbr aż do 1945 roku, wpisując się trwale w historię Oberlandu.

Wszystkie miasta Mazowsza to podcast, który zabierze Cię w podróż po jednym z najważniejszych regionów Polski – Mazowszu. W każdym odcinku przedstawiamy historię, kulturę i wyjątkowe cechy jedenastu miast województwa mazowieckiego. Od Płocka przez Pułtusk, aż po Radom – odkrywaj nieznane historie, zabytki i lokalne tajemnice, które kształtowały ten region przez wieki.

W tym podcaście poznasz miłośników historii, którzy odwiedzili każde z miast Mazowsza i odkryli jego unikatowe oblicze. Opowiemy, jak zmieniały się granice Mazowsza na przestrzeni lat, jakie wydarzenia miały kluczowe znaczenie dla rozwoju miast i jak wpływały one na historię Polski.

Jeśli interesujecie się historią Polski, lokalnymi legendami i odkrywaniem mniej znanych zakątków Mazowsza, ten podcast jest dla Was. W „Wszystkich miastach Mazowsza” poznasz historie, które na zawsze wpisały się w dzieje tego regionu.

Zapraszam do słuchania!

W tym odcinku pojawia się quiz filmowy oparty na tytułach, które przewijały się w moich dotychczasowych opowieściach. Pytania dotyczą zarówno klasyki kina, jak i mniej oczywistych produkcji wspomnianych przy okazji historii, miejsc i postaci. Całość została przygotowana w formie narracyjnej zagadki, gdzie sceny, motywy i konteksty prowadzą słuchacza do właściwych odpowiedzi.

Zwycięzca otrzyma możliwość zamówienia własnej opowieści w formule tego podcastu.

Pamięć o Wiskordzie, zakładzie, który przez dekady stanowił fundament przemysłu włókienniczego w Szczecinie, może przetrwać dłużej niż jego ostatni komin? W odcinku omówiono historię fabryki, która rozpoczęła działalność w 1903 roku, rozkwitła dzięki innowacyjnym technologiom produkcji wiskozy, a później przeżyła zarówno okresy prosperity, jak i kryzysów. Przybliżam również jej zniszczenia podczas wojny oraz odbudowę po niej. Zastanawiam się nad spuścizną Wiskordu, od wielkiego komina, przez produkcję wiskozowych włókien, aż po kontrowersyjny incydent z haszyszem. Pozostałe ślady tej przemysłowej potęgi w Szczecinie zostają dziś wciąż dostrzegalne.

W sierpniu 1418 roku we Wrocławiu doszło do zbrojnego wystąpienia mieszczan przeciw władzom miasta i zwolennikom cesarza Zygmunta Luksemburskiego. Bunt zakończył się zabiciem kilku rajców oraz wyrzuceniem ich z okien ratusza. Wydarzenia te miały miejsce w czasie narastających napięć społecznych i religijnych, związanych z ruchem husyckim oraz kryzysem władzy kościelnej.

W 1420 roku do miasta przybył Zygmunt Luksemburski, który nakazał ukaranie uczestników buntu. Trzydzieści osób zostało straconych, a kolejne trzydzieści skazano na wygnanie. Wrocław, pozostający wówczas w granicach Królestwa Czech, stał się jednym z pierwszych ośrodków w regionie, w których echo reformacji husyckiej przybrało gwałtowną formę.

Pszczoły towarzyszą człowiekowi od tysięcy lat, a ich rola w historii sięga najstarszych cywilizacji. Już w Egipcie i Mezopotamii rozwinięto pierwsze techniki pozyskiwania miodu i wosku, które wykorzystywano w kuchni, medycynie i rytuałach. W starożytnej Grecji i Rzymie pszczelarstwo zyskało znaczenie gospodarcze i symboliczne, a w średniowiecznej Polsce i Europie bartnictwo stało się ważnym elementem życia wiejskiego i leśnego. Wraz z rozwojem miast i handlu miód stał się cennym towarem, a w XIX wieku rozpoczęła się rewolucja technologiczna – wprowadzono ule ramowe i nowe metody hodowli. XX i XXI wiek to czas nowoczesnych pasiek, badań nad biologią pszczół i refleksji nad ich znaczeniem dla środowiska. Ten odcinek ukazuje, jak historia pszczelarstwa – od starożytnych uli po współczesne pasieki – odzwierciedla zmieniające się potrzeby, gospodarkę i kulturę.

Kulisy powstawania podcastu, a także wpadki z nim związane.

Opowieść moja i Arka o Nowej Marchii, Szczecinie, śląskim dziedzictwie i political fiction. Wspólnie z Arkiem Czaplą opowiemy o planach na kolejne odcinki.

Wernher von Braun – człowiek, który wyniósł człowieka na Księżyc, a jednocześnie uwikłany w nazistowską przeszłość. W tym odcinku przyglądamy się jego karierze, od prac nad rakietami w III Rzeszy po program Apollo, oraz kontrowersjom ujawnionym przez film I Aim at the Stars i artykuł Paris Match. Dowiesz się, jak osiągnięcia kosmiczne splatały się z politycznymi kompromisami i jakie konsekwencje miała jego współpraca z Pentagonem.

Zapisz odcinek, obserwuj nasz podcast i podziel się wrażeniami w komentarzu. Czy geniusz naukowy może być oddzielony od kontrowersji politycznych?

Wsparcie kanału:Miejsca Nieoczywiste - Suppi by PatronitePostaw kawę dla Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to

Kanał Elbląski, dawniej znany jako Kanał Oberlandzki, to jeden z najbardziej niezwykłych zabytków hydrotechniki w Europie. Łączy północne części Warmii i Mazur z Zalewem Wiślanym, tworząc unikalny system wodny o łącznej długości 152 km. W tym odcinku odkrywamy początki budowy, poznajemy kulisy powstania pochylni Buczyniec, unikalnego systemu śluzy i akweduktu a także historię Georga Jacoba Steenkego – wizjonera, który stworzył ten XIX-wieczny cud inżynierii.

Dowiesz się:

• jak wygląda początek trasy od Miłomłyna do Jeziora Drwęckiego,

• jak działa system pięciu pochylni i 16 śluz,

• dlaczego Kanał Elbląski jest jedynym takim obiektem w Europie,

• jakie znaczenie miał dla rozwoju transportu, handlu i żeglugi w regionie.

Jeśli interesuje Cię historia, hydrotechnika i niezwykłe budowle XIX wieku – ten odcinek jest dla Ciebie!

Bernhard Grau był inżynierem hutnictwa, który zdobywał doświadczenie w zakładach należących do Guido Henckel von Donnersmarcka na Górnym Śląsku. Pod koniec XIX wieku uczestniczył w opracowaniu projektu budowy nowoczesnej huty Eisenwerk Kraft AG w Kratzwieku pod Szczecinem.

Lokalizacja nad Odrą umożliwiała łatwy transport rud żelaza ze Szwecji i Norwegii oraz węgla koksującego z Górnego Śląska. Zakład obejmował stalownię, cementownię, koksownię, cegielnię i własny port zakładowy. Huta Szczecin stała się jednym z głównych ośrodków niemieckiego przemysłu stalowego na Pomorzu, wspierając rozwój stoczni i eksportu wyrobów hutniczych.

Na początku XX wieku Konstanty Ciołkowski stworzył podstawy teorii lotów rakietowych, które stały się fundamentem radzieckiej kosmonautyki. Po II wojnie światowej ZSRR przejął niemiecką technologię rakiet V-2, rozwijając własne konstrukcje – R-1 i R-2 – które doprowadziły do powstania rakiety R-7. Jej głównym konstruktorem był Siergiej Korolow, kierujący programem w warunkach zimnowojennej rywalizacji.

W 1957 roku rakieta R-7 wyniosła na orbitę Sputnika 1, pierwszego sztucznego satelitę Ziemi. Wydarzenie to rozpoczęło globalny wyścig kosmiczny i zdefiniowało nowy etap technologicznej rywalizacji między supermocarstwami. Odcinek przedstawia proces powstawania radzieckiego programu kosmicznego, łącząc aspekty naukowe, techniczne i polityczne.

Otton I Wielki – pierwszy cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego, władca, który zapewnił Niemcom godność cesarską i wyniósł ich na szczyt potęgi w Europie. Zwycięzca spod Lechowego Pola, reformator monarchii i fundator katedry w Magdeburgu, nadał władzy królewskiej nową, prestiżową symbolikę, inspirowaną tradycją rzymską. Jego katedra, pierwsza w Niemczech w pełni gotycka świątynia, stała się centrum arcybiskupstwa i pomnikiem cesarskiej ambicji. Grobowiec Ottona w Katedrze Magdeburskiej to nie tylko miejsce spoczynku władcy, lecz także trwały symbol dynastii ottońskiej i jej roli w kształtowaniu historii Europy.

Po kapitulacji III Rzeszy Werner von Braun trafił do USA w ramach tajnej operacji Paperclip. Amerykanie przejęli jego zespół oraz technologię rakiet V2. Zanim powstała NASA, von Braun opracowywał rakiety Redstone i Jupiter dla armii USA — testując je na pustyniach Teksasu i w bazach Alabamy. To właśnie wtedy rozpoczął się jego wizerunkowy zwrot: od nazistowskiego inżyniera do medialnej twarzy amerykańskiej myśli rakietowej. Zanim poleciał na Księżyc, służył Pentagonowi.

Henryk I Ptasznik był jednym z najważniejszych władców wczesnośredniowiecznych Niemiec. Uznawany za pierwszego króla niemieckiego, przejął władzę w 919 roku i zapoczątkował dynastię Ludolfingów. Jego panowanie przypadło na czas głębokiego kryzysu wewnętrznego i zewnętrznego, z najazdami Madziarów oraz napięciami na wschodnich rubieżach. Henryk zreorganizował obronę kraju, rozpoczął budowę systemu grodów i stworzył podstawy pod przyszłe Święte Cesarstwo Rzymskie.

Quedlinburg, miasto z którym był silnie związany, stało się jednym z symboli jego panowania. To właśnie tam został pochowany. Dziś Quedlinburg figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO, a jego romańska kolegiata i układ urbanistyczny świadczą o znaczeniu tego miejsca w X wieku. W podcaście omawiamy nie tylko politykę Henryka, ale i rolę Quedlinburga jako ośrodka władzy, pamięci i propagandy rodzącego się państwa niemieckiego.

Nie mieli map, nie rozumieli żywiołu, nie ufali faktom. Wierzyli w znaki.Na morzu nie obowiązywały prawa lądu. W świecie, gdzie burza mogła nadejść bez ostrzeżenia, a horyzont skrywał nieznane, najpewniejszą bronią była wiara – w przesądy, rytuały i niewidzialne siły.

Dlaczego marynarze bali się kobiet, a widok kota mógł wstrzymać rejs? Kto był „Jonaszem” i dlaczego wyrzucano go za burtę? Czemu wierzono, że dziobowe oczy łodzi widzą to, czego nie dostrzega załoga?

W tym odcinku odsłaniam prawdziwe źródła morskich zabobonów. Od „Smugi cienia” Conrada po legendy o potworach, które nie były tylko metaforą. Zobacz, jak brak wiedzy rodził systemy wierzeń silniejsze niż liny, którymi spinano żagle.

Wśród łagodnych wzgórz Sudetów, na terenie dawnego Kupferbergu, obecnie Miedzianki, rozgrywa się historia nieujęta w podręcznikach. W 1935 roku porucznik Hugo Ueberschaer, urzędnik państwowy z prowincji, osiedlił się na tym odludziu, jakby przewidując nadchodzące wydarzenia z głębi Rzeszy, które miały dotknąć także to miejsce. Zbudował dom, założył bibliotekę i przygotował grób, pozostając na miejscu, gdy inni opuszczali okolice. Ta opowieść o Miedziance i jej mieszkańcach to ważny element lokalnego dziedzictwa Sudetów, który warto poznać.

Czterdzieści lat temu „Uroczysko” było tylko książką z biblioteki, dziś wraca jako niepokojący cień wspomnień. Kolegiata w Tumie, samotna na pustkowiu, nie zmieniła się – nadal milczy, choć widziała więcej niż niejeden kronikarz. Tomasz, młody dziennikarz z notesem, trafia tu przypadkiem, ale miejsce nie uznaje przypadków. Salomea z Bergu wyłania się z mgły historii – nie jako postać, lecz jako obecność.

Poznaj Walentego Roździeńskiego – barokowego poetę, hutnika, ewangelika (raczej) i autora dzieła, które opowiada o ciężkiej pracy fizycznej 300 lat przed Pawką Korczaginem.Urodził się pod panowaniem Habsburgów, pisał po polsku, znał piec hutniczy od podszewki, a jego poemat Officina ferraria to hymn na cześć stali, ognia i codziennego trudu.

Co wspólnego ma Kupferberg z poematu z Miedzianką Springera? Jak zaginął i jak cudownie odnalazł się unikalny egzemplarz poematu? Dlaczego ślub w kościele Mariackim budzi wątpliwości co do jego wyznania? I czemu jego nazwisko nosi dziś przemysłowa arteria, którą wjeżdżamy do Katowic z Warszawy – nie mając pojęcia, kim był? Słuchaj, jeśli chcesz odkryć nieoczywistą twarz polskiego baroku i prawdziwe źródła literackiej „stali”.

Wirtualna kawa: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Postaw kawę dla Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Wsparcie kanału: ⁠⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite